CPB wil ambitieuze aanpak woekerpolissen

CPB financiële risicorapportage 2015

"Ook de schaduw die de woekerpolisaffaire over de levenssector werpt, staat consolidatie en herstructurering in de weg", aldus het CPB in zijn jaarlijkse risicorapportage van de financiële markten.

Ook de lage rente ondermijnt de vermogenspositie van pensioenfondsen en levensverzekeraars. Dit komt, aldus het CPB, doordat de waarde van hun verplichtingen door een rentedaling sterker toeneemt dan de waarde van de beleggingen in obligaties. Vooral de levensverzekeraars zien een onzekere toekomst tegemoet omdat zij beperkte herstelmogelijkheden hebben. Hun premie-inkomsten dalen, maar tot nu toe kunnen zij geen evenredige kostenbesparing realiseren. Herstel door middel van schaalvergroting lijkt lastig, onder meer door de onzekere afwikkeling van woekerpolissen.

Volgens het Planbureau is schaalvergroting voor levensverzekeraars noodzakelijk, nu het verdienmodel zo stevig onder druk staat, maar onder meer legacy-systemen staan dit in de weg. "De krimpende omzet van levensverzekeraars gaat niet gepaard met een evenredige daling van kosten. Om te kunnen blijven voldoen aan hun verplichtingen aan polishouders zullen voor levensverzekeraars kostenbesparingen noodzakelijk zijn om een solide toekomstperspectief te behouden. Ook de toezichthouder op de verzekeringssector, De Nederlandsche Bank, waarschuwde hiervoor in het najaar van 2014. Kostenbesparingen kunnen worden bereikt door consolidatie. Met het samenvoegen van portefeuilles kunnen diversificatievoordelen worden behaald en kosten verminderd. De grote operationele complexiteit en een veelheid aan legacy-systemen bij levensverzekeraars maken het realiseren van deze voordelen echter onzeker. Consolidatie kan verder in de weg worden gestaan door de huidige en toekomstige waarderingssystematiek. Zoals gezegd lopen de marktrente en de UFR volgens DNB steeds verder uit elkaar. Dit maakt de marktwaarde van partijen minder inzichtelijk, wat overnames bemoeilijkt."

"Ook de schaduw die de woekerpolisaffaire over de levenssector werpt, staat consolidatie en herstructurering in de weg. Vanwege de onzekerheid over nieuwe claims, en onzekerheid over de omvang van de compensaties horende bij bestaande claims, wordt de onzekerheid over de waardering van de verschillende Nederlandse verzekeraars vergroot. Naast de problematiek van legacy-systemen staat ook dit herstel en herstructurering van de sector in de weg. Niet alleen gedupeerden van beleggingsverzekeringen met een woekerpolisclaim worden hierdoor geraakt, maar ook de bezitters van beleggingsverzekeringen zonder woekerpolisclaim bij dezelfde verzekeraar. Immers, bij omvangrijke toegekende claims kunnen andere polishouders ook geraakt worden omdat beide soorten polissen in dezelfde rechtspersoon zitten. Niet-beleggingsverzekeringen omvatten ongeveer 60 procent van de portefeuille op basis van premievolume. Dit is dus een omvangrijk belang, en ook vanuit deze optiek is het van belang dat woekerpolisaffaire wordt opgelost.

"Hoewel een sector brede regeling nog niet tot stand is gekomen, blijkt een deel van de claimrisico’s te verzekeren. De commissie verzekeraars rapporteert dat een deel van de claimrisico’s van beleggingsverzekeringen in de internationale herverzekeringsmarkt te verzekeren zijn. Volgens de commissie is de bijbehorende premie door de sector te dragen, mits individuele levensverzekeraars zelf een gedeelte van de claimrisico’s in beheer houden. Hier speelt mogelijk wel een probleem van averechtse selectie: tussen verzekeraars verschilt de noodzaak om te herverzekeren, waardoor vooral degenen die er het slechtst voorstaan willen herverzekeren. Als het probleem van averechtse selectie kan worden opgelost, reduceert het verzekeren van de claimrisico’s de onzekerheid over de waardering van levensverzekeraars, wat mogelijkheden schept voor fusies en overnames van levensverzekeraars. Hiermee kunnen levensverzekeraars hun bedrijfsmodellen toekomstbestendig maken en voldoen aan de langlopende verplichtingen aan polishouders. Bij het oplossen van deze problemen verdient een ambitieuze aanpak de voorkeur boven voorzichtig incrementeel beleid."

