Inspelen op juridische uitdagingen

1. 1 september 2025, door Robin Van Beem
2. 0 reacties

Een juridische uitdaging op korte termijn is het toenemende toezicht, onder andere door de AFM en de Autoriteit Persoonsgegevens. De toezichthouders willen hun invloed ook naar steeds meer terreinen uitbreiden. Zo vallen aanbieders van cryptodiensten nu al onder toezicht van de AFM en bereidt zij zich voor op toezicht op aanbieders van Buy Now – Pay Later, zoals Klarna.

De AFM heeft aangekondigd dat zij dit jaar aan de hand van gestandaardiseerde onderzoeksmethodes aandacht zal blijven houden voor de beheerste en integere bedrijfsvoering bij adviseurs. Er zal ook scherpe aandacht blijven voor naleving van de verplichtingen in het kader van het klantprofiel en advies. Daarnaast zal de aandacht van de AFM uitgaan naar de naleving van de actieve provisietransparantie.

Verder blijft de AVG een bron van juridische spanning. Veel adviseurs hebben wel de verplichte juridische documenten opgesteld, zoals verwerkersovereenkomsten en een privacyverklaring, maar schieten nog tekort in de praktische toepassing. De vertaalslag naar concrete databeveiligingsmaatregelen, werkprocessen, controle en vastlegging kan vaak nog beter.

Lange termijn

Op de langere termijn komen er fundamentele juridische vragen op de sector af. Eén daarvan is de rol van kunstmatige intelligentie (AI) in het adviesproces. Steeds meer advieskantoren maken gebruik van tools die risicoanalyses en productaanbevelingen geautomatiseerd uitvoeren. Dit roept nieuwe juridische vragen op. Wie is aansprakelijk bij een verkeerd advies dat voortkomt uit een AI-tool? De aanbieder van de tool of de adviseur die het gebruikt?

De huidige wetgeving loopt nog achter op deze ontwikkeling. Wat we nu al wel weten: de eindverantwoordelijkheid blijft bij de adviseur liggen. Dat betekent dat je kritisch moet kijken naar welke tools gebruikt worden, hoe transparant het adviesproces is én hoe goed de klant begrijpt wat er gebeurt. En dat je goede juridische afspraken maakt met de klant en met IT-leveranciers om risico’s zo veel mogelijk te beperken.

Daarnaast evolueert het begrip zorgplicht. Waar het vroeger vooral ging om een juist en passend advies, is er nu sprake van een verschuiving naar een bredere verantwoordelijkheid. Klanten verwachten een adviseur die niet alleen producten verkoopt, maar ook actief meedenkt over risico’s en toekomstige ontwikkelingen. Deze ‘zorgplicht 2.0’ wordt steeds meer ingekleurd door wetgeving rondom ESG-risico’s (Environmental, Social & Governance) en duurzaamheid. Ook voor de AFM zijn dit voor de komende jaren de thema’s die prioriteit hebben. De AFM brengt daarover periodiek een ESG-update uit. De AFM heeft laten weten dat er volgens haar op dit gebied nog veel inzet nodig is, ook ten aanzien van naleving van regelgeving die al van kracht is. En dat zij van partijen verbetering verwacht.

Tot slot: er is al langere tijd sprake van een toename van aansprakelijkheidsclaims en ik verwacht dat deze trend doorzet. Het uitgangspunt van ons aansprakelijkheidsrecht is: ieder draagt zijn eigen schade. Maar in de huidige maatschappij is de trend steeds meer dat iemand anders voor (veronderstelde) schade moet opdraaien. Klanten zijn mondiger en procederen sneller als ze vinden dat ze verkeerd zijn geadviseerd of gewezen op risico’s. Dat maakt het belang van goede procedures en dossierbeheer steeds groter. Een gebrekkig adviesdossier, een fout in een adviesrapport of onvoldoende nazorg kan al snel leiden tot een juridische procedure.

Praktijktips

1. Zorg voor een kloppend klantdossier

Het is wellicht een open deur, maar het klantdossier is je juridische reddingsboei. Zorg dat het niet alleen compleet, maar ook actueel en logisch opgebouwd is. Gebruik checklists om zeker te weten dat alle relevante informatie is vastgelegd: van inkomensgegevens tot risicoprofielen, van gespreksverslagen tot motivering van productkeuze. Als een klant afwijkt van jouw advies, leg dan vast dat en waarom de klant dat doet. Stel jezelf steeds de vraag: kan een collega dit dossier overnemen en begrijpen waarom dit advies is gegeven?

Waarom is het dossier een reddingsboei? In een procedure rust op een adviseur een verzwaarde stelplicht. Je moet dus alles wat je als verweer in een procedure wil aanvoeren, bijvoorbeeld waarom je iets hebt geadviseerd of dat je ergens voor hebt gewaarschuwd, kunnen aantonen aan de hand van het dossier.

2. Houd juridische kennis bij en werk samen

De regelgeving verandert snel. Zorg dat je als adviseur periodiek juridisch wordt bijgeschoold. Niet alleen in vaktechnische zin, maar ook op het gebied van privacy, zorgplicht, AI-toepassingen en compliance. Overweeg een samenwerking met experts op de gebieden waarop je zelf onvoldoende thuis bent.

Ook in de samenwerking met aanbieders en leveranciers moet je alert zijn. Zorg voor heldere afspraken over aansprakelijkheid bij het gebruik van software of producten van derden. Laat contracten juridisch toetsen voordat je ze tekent.

3. Bereid je voor op toekomstige ontwikkelingen

Wacht niet af tot er nieuwe regelgeving komt of wordt uitgebreid, maar anticipeer daarop. Denk aan AI, ESG en duurzaamheid. Hoe kun je daar nu in jouw adviespraktijk al op inspelen? Door nu al beleid te formuleren op deze thema’s – bijvoorbeeld hoe je AI inzet of hoe je duurzaamheid integreert in je advies – ben je niet alleen voorbereid, maar kun je je ook onderscheiden als toekomstbestendige adviseur.

Het is goed om je klanten hier actief bij te betrekken. Informeer hen over trends en ontwikkelingen die hun financiële situatie kunnen beïnvloeden. Daarmee toon je je meerwaarde als adviseur én voldoe je aan de bredere zorgplicht die steeds meer gevraagd wordt. Daarmee win je niet alleen het vertrouwen van de klant, maar ook van toezichthouders en de markt.

Reactie toevoegen

Naam

E-mailadres

Reactie

Organisatie

Telefoonnummer

VVPVIP HypothekenVVP Innovatie PlatformVIP SchadeVVP Twitter

Toevoegen 

Meer over

• VVP Ondernemerspanel
• Business Support
• Adviesvak
• BrandMR