AI zit in mijn systeem

Cultuur Seada van den Herik 2

(Seada van den Herik, Onderlinge Nederland, in VVP 2-2026) Mijn vader, Jaap van den Herik, was een pionier in kunstmatige intelligentie en computerschaak. In de jaren tachtig deed hij uitspraken die destijds gewaagd klonken: “Computers zullen de wereldkampioen schaken verslaan.” en: “Computers kunnen recht spreken.” Met een team van slimme studenten bouwde hij het schaakprogramma Pion en legde hij de fundamenten voor AI-onderzoek in Europa.

Als kind groeide ik op in die wereld. Wetenschappers, studenten en schaakgrootmeesters kwamen bij ons thuis. Ik ging mee naar schaaktoernooien, maar eerlijk gezegd: computers waren voor nerds, niet voor meiden. Toch bleef er iets hangen. Een intuïtief begrip van wat kunstmatige intelligentie is en wat het kan. Niet vanuit boeken. Vanuit het leven zelf.

Tijdens mijn studie programmeerde ik een kennissysteem en een neuraal netwerk. Voor mij te experimenteel, ik wilde de business in.

Twee jaar geleden rondde ik de INSEAD-cursus ‘Transforming your business with AI’ af. Dat was het moment waarop alle zaadjes uit mijn jeugd, volledig tot bloei kwamen. Het was ook het startpunt van ons AI-traject bij Onderlinge Nederland. Ik begreep: dit is geen toekomst, dit is nu. De vraag is niet óf je AI inzet, maar hoe.

We begonnen voorzichtig. Wat is een Large Language Model (LLM) eigenlijk? Wat zou het kunnen betekenen voor ons werk? Het eerste jaar stond in het teken van verkennen. Het tweede jaar van enthousiasmeren en van een concrete keuze: Microsoft Copilot als ons standaard LLM. Die keuze was bewust. Niet omdat Copilot op dat moment het beste was, maar wel omdat ‘wie toegang heeft tot wat’ intact blijft en omdat Microsoft ons heeft toegezegd dat onze data binnen ons bedrijf blijft. Dat is geen bijzaak maar een voorwaarde.

Nu zijn we in het derde jaar beland. Nu vragen we van alle medewerkers dat zij leren omgaan met LLM. Niet als optie, maar verplicht. Zo hebben we het in het verleden ook gedaan. Ooit leerden we iedereen hoe een pc werkte. Daarna kwam internet. Vervolgens de smartphone. Gevolgd door social media. En nu is het tijd voor de volgende stap: leren hoe je een LLM-model inzet om je eigen werk te versterken en te versnellen. En, minstens zo belangrijk, hoe je de uitkomsten ervan kritisch beoordeelt en controleert.

Zes AI-agents, met grenzen

Dit jaar bouwen we zes AI-agents voor verschillende afdelingen. En daarbij maken we heel bewuste keuzes over wáár we AI wel en niet inzetten.

We bouwen geen AI-agent die de telefoon opneemt in plaats van onze medewerkers. Wij zijn een onderlinge; menselijk contact is geen extraatje, het is onze bestaansreden. Wat we wél bouwen, is een AI-agent die de mensen aan de telefoon ondersteunt. Die helpt zoeken, samenvatten, contextualiseren, zodat het gesprek met de klant rijker wordt.

We bouwen ook geen AI-agents voor ons primaire proces van risicobeoordeling en acceptatie van klanten. Dat valt onder de op een na strengste categorie van de EU AI Act, en terecht. Bovendien gaan we dat systeem de komende jaren sowieso vervangen. Dan wil je niet tegelijkertijd ook nog met AI-projecten knutselen. Eerst een solide fundament, dan nieuwe lagen.

Maar er blijft meer dan genoeg over. AI-agents voor het opzoeken en interpreteren van HR-regels. Voor het maken en testen van communicatie. Voor het uitvoeren van steekproeven. Voor het opzoeken van besluiten en wet- en regelgeving, en hoe die intern zijn geïmplementeerd. Onze hele bedrijfsvoering is opgenomen in Microsoft Teams, goed gestructureerd en goed doorzoekbaar. Dat maakt het mogelijk.

Over twee à drie jaar, als ons primaire systeem klaar is, bouwen we een nieuwe laag. Dan kijken we hoe we de interactie met onze klanten verder kunnen versterken. Dan is AI er klaar voor. En hopelijk wij ook.

Mens + AI

Ik geloof niet in de angstverhalen over AI als banenvernietiger. Maar ik geloof ook niet in de naïeve varianten waarbij AI alles oplost of volkomen wordt genegeerd. De werkelijkheid is genuanceerder, en interessanter.

