Gemak nekt de mens

Column MoneyView

(Pepijn van Kleef, MoneyView, in VVP 4-2024) Deze column is niet geschreven met behulp van ChatGPT of Copilot. Deze column is het resultaat van ouderwets handwerk. Onderwerp verzinnen, dan de eerste zinnen op papier krijgen (die zijn cruciaal!), ervoor zorgen dat hij mooi ‘rond’ loopt en uiteindelijk het meest tijdrovende: lezen, wegleggen, herlezen, schrappen, herlezen, herschrijven en dat alles een paar keer tot er uiteindelijk een resultaat ligt waar ik enigszins mee kan leven.

Het was veel makkelijker geweest om aan ChatGPT te vragen: schrijf een column van 600 woorden over de hypotheekrenteontwikkelingen van de afgelopen maanden. Dan was ik veel minder tijd kwijt geweest. Tijd die ik had kunnen besteden aan echt belangrijke dingen. Zoals het onderhouden van mijn socials. Toch koos ik daar niet voor. Niet alleen omdat het inleveren van een column die niet echt helemaal ‘van mij’ is mij een slecht gevoel bezorgt, maar vooral omdat ik merk dat het me meer en meer tegen begint te staan dat alles almaar ‘makkelijker’ moet.

Massaal laten we ons ertoe verleiden om alles te verappen. Je lichten thuis aanzetten vanuit de trein? Wel zo makkelijk toch? De vaatwasser op afstand aanzetten? Heerlijk! Vanuit Spanje je deurbel bedienen om de bezorger te vertellen dat hij het pakketje bij de buren mag brengen? Ik zou niet weten hoe ik het ooit zonder gered heb. En straks hebben we die zelfsturende auto’s: kun je éindelijk gewoon tijdens de reis je socials bijwerken zonder dat je moeite hoeft te doen om op het verkeer te letten of aan dat stuur te draaien. Da’s pas makkelijk!

Omdat alles zo ‘makkelijk’ moet zijn, laten we ons er óók massaal toe verleiden om ons volledige financiële hebben en houden voor honderd procent afhankelijk te maken van één apparaatje. Beleggen? Doen we met de app natuurlijk. Betalen met een pas? Zwaaien met je mobieltje naar de kassa, da’s veel makkelijker! Achter de computer naar online bankieren surfen? Wat een gedoe, zo 2012! Contant geld? Moet je steeds maar met je meesjouwen, terwijl: we hebben de app. Veel makkelijker toch?

Systeemrisico

Alles maar dan ook alles staat in het teken van gemak en we worden er volop in gefaciliteerd door big tech én de financials. We zijn hierdoor vette volgevreten luie verwende wezens geworden. Dat we hierdoor niet meer waarderen dat dat wat moeite kost méér waard is dan wat komt aanwaaien, is één ding.

Wat misschien nog wel erger is: dat we zelfstandig, dus zonder die apps, tot niets meer in staat zijn. We zijn zó lui geworden dat we niet eens meer in de gaten hebben dat we met zijn allen bezig zijn om een allesomvattend systeemrisico te voeden met die hang naar gemak. Van dat systeemrisico kregen we onlangs een voorproefje toen een update van bepaalde beveiligingssoftware niet helemaal lekker uitpakte: duizenden vliegtuigen aan de grond, betaalsystemen die niet meer werkten en overal paniek. Maar denk je dat ook maar íemand zijn gedrag heeft aangepast naar aanleiding van dit waarschuwingssalvo? Dat iemand bedacht heeft dat hij misschien een paar bankbiljetten achter de hand moet hebben? Dat die bankbiljetten onze ‘backup’ zijn voor als de computer het niet meer doet? Wat echt een keer gaat gebeuren. Dacht het niet, want gedrag aanpassen kost moeite en die bankbiljetten uit de muur halen ook. En dat willen we niet. We willen gemak!

Na ons de zondvloed

Op het gemak zitten of op je gemak zijn, betekende vroeger niets anders dan een uitgebreide sessie op de poepdoos. Dat plaatst ons als die luie volgevreten wezens in een wel zeer passend perspectief: overal schijt aan en na ons zondvloed. Als het gemak ons maar dient! Maar let op mijn woorden: uiteindelijk gaat die hang naar gemak ons nog een keer nekken.

‘We zijn vette volgevreten luie verwende wezens geworden’

Als ik bovenstaande tirade weer eens afsteek, zegt mijn neefje van achttien dat ik een boze witte reactionaire boomer ben die alleen maar vindt dat vroeger alles beter was. Daar heeft hij gelijk in. Maar deze boze witte reactionaire boomer schrijft in ieder geval nog wel zijn eigen stukjes.

Reactie toevoegen

 
Meer over
Twee gezichten bij spaarrentes in eerste kwartaal 2026

Twee gezichten bij spaarrentes in eerste kwartaal 2026

De stagnatie van de rentetarieven bij dagelijks opvraagbare spaarrekeningen (DOS) die vorig jaar augustus begon, zette zich voort in het eerste kwartaal van dit...

Beleid bij AI-gebruik blijft achter

Beleid bij AI-gebruik blijft achter

Uitkomsten van AFM-onderzoek laten zien dat in de Nederlandse assetmanagementsector het AI-gebruik toeneemt, terwijl beleid en afspraken achterblijven.  De...

AI in jouw adviesrol

AI in jouw adviesrol

(Michael Mackaaij, voorzitter Stichting CGA, in katern Digitale Support in VVP 1-2026) De hypotheek-en verzekeringsadviespraktijk is geen proeftuin. Het is een...

Van werkdruk naar keuzedruk

Van werkdruk naar keuzedruk

(Jack Vos, Onesurance, in katern Digitale Support in VVP 1-2026) Veel adviesorganisaties doen het op papier goed, maar in de portefeuilles piept en kraakt het....

Van administratie naar waardecreatie

Van administratie naar waardecreatie

(ChatGPT in katern Digitale Support in VVP 1-2026) Digitale innovaties helpen adviseurs niet alleen om efficiënter te werken, maar ook om klanten beter te...

Wie is er aan het woord?

Wie is er aan het woord?

(Martin Koot, MoneyView, in VVP 1-2026) Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik word niet goed van de alsmaar aanzwellende stroom glibbertaal: in nieuwsbrieven,...

Vijf AI-tips voor klachtprocessen

Vijf AI-tips voor klachtprocessen

(Door Monique Wagenmaker-Oudijk, Head of Consulting Benelux bij Cognizant) Met data en AI kun je klachtbehandeling sneller, eerlijker én consistenter...

Helft Nederlanders vraagt AI om financieel advies

Helft Nederlanders vraagt AI om financieel advies

55 procent van alle Nederlanders vraagt financieel advies aan AI. Onder jongeren bedraagt dit zelfs 76 procent van alle ondervraagden. Dit blijkt uit het AI in Finance...

MoneyView: gratis bankieren bestaat niet

MoneyView: gratis bankieren bestaat niet

De opmars van de ‘gratis’ betaalrekening verhult volgens MoneyView een fundamentele verschuiving in de bancaire kostenstructuur. Vaste pakketkosten zijn...

Sterke toename AI-gebruik op werkvloer

Sterke toename AI-gebruik op werkvloer

Uit onderzoek van UWV blijkt dat het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) op de werkvloer het afgelopen jaar sterk is toegenomen. Het aandeel werkgevers dat...