Economen voorspellen niets

BoomBustBoom

’De financiële crisis van de laatste jaren past in een lange traditie. Als je de geschiedenis kent, weet je dat mensen voortdurend in dezelfde valkuilen stappen, dat het gedrag van mensen niet is te veranderen, maar dat je systemen hier wel veel beter op kunt aanpassen en dat de modellen die economen hanteren voltrekt ontoereikend zijn. Sterker nog, volgens die modellen kunnen crises helemaal niet voorkomen.”

Dit zei Theo Kocken, hoogleraar risicomanagement aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, bij de besloten vertoning van de documentaire Boom Bust Boom aan een aantal jonge talenten van ASR. De vertoning werd mede mogelijk gemaakt door de stichting New Financial Forum (www.newfinancialforum.nl). Eind vorig jaar vertoonde de stichting deze documentaire in Amsterdam. De documentaire is geschreven door Kocken en Terry Jones, een van de leden van het legendarische Monty Python. Met de documentaire willen de makers vooral laten zien dat mensen niets leren uit het verleden, dat economen voorspellingen doen terwijl ze dat totaal niet kunnen en dat de economie vooral een gedragswetenschap zou moeten zijn.

Kocken: “Door economie als gedragswetenschap te zien, kun je beter begrijpen hoe het systeem echt werkt en met dit begrip betere financiële systemen bouwen die meer rekening houden met het onvoorspelbare gedrag van mensen. Boom Bust Boom is een film over ons inherent instabiele economische klimaat en hoe menselijk gedrag bijdraagt aan het ontstaan van de financiële crisis. Het is cruciaal dat we begrijpen wat er is misgegaan en hoe we de negatieve gevolgen van een grote financiële crisis kunnen beperken.”

De documentaire maakt onder meer duidelijk dat mensen hetzelfde gedrag vertonen als apen, zo blijkt na jarenlang grondig onderzoek op Monkey Island voor de kust van Costa Rica. Op het eiland hebben de onderzoekers een apenmunt ingevoerd, de eerste niet-menselijke geldsoort. Apen blijken net zo irrationeel met geld en beloning om te gaan als mensen. Vandaar de conclusie van Kocken dat je vooral het systeem zal moeten veranderen om grote crises te helpen voorkomen. “Banken moeten weer kleiner worden en failliet kunnen gaan, het systeem moet zo worden ingericht dat extreme risico’s niet meer kunnen voorkomen, speculatie met reëel geld van burgers zou niet meer mogen voorkomen, toezichthouders moeten een nieuwe rol krijgen en het vak economie zou op een totaal andere wijze moeten worden gedoceerd. Daarom is het goed dat steeds meer studenten opstaan en ander onderwijs willen. Zij geloven hun docenten niet langer die zeggen dat een crisis in feite helemaal niet kan voorkomen op grond van hun eigen modellen.”

Volgens Kocken dragen discussies over de ins en outs van alle voorbije crises bij aan de verdere bewustwording. “We moeten leren inzien dat modellen de werkelijkheid niet kunnen voorspellen en dat diversiteit en flexibiliteit nodig zijn om nieuwe systemen te ontwerpen die extreme risico’s kunnen uitsluiten. Het zou vooral goed zijn dat economen en financiële dienstverleners durven erkennen dat we lang niet op alle vragen een antwoord hebben, maar dat dialoog en discussie ons verder helpen.”

Reactie toevoegen

 
Editie
Meer over
Maatschappelijke waardering onafhankelijk adviseurs in de lift

Maatschappelijke waardering onafhankelijk adviseurs in de lift

"Mijn advies voor 2020: verspil als intermediaire branche dit momentum niet maar werk samen om de huidige maatschappelijke waardering verder te versterken", zegt...

Eurapco: gezamenlijke 'proeftuin' met meer dan 43 miljoen klanten

Eurapco: gezamenlijke 'proeftuin' met meer dan 43 miljoen klanten

“Als je iets ziet wat je irriteert, spreek erover, maak het transparant. Alleen als we zaken boven tafel brengen, kan het veranderingsproces beginnen. Als...

Een geldsysteem voor een betere wereld

Een geldsysteem voor een betere wereld

"De economie zou een middel moeten zijn om onze levenskwaliteit, waarin ook ons sociaal welzijn en een leefbaar milieu vervat zijn, te verzekeren. Het lijkt er echter...

Sociaal experiment met lessen voor verzekeraars

Sociaal experiment met lessen voor verzekeraars

"Onlangs heb ik een experiment gedaan om te ondervinden hoe verzekeraars omgaan met mensen die hun premie (tijdelijk) niet kunnen betalen", aldus Dick-Jan Abbringh...

Gewoon... Doen! centraal in wintereditie New Financial Magazine

Gewoon... Doen! centraal in wintereditie New Financial Magazine

Gewoon... Doen! Dat is het thema van de wintereditie van het New Financial Magazine, een uitgave van de stichting New Financial Forum. De wintereditie bevat volop...

Hoogste tijd voor een nieuw verhaal

Hoogste tijd voor een nieuw verhaal

Evenals de eerdere edities bood de Positive Finance Day 2019 van Dazure en de Stichting New Financial Forum volop inspiratie. Want de (financiële) wereld...

Een mooie schade dankzij Ali

Een mooie schade dankzij Ali

"De afloop van het verhaal is dat onze auto total loss is verklaard. Met Ali heb ik nog veel contact gehad over de nasleep. Altijd vriendelijk en behulpzaam. Dat...

Harrie-Jan van Nunen: marketingles Black Friday

Harrie-Jan van Nunen: marketingles Black Friday

U kent ze vast wel; inhaakreclames. Reclameboodschappen die inhaken op een actueel thema en gebeurtenis in een land, zoals Kerstmis, Valentijnsdag of het winnen...

BrightPensioen en BLG Wonen winnaars Positive Finance Award 2019

BrightPensioen en BLG Wonen winnaars Positive Finance Award 2019

BrightPensioen en BLG Wonen zijn de winnaars van de Positive Finance Award 2019. BrightPensioen in de categorie Proven en BLG Wonen met de huurverklaring in de...

Wint BrightPensioen de Positive Finance Award 2019? Stem mee!

Wint BrightPensioen de Positive Finance Award 2019? Stem mee!

BrightPensioen is een van de genomineerden voor de Positive Finance Award 2019, die wordt uitgereikt op 31 oktober 2019 in Gouda. Bepaal wie de winnaar wordt en...