De stille klassenjustitie van de stageplek
(Richardo Cruz Fortes, Expat Mortgages, in VVP 4-2025) Waar we (in ieder geval ikzelf) graag praten over culturele verrijking, vergeten we vaak haar tegenpool: de verborgen cultuurverarming. Niet omdat mensen kwaad willen, maar omdat ze onbewust kiezen voor wat vertrouwd voelt, voor wie lijkt op henzelf, of hoort bij hun kring. Dat gebeurt niet alleen bij sollicitaties of promoties, maar al veel eerder. Aan de keukentafel. Tijdens de zoektocht naar een stageplek.
De meeste jongeren kennen het wel: het verplichte stagejaar waarin je eindelijk de praktijk in mag. Een kans om te leren, te groeien en te ontdekken wie je wilt zijn. Tenminste, dat is de bedoeling. In de praktijk blijkt dat de ene leerling vooral zijn motivatiebrief moet perfectioneren, terwijl de ander slechts één appje hoeft te sturen naar ‘die vriend van papa of mama’. En zo schuift de deur van kansen al op jonge leeftijd net iets verder open voor sommigen en een stukje dichter voor anderen.
Want de waarheid is hard maar simpel: de meeste witte kinderen hebben toegang tot netwerken waar deuren automatisch openzwaaien. Hun ouders hebben vaak banen in sectoren waar stagemogelijkheden ruimschoots aanwezig zijn en waar een telefoontje voldoende is.
Voor kinderen van arbeidsmigranten is die vanzelfsprekendheid er niet. Hun ouders werken keihard, maar niet in functies of omgevingen waar een stage ‘even geregeld’ kan worden. En dat verschil, hoe klein het ook lijkt, werkt als een rimpel in het water: het beinvloedt toekomstkansen, zelfvertrouwen, en zelfs de manier waarop jongeren naar zichzelf kijken.
Ik heb het ook bij mij op het werk gezien. Goedbedoeld, zonder kwade intentie. “De zoon van netwerk X zoekt nog een stageplek, kunnen we haar niet even helpen?” Natuurlijk is dat sympathiek. Maar in dat moment, hoe klein en menselijk ook, draag je bij aan klassenjustitie. Je kiest voor iemand op basis van afkomst, niet op basis van talent.
En zonder dat je het doorhebt, laat je misschien een toptalent buiten de deur staan. Iemand die niet het juiste netwerk heeft, maar wél de juiste motivatie, nieuwsgierigheid en veerkracht.
Diepere schade
En daar schuilt een diepere schade in: niet alleen een gemiste kans voor dat ene kind, maar een gemiste kans voor ons allemaal. Elke keer dat we binnen onze eigen kring kiezen, verliezen we een stukje culturele verrijking. Wat overblijft is een stille, maar tastbare cultuurverarming, een werkomgeving die minder divers, minder creatief en minder écht wordt.
Richardo Cruz Fortes: ‘Wie geef je vandaag een échte kans?’
Ongelijke behandeling zit in een klein hoekje. Het is niet altijd zichtbaar, en vaak niet kwaad bedoeld. Maar precies daarom is het gevaarlijk. Want wat onbewust is, blijft voortbestaan. En wat voort bestaat, vormt de cultuur. Daarom is dit geen aanval, maar een oproep tot bewustwording.
Aan organisaties, scholen, leidinggevenden en collega’s: kijk eens verder dan je eigen kring. Vraag jezelf af: wie krijgt hier écht een kans, en wie niet? En nog belangrijker, waarom?!
Gelijke kansen
We kunnen pas spreken van gelijke kansen als de uitgangspositie gelijk is. En dat begint bij zulke ‘kleine’ momenten: wie mag meelopen, wie krijgt een eerste indruk, wie mag leren in de praktijk.
Talent heeft geen achternaam, geen postcode, en geen netwerk nodig om te bestaan. Maar het heeft wél kansen nodig om ontdekt te worden.
En aan de jongeren die dit aan den lijve ondervinden: laat je niet ontmoedigen. Wees trots op de weg die je aflegt, ook al voelt die zwaarder. Jouw schoolcarrière loopt misschien niet alleen via de universiteit of de mbo-opleiding, maar ook via de school des levens. Daar leer je veerkracht, discipline en karakter, kwaliteiten die geen enkel netwerk kan overnemen.
Wees niet bang om je eigen pad te bewandelen. Want waar anderen via hun netwerk binnenkomen, kom jij binnen via je inzet. En dat verschil? Dat maakt jou uiteindelijk sterker, dieper, en meer gevormd. Want succes dat niet is aangereikt, is succes dat écht van jou is.
De ongelijkheid bij stages lijkt misschien een klein probleem. Maar het is juist in die kleine dingen dat grote patronen ontstaan. Laten we dus eerlijk zijn: zolang wij onze eigen kring voorrang blijven geven, praten we niet over gelijke kansen, we spelen toneel.
Het is tijd om de cirkel te doorbreken. Niet met woorden, maar met daden. Want echte verandering begint niet bij een beleidsplan, maar bij een simpele vraag: “Wie geef ik vandaag een échte kans?”
Reactie toevoegen
Meer over
(Seada van den Herik, Onderlinge Nederland, in VVP 2-2026) Mijn vader, Jaap van den Herik, was een pionier in kunstmatige intelligentie en computerschaak. In de...
Waarom “zo bedoelde ik het niet” niet meer werkt
(Richardo Cruz Fortes, Expat Mortgages, in VVP 2-2026) In mijn vorige columns had ik het over culturele verrijking in de financiële dienstverlening. Mooie...
(Uit VVP 2-2026) In de rubriek Vrouw en Advies laat VVP vrouwelijke financieel adviseurs aan het woord over vrouwelijke waarden (en die kunnen ook mannen hebben)...
Luister naar de vraag achter het verhaal
(Uit VVP 1-2026) In de rubriek Vrouw en Advies laat VVP vrouwelijke financieel adviseurs aan het woord over vrouwelijke waarden (en die kunnen ook mannen hebben)...
Comfortabel, tot de rekening komt
(Roy van den Anker, Konnekst, in VVP 1-2026) De aflossingsvrije hypotheek is een wonderlijk product. Lage lasten, veel ruimte, weinig gedoe. Je betaalt netjes...
(Richardo Cruz Fortes, Expat Mortgages, in VVP 1-2026) Laat ik weer even beginnen met een misverstand. Cultuurverrijking is geen couscous op vrijdag. Geen vlaggetjes...
VVP 1-2026: waar word je nou écht blij van?
Blijf als adviseur trouw aan wat écht telt. Aldus de winnaars van de VVP Advies Awards 2025 in de dinsdag verschenen nieuwe VVP 1-2026. Zij geven tips klantgerichtheid...
Weten wat écht speelt bij de klant
(Uit VVP 4-2025) In de rubriek Vrouw en Advies laat VVP vrouwelijke financieel adviseurs aan het woord over vrouwelijke waarden (en die kunnen mannen hebben) die...
Gaat jouw organisatie All inclusive?
(Roy van den Anker, Konnekst, in VVP 4-2025) Een all inclusive vakantie is als een verzekering. Je voorkomt het risico op een torenhoge barrekening aan het einde...
Oproep: wie geef ik vandaag een echte kans?
"Waar we (in ieder geval ikzelf) graag praten over culturele verrijking, vergeten we vaak haar tegenpool: de verborgen cultuurverarming", aldus Richardo Cruz Fortes...