Duurzaamheid is geen trend

(Vylon Ooms en David Baas, Verbond van Verzekeraars, in VVP-special Duurzaam Adviseren 2026) De energietransitie is allang niet meer te stoppen. Klimaatverandering en de impact van extremer weer dringt steeds sterker door in schadecijfers én gezondheid, biodiversiteitsverlies wordt een mainstream financieel risico, en sociale thema’s - van leefbaarheid tot mensenrechten - worden zichtbaarder in de boardroom. De transitie beweegt cyclisch, maar de trend is onmiskenbaar opwaarts.
De internationale aandacht voor klimaat en duurzaamheid is de afgelopen twee jaar merkbaar afgenomen. Het thema speelde nauwelijks een rol in de recente verkiezingen voor de Tweede Kamer, en grote Amerikaanse bedrijven spreken zich, onder druk van de Amerikaanse president Donald Trump, minder nadrukkelijk uit over ESG (Environmental, Social en Governance). In Europa zien we een herijking van klimaat- en CO₂-doelstellingen waarin weerbaarheid, betaalbaarheid en energiezekerheid zwaarder wegen. Ook mondiale geopolitieke spanningen, de schaarste van grondstoffen en groeiende onzekerheden in handelsketens drukken hun stempel op het publieke debat.
‘Ondanks geopolitieke tegenwind dendert verduurzaming door’
Maar wie denkt dat verduurzaming daarmee vertraagt, vergist zich.
Voor verzekeraars is duurzaamheid geen trend maar een lange-termijn opdracht. Risico’s worden zichtbaarder, schadepatronen voorspelbaarder én extremer, en de noodzaak om te investeren in weerbare samenlevingen groeit. De sector kijkt consistent vooruit: naar 2030, 2050 en verder. Terwijl politiek en publieke opinie verschuiven, gaat de transitie van risicoanalyse naar risicobeheersing, van mitigatie naar adaptatie, van rapporteren naar daadwerkelijk impact maken.
Tijdens de Klimaatconferentie COP 2025 in Brazilië is opnieuw vastgesteld dat de doelen van Parijs overeind staan, maar zonder extra maatregelen buiten bereik blijven. Dat is geen reden om gas terug te nemen; het is een oproep om te versnellen. Nationale politiek en NGO’s blijven, ondanks internationale tegenwind, verwachten dat verzekeraars structureel bijdragen aan de energietransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteitsherstel.
Duurzaam beleggen
De duurzaamheidsopgaven waar verzekeraars mee te maken hebben, zijn breed: wonen, voeding, biodiversiteit, energie, gezondheid, water en grondstoffen. Al deze onderwerpen beïnvloeden zowel direct als indirect de risico’s waartegen mensen, bedrijven en overheden zich willen verzekeren. Omdat verzekeraars niet alleen risico’s dragen, maar ook miljarden aan premiegeld beheren, ligt hier een duidelijke maatschappelijke verantwoordelijkheid én kans.
Dat sluit aan bij wat klanten zelf verwachten. Uit recent onderzoek van het Verbond van Verzekeraars, uitgevoerd door Markteffect, blijkt dat 55 procent van de Nederlanders wil dat verzekeraars investeren in woningbouw. Zelfs wanneer dat minder financieel rendement oplevert. Ook investeringen in gezonde voeding en bedrijven die werken aan de energietransitie worden breed gesteund. Daarna volgen biodiversiteit, defensieindustrie en kernenergie. Het laat zien dat Nederlanders verwachten dat hun premie-euro’s bijdragen aan maatschappelijke vooruitgang.
Biodiversiteit en natuur
Het wereldwijde biodiversiteitsverlies - inmiddels geschat op ruim zeventig procent - vertaalt zich steeds duidelijker naar financiële risico’s. Minder biodiversiteit betekent kwetsbaardere landbouw, meer wateroverlast, hogere kosten voor plaagbestrijding en druk op vitale ketens zoals drinkwater en voedselvoorziening. Deze risico’s komen uiteindelijk terecht bij consumenten, bedrijven en dus ook bij verzekeraars.