Lees meer over

Reacties

Chris de Bruin 8 juni 2015

Samengevat: Een weinig rooskleurig toekomstperspectief voor de Nederlandse levenmarkt. Zie ik het juist, dan spelen er drie zaken: 1. Verzekeraars zouden om te kunnen overleven moeten samengaan, maar dat gaat niet vanwege de verouderde automatiseringssystemen. Mijn reactie: die systemen zijn per aanbieder al een ramp, laat staan als je die nog eens op elkaar gaat aansluiten. Ik voorzie daar drama’s mee, waar niemand mee opschiet. Echter: het is toch wel erg, als dat een beletsel wordt voor een overname. 2. Ook de woekerpolisaffaire maakt de gemiddelde levensverzekeraar geen aantrekkelijke overnamekandidaat. Je weet immers niet wat voor claim je in huis haalt. Mijn reactie: Los zo snel mogelijk die affaire op en doe dat niet door de verzekeraar de schade te laten dragen, hoe graag belangenorganisaties dat ook willen. Afgezien van wellicht een enkel geval waarin een aanbieder de zaak willens en wetens heeft belazerd, hoort deze schade thuis bij de polishouders. Bovendien: het compenseren door aanbieders kan leiden tot het bankroet van aanbieders of op zijn minst tot financiële gevolgen ook voor andere klanten dan de woekerpolishouders. 3. De woekerpolisclaim zou herverzekerd kunnen worden. Mijn reactie: Mij ontgaat hoe. Een brandend huis kun je niet tegen brand verzekeren en dat geldt natuurlijk onverkort ook voor verzekeraars onder elkaar. Met andere woorden: zolang de omvang van de schade en de verantwoordelijkheid daarvoor niet vast staat, is echte herverzekering volgens mij niet realiseerbaar. Kortom: de maatregelen die bedrijfseconomisch nu getroffen zouden moeten worden, kunnen niet getroffen worden vanwege omstandigheden waarvoor we de oplossing zelf maar niet bedenken. Dit kan nog wat worden!

Albert van der Poll 8 juni 2015

@ Chris de Bruin, ik ben maar een eenvoudige geest, maar ik begrijp werkelijk niet waarom verzekeraars niet tot een collectief nieuw voor oud worden gedwongen: ook op de nieuwe producten is nog een redelijke winst te maken. Het geeft geen pas om nu nog vast te houden aan oude kostenstructuren en overlijdensrisicopremies, en deze in moeizame een op een trajecten door overbelaste intermediairs (onbetaald) te laten herstellen. Daar komt bij dat dit de "schade" zou beperken, er meer uitzicht zou komen op het halen van gestelde prognosekapitalen en er weer wat vertrouwen komt in het op lange termijn opbouwen van een kapitaal via de verzekeringssector. Juist op de lange termijn en in garanties is de verzekeringssector toch superieur aan banken, of zou dat moeten zijn.

Chris de Bruin 8 juni 2015

@Albert, Niets op tegen en zelfs helemaal vóór. Maar dat wil nog niet zeggen dat daarmee alle mindere vermogensopbouw weer gecompenseerd wordt. En het is die claim die boven de markt hangt en die daar zo snel mogelijk weg moet.

Albert van der Poll 8 juni 2015

@ Chris: de spagaat blijft dat de klachten formeel gaan over hoge kosten en in realiteit over tegenvallende opbrengsten. Als de hoge kosten gerepareerd en gecompenseerd worden, zal het met de klachten minder worden. Dan resteert het beleggingsresultaat, dat is voor rekening en risico van de klant. Ik vraag me daarbij wel af hoe het met polissen is gesteld die in de maatschappijwinst delen. Die dragen dan deels de gevolgen van de kostenverlaging..