Bestuurders, stap uit je bubbel

Merel van Vroonhoven 2018

Zorg voor een bedrijfscultuur waarin het veilig is om je kwetsbaar op te stellen en waarin je fouten mag maken en zorg voor diversiteit en inclusiviteit op alle niveaus. Stap uit je bubbel. Dit was de boodschap van AFM-bestuursvoorzitter Merel van Vroonhoven op het Dive In Festival bij Achmea in Zeist.

Het Dive In Festival belicht wereldwijd diversiteit en inclusiviteit in de verzekeringssector. Vier jaar geleden begon Inga Beale (ceo Lloyds of London) met het initiatief. Zij wil de verzekeringssector bewuster maken dat diversiteit en inclusiviteit in bestuurskamers een must is om in te kunnen blijven spelen op de veranderingen in de samenleving. Vorig jaar trok het Dive In Festival meer dan zevenduizend mensen in 17 landen en 32 steden. Initiatiefnemers van het event in Nederland zijn Marguerite Soeteman-Reijnen en Bianca Tetteroo, topvrouwen van respectievelijk Aon en Achmea. Het event was mogelijk gemaakt door Aegon, Aon, Achmea en Nationale-Nederlanden. Eén van de keynote-sprekers was Merel van Vroonhoven (AFM), die onderstreepte dat het met de diversiteit in de bestuurs kamer nog droevig is gesteld. De Raden van Bestuur bestaan voor 76 procent uit mannen. Kijk je naar de achtergrond van de bestuurders dan heeft 69 procent een economische opleiding en heeft 18 procent rechten gestudeerd. Daarnaast zijn er nog wat accountants doorgestroomd naar de bestuurskamers. “Hoe divers ben je dan? En dan hebben we het nog niet gehad over leeftijd of culturele achtergrond. Ik geloof wel dat iedere bestuurder naar eer en geweten werkt, maar als je zonder andere perspectieven een onderneming runt, dan is het een stuk lastiger om de juiste beslissingen te maken.” Van Vroonhoven, die sinds 1 april 2014 aan het roer staat van de AFM, was daarvoor bestuurder van de NS. Mede onder haar leiding nam het aantal vrouwelijke beslissers binnen de NS fors toe. “We organiseerden veel bijeenkomsten om de diversiteit binnen de NS te bevorderen. Op een keer vroegen we de vrouwelijke bestuurders twee vrouwen mee te nemen uit een andere cultuur naar een volgende bijeenkomst. Er brak paniek uit, simpelweg omdat bijna niemand dergelijke vrouwen kende. Op dat moment begreep ik dat we in onze eigen bubbel leefden en dat we daar uit moeten stappen.”

Morrend volk

Van Vroonhoven verwees ook naar haar favoriete Net-flix-serie The Crown. In de serie wordt duidelijk hoe het Engelse koningshuis begin jaren zestig de band met de samenleving volledig kwijtraakte en dat Koningin Elisabeth niet eens doorhad hoe het volk morde. Auteur Lord Altrincham schreef in de krant dat het koningshuis diende te veranderen, dat ze weer normaal Engels moest leren spreken en weer onder de mensen moest komen. De koningin begreep dit, opende de deuren van Buckingham Palace, zorgde voor hervormingen en zorgde ervoor dat het koningshuis weer de aansluiting vond met de samenleving.

Volgens Van Vroonhoven staat de verzekeringssector voor eenzelfde uitdaging. “Financiële instellingen zijn vaak gesloten bastions die de ogen sluiten voor wat er gaande is in de samenleving. De samenleving is namelijk divers, het is aantoonbaar dat bedrijven die diversiteit en inclusiviteit omarmen succesvoller zijn en alerter inspelen op de uitdagingen in de snel veranderende samenleving. De verzekeringssector moet oppassen dat

‘Drie uit vier bestuurdersbanen nog altijd voor man’

 

Merel van Vroonhoven (AFM): ‘Verzekeringssector moet oppassen dat het niet archaïsch wordt’

het niet net zo archaïsch wordt als het Engelse Koningshuis toen.”

Hoe krijg je weer aansluiting bij de samenleving? “Door daadwerkelijk diversiteit en inclusiviteit te omarmen en door een veilige cultuur te creëren waarin fouten gemaakt mogen worden, geleerd mag worden van fouten en waarin leiders kwetsbaar mogen zijn. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de sector zelf en uiteraard niet bij de toezichthouder. Wij zullen geen gedrag voorschrijven, ook al vinden we het soms heel lastig om op onze handen te moeten blijven zitten. Wat we wel kunnen doen, is de sector een spiegel voorhouden, bijvoorbeeld als wij zien dat het beloningsbeleid en het solidariteitsbeginsel uit balans raken.”

Hard bewijs niet nodig

Sander van ’t Noordende (Accenture) wees op de harde cijfers van diversiteit en inclusiviteit. “Onderneming- en zijn simpelweg beter af. Je trekt meer talenten aan, het sluit beter aan op de samenleving, die ook divers is, en de resultaten zijn simpelweg beter. Maar dit harde bewijs zou niet eens nodig moeten zijn. Bedrijven hebben ook een maatschappelijke rol te vervullen, namelijk: het bij elkaar brengen van mensen van verschillende achtergronden.” Persoonlijk ondervindt hij het ook nog aan den lijve. “Vaak wordt mij nog altijd gevraagd of mijn vrouw meegaat naar een bijeenkomst, maar ik ben getrouwd met een man.”

