Beperk gedragsvalkuilen

1. 17 maart 2026, door Willem Vreeswijk Beeld Ad Bogaard
2. 0 reacties

Volgens Baltussen, tevens hoogleraar Behavioral Finance and Financial Markets aan de Erasmus Universiteit, is de traditionele zienswijze dat mensen en markten zich rationeel gedragen. Maar dat is niet zo. “Mensen zijn vatbaar voor gedragsmatige valkuilen, die in veel gevallen tot inefficiënt gedrag leiden en hierdoor worden markten juist weer voorspelbaar beïnvloed. Dit leidt tot infefficiënt beleggingsgedrag.”

Er zijn twee manieren van denken. “In het eerste systeem nemen we intuitieve beslissingen. We gaan af op ons onderbuikgevoel en reageren direct. In het tweede systeem nemen we bewuste, rationele en weloverwogen beslissingen. Doorgaans laten mensen zich leiden door het eerste systeem en dit leidt vaak doorgaans tot slechte financiële beslissingen. Het rationele systeem kost veel meer energie en bij lastige beslissingen komen we vaak helemaal niet meer in actie. Maar geen keuze is een keuze om het bestaande in stand te houden.”

Baltussen illustreerde dit met het donorregister. “In onder meer Nederland moeten we aangeven dat we donor willen worden. Maak je geen keuze, dan ben je geen donor. Het percentage donors is dan ook laag. Bij de meeste Europese landen moet je echter aangeven dat je juist geen donor wil worden. In dergelijke landen is het aantal donors ruim 90 procent.”

Overmoed is een van de valkuilen. ”De meesten van ons overschatten hun kennis en vaardigheden. In combinatie met optimisme leidt overmoed ertoe dat je je kennis overschat en risico’s onderschat. Bovendien kan overmoed de illusie van controle creëren, waardoor je gaat geloven dat risico’s beheersbaar zijn. Een van de oorzaken van overmoed is een teveel aan testosteron. Vandaar dat vrouwen doorgaans minder slechte beleggers zijn dan mannen.”

Betere keuzes

Hoe kun je betere beleggingskeuzes maken? “Wees je bewust van de verschillende vooroordelen en weet wanneer je ze in je eigen gedrag en dat van anderen kunt herkennen. Houd vervolgens rekening met de verschillende gedragsvalkuilen.”

Volgens Baltussen kun je alleen met behavioral finance een slim beleggingsplan opstellen. Adviseurs hebben hierbij een cruciale rol. “Door deze kennis toe te passen en klanten aan te zetten tot ander gedrag en andere keuzes, kunnen zij hun klanten behoeden voor ernstige misstappen. De indexfondsen van Northern Trust, aangeboden via Brand New Day, helpen adviseurs gedragsvalkuilen te beperken door meer emotieloos te beleggen. Samen ondersteunen we financieel adviseurs bij het maken van niet alleen rationeel juiste, maar ook gedragsmatig slimme beleggingskeuzes voor hun cliënten.”

Foto Guido Baltussen (fotograaf Ad Bogaard)

Reactie toevoegen

Naam

E-mailadres

Reactie

Organisatie

Telefoonnummer

VVPVIP HypothekenVVP Innovatie PlatformVIP SchadeVVP Twitter

Toevoegen 

Meer over

• VVP-event Pensioen & Vermogen
• Northern Trust
• Guido Baltussen