Tegelijk groeit het inzicht dat natuurherstel economische waarde beschermt. Regio’s met gezonde ecosystemen zijn beter bestand tegen klimaatverandering, kennen minder schadegevoelige infrastructuur en zijn aantrekkelijker voor bedrijven en bewoners. Daarom wordt biodiversiteit steeds vaker een structureel onderdeel van beleggingsbeleid.
Verzekeraars investeren in projecten die natuur versterken of herstellen, in groene infrastructuur, in stedelijke vergroening en in initiatieven die wateroverlast of hittestress verminderen. Het gaat daarbij niet alleen om idealisme, maar om het verlagen van toekomstige schade en maatschappelijke kosten. Natuur-gebaseerde oplossingen – zoals groene daken, stadsparken of waterbergende wijken - verminderen de schadelast en vergroten de leefbaarheid. Daarmee winnen klanten, de samenleving én de natuur.
Sociale investeringsthema’s
Duurzaam beleggen gaat niet alleen over klimaat en natuur; ook sociale thema’s worden steeds belangrijker. Verzekeraars investeren daarom nadrukkelijk in gezondheid, leefbaarheid en eerlijke arbeidsomstandigheden. Een gezond voedselsysteem is daarbij een speerpunt. De voedselomgeving in Nederland is ongezond en vormt een directe bedreiging voor volksgezondheid en economie: het aantal fastfoodlocaties rond scholen nam de afgelopen tien jaar fors toe en in de supermarkten is ruim 80 procent van de producten ongezond.
Vooral kinderen en lage-inkomensgroepen zijn kwetsbaar. Ongezonde voeding leidt tot hogere zorgkosten, meer verzuim en lagere productiviteit. Daarom zetten verzekeraars via dialoog, impactbeleggen en waar nodig uitsluiting druk op bedrijven om hun aanbod en marketing te verbeteren.
De sociale dimensie reikt verder. Verzekeraars willen niet beleggen in bedrijven die mensenrechten schenden of structureel negatieve impact veroorzaken in mondiale ketens. Bedrijven die arbeidsrechten negeren of risico’s afwentelen op kwetsbare groepen passen niet binnen toekomstbestendig beleggingsbeleid. Investeren in sociale stabiliteit, van gezonde voeding tot veilige ketens en leefbare wijken, vermindert risico’s, beschermt economische waarde en draagt bij aan een rechtvaardige transitie. Daarmee wordt de S van ESG geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van hoe verzekeraars maatschappelijke waarde creëren.
Klimaatadaptatie
Duurzaam verzekeren betekent ook toekomstbestendig verzekeren. Door klimaatverandering nemen zowel de frequentie als de intensiteit van extreem weer toe. In de Klimaatschademonitor worden de schadepieken steeds hoger en ook in de rest van Europa is diezelfde opgaande trend in schade waarneembaar. Als samenleving moeten we ons hier beter op voorbereiden. Dat kan onder meer door klanten gericht en tijdig te waarschuwen voor naderend extreem weer (early warning), door preventieve adviezen te delen en klimaatadaptief te bouwen.
Tegelijkertijd staat Nederland voor een aanzienlijke woningbouwopgave. Al lange tijd wordt er gebouwd in buitendijkse en laaggelegen gebieden. Door de toenemende klimaatrisico’s is het van groot belang dat nieuwbouw in deze gebieden klimaatbestendig wordt gerealiseerd.
In risicovolle locaties, zoals buitendijkse gebieden, zijn aanvullende beschermende maatregelen noodzakelijk, waarbij waterveiligheid en klimaatadaptatie centraal staan. Verzekeraars nemen hierin hun verantwoordelijkheid en zetten zich, samen met andere betrokken partijen, actief in om oplossingen te ontwikkelen die de gevolgen van klimaatrisico’s beperken. Door nu het bewustzijn bij burgers en bedrijven te vergroten, kan worden voorkomen dat Nederland in de toekomst wordt geconfronteerd met ingrijpende maatregelen of onbetaalbare verzekeringspremies.
Daarnaast is het essentieel dat weerschade, wanneer die zich voordoet, snel en zorgvuldig wordt afgehandeld. Verzekeraars vergoeden inmiddels al enkele jaren schade als gevolg van overstromingen van kleine rivieren en watergangen (de zogeheten secundaire keringen). Voor schade die niet verzekerd is, zoals bij overstromingen door grote rivieren of de zee, roept het Verbond de overheid op om via publiek private samenwerking te komen tot één centraal loket. Zo kunnen toekomstige schades door de verzekeraar worden afgehandeld.