Een debat aan de hand van een aantal stellingen was er met Marry de Gaay Fortman (RvC DNB, partner Houthoff en voorzitter Stichting Topvrouwen), Mijntje Luckerath (RvC Achmea en professor Corporate Governance Universiteit van Tilburg), Marco Keim (ceo Aegon Continental Europe) en David Knibbe (ceo Nederland NN Group). De debaters waren het bijvoorbeeld alle eens met de stelling: ‘het argument dat kwaliteit boven diversiteit gaat, is een dooddoener’. Luckerath: “Het is wel een hardnekkige dooddoener, want je kunt het er simpelweg niet mee oneens zijn. Iedereen zal zeggen dat er voor kwaliteit is gekozen, maar de leider bepaalt uiteindelijk wat er onder kwaliteit wordt verstaan en niemand komt erachter wat het bedrijf zou winnen als er wel voor diversiteit zou zijn gekozen. Het gaat niet alleen om de kwaliteit van personen, maar ook om de sterkte van het team als geheel.”

Keim: “De lens waardoor je kijkt, bepaalt hoe je je bedrijf organiseert. Je bent er uiteraard niet met een herschikking in de bestuurskamer alleen, je zult diversiteit en inclusiviteit in je hele organisatie moeten inbedden. Je hebt kritische massa nodig om veranderingen door te voeren. De benoeming van Ingrid de Graaf, directievoorzitter particulier en directielid Aegon Nederland, tot Topvrouw van het jaar 2017, heeft bijvoorbeeld een enorme aantrekkende werking gehad. Er solliciteren nu aanzienlijk veel meer vrouwen bij Aegon.”

Vrouwelijke managers

Volgens Knibbe is er na de overname van Delta Lloyd heel goed gelet op diversiteit. “Het totale management werd opnieuw aangesteld en dat leidde tot een sprong in het aantal vrouwelijk managers. Nu staat dat op 35 procent. Toch zijn er ook lastige afwegingen. Ons bedrijf is internationaal georiënteerd. Kies je dan voor een topfunctie voor een excellente Nederlander of een heel goede buitenlander?”

Een andere stelling luidde: ‘Mannen zien zichzelf onvoldoende als belanghebbende als het gaat om meer diversiteit’. Ook hier was iedereen het mee eens. Knibbe was wel zo eerlijk om te zeggen dat de eensgezindheid op macroniveau eenvoudig is op te brengen, maar dat er op microniveau soms ook wat anders bij komt kijken. “Als hetero blanke man van middelbare leeftijd ga je toch denken dat je iets verkeerd aan het doen bent.” Volgens Luckerath zou dat mee moeten vallen: “Drie van de vier bestuurdersbanen worden nog altijd vergeven aan een man, dus er valt nog weinig te vrezen.”

Quota

Lang niet iedereen was het eens met de stelling: ‘zonder quota komen we er niet’. De Gaay Fortman wel. “We hebben al te lang geroepen dat het wel goed komt. Alle landen waar Nederland aan grenst, hebben wel een quota ingevoerd en met succes.”

De laatste stelling luidde: ‘de stijl van leidinggeven van vrouwelijke executives is bedreigend voor mannen’. Vreemd genoeg was niemand het hier mee eens. Toch lijkt het een logische stelling. Als mannen het immers niet bedreigend zouden vinden, zou je toch mogen verwachten dat het percentage vrouwelijke executives een stuk hoger zou zijn. Mooi voorbeeld blijft Audur Capital uit IJsland, een bank geleid door vrouwen, gefundeerd op vrouwelijke waarden en met als beleid dat er geen enkel product mocht worden verkocht dat de bestuurders zelf niet begrepen. Het was de enige bank in IJsland die glansrijk de crisis doorstond. Als dit zo aantoonbaar werkt in de praktijk, wat houdt mannen dan echt tegen om diversiteit en inclusiviteit daadwerkelijk te omarmen?

Reactie toevoegen

 
Lees meer over
AFM legt bestuurder Nederlands Innovatiefonds last onder dwangsom op

AFM legt bestuurder Nederlands Innovatiefonds last onder dwangsom op

De AFM heeft een last onder dwangsom opgelegd aan Ruben Wolf, bestuurder van Nederlands Innovatiefonds B.V. en Nederlands Innovatiefonds Bond I B.V. (samen het Nederlands...

Verschil in vakbekwaamheidseisen moeilijk uitlegbaar

Verschil in vakbekwaamheidseisen moeilijk uitlegbaar

De AFM is van mening dat alle personen die diensten mogen verlenen binnen het Nationaal Regime dienen te voldoen aan de MiFID II vakbekwaamheidseisen. Aldus de toezichthouder...

"Kabinet, neem klimaatambities financiële sector serieus!"

"Kabinet, neem klimaatambities financiële sector serieus!"

"De financiële sector laat blijken dat het een groene en koolstofarme economie wil versnellen. Met het sturen op de klimaatimpact van de financieringen en...

VVP Event Communicatie: AFM geeft inzicht in toezicht op communicatie

VVP Event Communicatie: AFM geeft inzicht in toezicht op communicatie

Met welk oog kijkt de toezichthouder naar de communicatie van uw advieskantoor aan uw klanten? Welke concrete communicatietips biedt toezichthouder AFM voor adviseurs?...

Big Brother nu ook anoniem

Big Brother nu ook anoniem

De financiële sector heeft er kennelijk geen moeite mee dat toezichthouders die zich bezig houden met consumentenbescherming, waaronder de AFM, vanaf begin...

Merel van Vroonhoven (AFM): “Bestuurders, stap uit je bubble”

Merel van Vroonhoven (AFM): “Bestuurders, stap uit je bubble”

Zorg voor een bedrijfscultuur waarin het veilig is om je kwetsbaar op te stellen en waarin je fouten mag maken en zorg voor diversiteit en inclusiviteit op alle...