AI verandert wat mensen doen, niet de waarde van mensen. Taken die repetitief, tijdrovend of informatiegedreven zijn, kunnen AI-ondersteund worden. Wat overblijft, en aan belang wint, is precies wat mensen uniek maakt: intuïtie, context, zingeving, het goede gesprek. In de financiële dienstverlening is dat geen abstracte gedachte. De vermogensplanner, de adviseur die een 55-jarige helpt nadenken over de tweede helft van zijn leven; die waarde zit niet in het doorzoeken van financiële overzichten of uitrekenen van de jaarruimte. Die zit in vertrouwen, in luisteren, in het begrijpen van wat iemand écht wil. Dat is niet te automatiseren. Dat is te versterken.

‘Menselijk contact is onze bestaansreden’

Starten met AI

Ik ben opgegroeid tussen schaakstukken en matrixprints. Ik heb op de achterkant van zoekbomen gedoodeld. En toch duurde het decennia voordat ik AI volledig in mijn eigen werk omarmd heb. En nog steeds heb ik veel te leren, bijvoorbeeld op het gebied van Vibe-coding. Dat zegt iets.

Starten met AI is geen technische kwestie. Het is een keuze. De keuze om nieuwsgierig te blijven. Om te accepteren dat je niet alles hoeft te begrijpen om ermee te starten. Om de drempel te verlagen, voor jezelf en voor je mensen.

We doen dat stap voor stap. Experimenteren, enthousiasmeren, verplichten, maar altijd met support voor de mensen die de verandering moeten dragen.

Reactie toevoegen

 
Meer over
Adfiz actualiseert 'Handboek AI in de praktijk'

Adfiz actualiseert 'Handboek AI in de praktijk'

Adfiz heeft versie 1.2 van het handboek 'AI in de praktijk' gepubliceerd. Het is te vinden in het kennisportaal AI. Aanleiding is de lancering van de Adfiz Pseudonimisator...

Voorkeur financiële sector: AI-oplossingen gehost in Europa

Voorkeur financiële sector: AI-oplossingen gehost in Europa

Digitale soevereiniteit en geopolitieke afhankelijkheid spelen steeds vaker mee in AI-keuzes van financiële organisaties, zo blijkt uit het 'AI-onderzoek 2026'...

TAF lanceert digitale BAZ-specialist

TAF lanceert digitale BAZ-specialist

TAF introduceert Bas, een digital human die financieel adviseurs ondersteunt bij vragen over de aankomende BAZ. Bas is beschikbaar via het TAF-adviseursportaal,...

Wat ik na vijfendertig jaar nog leerde over mijn vak

Wat ik na vijfendertig jaar nog leerde over mijn vak

(Henry de Cock, adviseur, in VVP-special Slimmer Klantbeheer 2026) Ik weet niet hoe het u vergaat, maar de afgelopen anderhalf jaar heeft me iets geleerd over...

Waarde AI blijft liggen

Waarde AI blijft liggen

Organisaties in de financiële sector en verzekeringsbranche sturen AI-gebruik nog nauwelijks richting toegevoegde waarde. Dat blijkt uit het AI-onderzoek 2026...

Iedereen gebaat bij slimmer klantbeheer

Iedereen gebaat bij slimmer klantbeheer

(Rondetafel in VVP-special Slimmer Klantbeheer 2026) Maak als adviseur gebruik van de praktische ondersteuning die er is bij actief klantbeheer. Door actief klantbeheer...

Waarom “zo bedoelde ik het niet” niet meer werkt

Waarom “zo bedoelde ik het niet” niet meer werkt

(Richardo Cruz Fortes, Expat Mortgages, in VVP 2-2026) In mijn vorige columns had ik het over culturele verrijking in de financiële dienstverlening. Mooie...

Verzekeraars pleiten voor experimenteerregio's energietransitie

Verzekeraars pleiten voor experimenteerregio's energietransitie

Nederland moet sneller ruimte maken voor grootschalige experimenten met nieuwe energietechnologieën en de financiering daarvan. Aldus de oproep van de financiële...

AI zal distributie veranderen

AI zal distributie veranderen

(Uit VVP 2-2026) “Kunstmatige intelligentie gaat op termijn ook impact hebben op de distributie. Voor adviseurs is het daarom zaak dat zij zich nadrukkelijk...

Goed adviseren begint met kiezen

Goed adviseren begint met kiezen

(Jack Vos, Onesurance, in VVP 2-2026) De meeste adviseurs kiezen dit vak niet om processen af te handelen, maar om klanten te helpen. Om situaties te begrijpen,...