Duurzaam schadeherstel
Verzekeraars pakken hun rol ook bij duurzaam schadeherstel. Zowel bij property als mobiliteit werkt het Verbond samen met ketenpartners om van duurzaam herstel de norm te maken, in plaats van vervangen. Door duurzaamheid te omarmen bij het herstellen van schade, draagt de keten bij aan een groenere toekomst. Bij property zijn er, in samenwerking met NIVRE en Schoonmakend Nederland, in meerdere projectgroepen de afgelopen twee jaar pilots uitgevoerd om te onderzoeken hoe schadeherstel - van opname tot afhandeling - slimmer, schoner en efficiënter kan. De uitkomsten van de pilots zijn gebundeld in een reeks praktische, inspirerende brochures. Inmiddels liggen er vijf brochures vol concrete inzichten, voorbeelden én heldere stappenplannen voor organisaties die hun schadeproces willen vergroenen. Deze mooie resultaten laten echter ook zien dat we er nog niet zijn: er zijn nog veel kansen. Daarom gaan we dit jaar verder met de pilots én willen we uitbreiden naar de (groot)zakelijke markt.
Vylon Ooms is Beleidsadviseur Klimaatadaptatie en David Baas is Adviseur Duurzaam Beleggen bij het Verbond van Verzekeraars.
.
Reactie toevoegen
Meer over
Hoe zit dat nu met duurzaam schadeherstel?
(Paul Burger, AnsvarIdéa/Turien & Co., in Ken je vak! VVP 1-2026) Uiteraard is geen enkele vorm van schadeherstel helemaal duurzaam en gaat schadeherstel...
Verbond en BOVAG maken werk van duurzaam autoschadeherstel
Het Verbond van Verzekeraars en BOVAG hebben in nauwe samenwerking met verzekeraars en autoschadeherstelbedrijven een manifest opgesteld om duurzaam autoschadeherstel...
Twijfel bij ondernemers over duurzame mobiliteit
De plannen om elektrisch rijden aantrekkelijker te maken zijn er, maar het draagvlak voor toekomstbestendige mobiliteit bij ondernemers staat onder druk. Dit blijkt...
Verduurzaming: Rabobank schiet VvE's te hulp
Om Verenigingen van Huiseigenaren (VvE’s) te ondersteunen bij de verduurzaming van het appartementencomplex stelt Rabobank een aanvullend bedrag van 100 miljoen...
AFM: "Goede initiatieven op duurzaamheidsgebied bij schadeverzekeraars"
Vrijwel alle verzekeraars geven aan dat hun sector een belangrijke schakel is in de energietransitie. Ze geven ook invulling aan deze belangrijke rol, ziet de AFM in...
Verduurzaming koopwoning loopt vaak spaak door onzekerheid
Driekwart van de Nederlandse woningeigenaren (76%) is van plan om in 2026 te investeren in hun woning. De onduidelijke regelgeving over verduurzaming vormt voor...
SER: nog te vaak obstakels bij verduurzamen van huis of bedrijfspand
Huishoudens en kleine ondernemers kunnen hun rol bij de energietransitie nog onvoldoende vervullen, meent de SER. Zij hebben meer kennis, mogelijkheden en stimulans...
ABN AMRO en Florius: rentetarieven per energielabel
ABN AMRO en Florius introduceren per 1 april 2026 nieuwe rentetarieven, waarbij zij de hypotheekrente nadrukkelijk koppelen aan de energieprestatie van de woning....
Energiehuis: één loket voor verduurzaming
Gebouweigenaren, gebruikers en bewoners kunnen straks op één plek terecht voor het verduurzamen van hun woning of gebouw: het Energiehuis. Dit nieuwe...
Veel verzekeraars hebben geen thuisbatterij-policy
Onderzoek van duurzaamheidsplatform Slimster onder negentien grote woonverzekeraars toont aan dat een op de drie verzekeraars helemaal niets vermeldt over thuisbatterijen...








