Het echte advies blijft mensenwerk

1. 1 november 2025, door Samenstelling Toon Berendsen
2. 0 reacties

De prompt: valkuilen bij gebruik van ChatGPT in financieel advies, levert onder meer op:

Onvolledige of foutieve informatie

ChatGPT kan plausibel klinkende maar onjuiste of verouderde informatie geven. Valkuil: klant krijgt een advies dat feitelijk niet klopt of niet aansluit op actuele wetgeving/fiscale regels.

Gebrek aan maatwerk

ChatGPT werkt op basis van tekstpatronen, niet op echte klantdata. Valkuil: advies blijft te algemeen en mist de diepte van een persoonlijk financieel plan.

Privacy en dataveiligheid

Gevoelige klantdata (inkomen, schulden, medische gegevens) mag je niet zomaar invoeren. Valkuil: schending van AVG en zorgplicht.

Geen juridisch of regulatoir advies

ChatGPT is geen erkende bron voor juridisch bindende interpretaties van Wft of belastingwetgeving. Valkuil: vertrouwen op AI voor compliance, waardoor advies niet voldoet aan wet- en regelgeving.

Communicatie met de klant

Teksten van ChatGPT kunnen soms te technisch of te simplistisch zijn. Valkuil: klant begrijpt de uitleg niet goed of krijgt verkeerde verwachtingen.

Te grote afhankelijkheid

AI kan snel en slim ondersteunen, maar mag niet de kern van je adviesproces worden. Valkuil: adviseur verliest eigen kennis, beoordelingsvermogen en klantgerichtheid.

Aansprakelijkheid

Als adviseur blijf jij verantwoordelijk voor het advies. Valkuil: verwijzen naar ChatGPT als bron, terwijl de zorgplicht bij jou ligt.

Bias en beperkte perspectieven

Valkuil: ChatGPT kan impliciet vooroordelen of standaardoplossingen reproduceren (bijvoorbeeld voorkeur voor beleggen boven sparen, zonder klantcontext).

Gebrek aan evaluatie en leercultuur

Valkuil: teams die AI gebruiken maar geen feedbackloop inbouwen, blijven dezelfde fouten maken.

Valkuilen vermijden

ChatGPT geeft meteen ook tips om de valkuilen te vermijden. Komen ze:

• Gebruik ChatGPT uitsluitend voor concepten en structuur, niet voor definitieve cijfers.

• Controleer alle data tegen primaire bronnen: jaarverslagen, AFM-publicaties, ECB-statistieken, fiscale wetgeving.

• Stel vragen als: noem drie betrouwbare bronnen waar ik dit kan controleren.

• Combineer ChatGPT-output altijd met actuele databanken, nieuwsfeeds of officiële registers.

• Zet AI in voor uitleg en context, maar haal de actuele rente, koersen of belastingregels uit betrouwbare bronnen.

• Gebruik ChatGPT voor algemene scenario’s en standaarduitleg (bijvoorbeeld verschillen tussen beleggingsproducten).

• Integreer klantdata nooit direct in prompts om privacy te beschermen.

• Vertaal de generieke output zelf naar klantspecifieke adviezen.

• Werk met interne, beveiligde AI-omgevingen (zogenaamde enterprise versies) die data niet extern verwerken.

• Houd je aan interne compliance-protocollen en leg gebruik van AI vast in beleid.

• Beschouw AI-uitvoer als een eerste uitleg, niet als juridisch of fiscaal bindend advies.

• Raadpleeg altijd een erkende fiscalist of jurist bij complexe vraagstukken.

• Gebruik AI-scenario’s alleen als brainstorm of illustratie.

• Maak altijd duidelijk dat voorspellingen speculatief zijn.

• Positioneer ChatGPT als ondersteunende tool, niet als vervanger.

• Gebruik de tijdwinst om méér aandacht te besteden aan klantrelaties.

• Leg nadruk op menselijke kwaliteiten: interpretatie, ethiek, maatwerk.

• Vraag actief om meerdere perspectieven: geef zowel een defensief, neutraal als offensief scenario.

• Wees alert op bias richting bepaalde producten of markten.

• Toets altijd op de zorgplicht en het klantbelang.

• Maak in interne richtlijnen duidelijk dat de adviseur altijd eindverantwoordelijk blijft.

• Documenteer het gebruik van ChatGPT in je werkproces.

• Evalueer regelmatig: wat werkte goed, wat gaf risico’s?

• Bouw casussen en best practices op binnen het team. Volg trainingen in ‘prompt engineering’ en AI-ethiek in financiële context.

Tot slot misschien wel de belangrijkste tip: “Financieel advies is per definitie maatwerk. ChatGPT werkt generiek en kent de persoonlijke situatie, risicoprofiel of voorkeuren van de klant niet. Vertaal de generieke output zelf naar klantspecifieke adviezen.”

Hooguit ondersteunend

De AFM deed eerder onderzoek naar het gebruik van adviessoftware. De conclusie was ook toen dat deze software hooguit een ondersteunende rol kan spelen. De adviseur is de eindverantwoordelijke. De AFM: “Adviessoftware helpt financieel adviseurs bij het uitvragen van informatie en wensen van de klant, over bijvoorbeeld inkomen, risicobereidheid en persoonlijke doelen. Maar bij het geven van goed advies over geschikte financiële producten op basis van deze gegevens, kan de software hooguit een ondersteunende rol spelen. Goed advies blijft het terrein en de eindverantwoordelijkheid van de financieel adviseur.”

Verder is het zaak gespreksverslaglegging, dossiervorming en databeveiliging op orde te hebben.

Bij AI is het niet anders, dus wees daar alert op.

Reactie toevoegen

Naam

E-mailadres

Reactie

Organisatie

Telefoonnummer

VVPVIP HypothekenVVP Innovatie PlatformVIP SchadeVVP Twitter

Toevoegen 

Meer over

• Slimmer Adviseren
• VVP Special Slimmer Adviseren
• AI