Kolkende kwesties

Artikel overstromingsschade

(Uit VVP 5-2021) Het kabinet zegt niet langer ondernemers tegemoet te komen als ze zich tegen een onverhoopte ramp hadden kunnen verzekeren. Maar in de praktijk ligt het niet zo simpel.

Op 9 september werd de ‘Regeling tegemoetkoming waterschade in Limburg en het onbedijkte gebied langs de Maas in Noord-Brabant in juli 2021’ gepubliceerd in de Staatscourant. De regeling wordt alom als ruimhartig beschouwd. Maar het kabinet schreef er wel bij: “Voor schade door overstroming van beken en zijrivieren (zoals de Geul en de Gulp), zijn sinds het uitbrengen van de neerslagclausule (2000) zakelijke verzekeringsproducten op de markt. Hierbij wordt naast directe, ook indirecte neerslag gedekt. Zeer recent zijn er ook verzekeringen op de markt gekomen waarbij alle vormen van overstroming, behalve geheel of gedeeltelijk door het bezwijken van primaire keringen worden gedekt (in navolging Verbondsadvies 2018). Het kabinet is van mening dat ondernemers zich nog onvoldoende bewust waren van het risico en de huidige verzekeringsmogelijkheden. Daarom kwalificeert het kabinet nu eenmalig deze situatie, voor degenen die hierdoor niet de mogelijkheid hebben gehad zich te verzekeren, als niet redelijkerwijs verzekerbaar en komt zij tegemoet in deze schade door middel van de Wts. Bij toekomstige overstromingen van beken en zijrivieren, zal er uit worden gegaan van de nieuwe verzekeringsproducten en heeft men een eigen verantwoordelijkheid om zich hiervoor te verzekeren. In de toekomst zal de Wts hierin dan niet meer voorzien.”

‘En dan is er nog de olifant in het water: gevolgschade’

Eerder dit jaar liet de regering zich in soortgelijke bewoordingen uit toen de portemonnee werd getrokken na de ‘avondklokrellen’: “Het is niet vanzelfsprekend dat de overheid in dit soort situaties bijspringt. Het is immers de verantwoordelijkheid van iedere ondernemer om zorg te dragen voor een goede verzekering. Elke interventie van de overheid in deze verhouding kan de aan dit stelsel ten grondslag liggende afspraken onder druk zetten.” Het ging hier volgens het kabinet echter om “een zeer uitzonderlijke situatie, in een uitzonderlijke tijd, die voor geen van de betrokkenen was te voorzien”.

Realiteitszin

De uitspraken van het kabinet benadrukken nog eens dat financieel adviseurs beschikbare verzekeringsdekking in ieder geval moeten aankaarten bij hun relaties. En dat ze dit aankaarten ook goed vast moeten leggen. Als de klant van de verzekeringsmogelijkheden geen gebruik wenst te maken, dan is dat zijn keuze. Ondertussen past realiteitszin. Klein molest is verzekerbaar, maar groot molest niet. En er is inderdaad steeds meer verzekeringsdekking gekomen voor schade als gevolg van het falen van secundaire waterkeringen. Maar een overstroming van bijvoorbeeld de Maas, dat risico willen verzekeraars niet alleen opvangen. Als ze het al zouden kunnen. Ondertussen is nou net dit het grootste risico.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) maakte in opdracht van het kabinet een quick scan van de materiële schade en kosten van de watersnood deze zomer: maximaal 1,810 miljard euro, waarvan het grootste deel is ontstaan door overstroming van de Maas.

Volgens de RVO was (maximaal) 1,275 miljard dan ook niet redelijkerwijs verzekerbaar. Dus dan kan de overheid wel willen dat ondernemers zich verzekeren, voor een belangrijk deel kán dat dus helemaal niet.

Niet waterdicht

Het kabinet heeft het over nieuwe dekkingen die inmiddels beschikbaar zijn waarmee in ieder geval het risico van overstromingen door het falen van secundaire waterkeringen zijn te verzekeren. Inderdaad verscheen er in 2018 een adviesrapport van het Verbond van Verzekeraars. Dit leest: “De huidige brandverzekeringen kunnen uitgebreid worden met alle schade door neerslag en water dat van buiten het gebouw binnenstroomt, behalve water dat helemaal of gedeeltelijk afkomstig is van de zee, een rivier of een binnenwater, doordat een primaire waterkering is overgelopen of heeft gefaald. (…) De projectgroep denkt dat dekking zowel mogelijk is voor de particuliere als de zakelijke portefeuille.”

Maar de watersnood heeft laten zien dat niet alle verzekeraars het adviesrapport al hadden opgevolgd. En al helemaal niet als het gaat om de zakelijke tekening. Met kunst- en vliegwerk is er in een aantal gevallen toch nog een oplossing gekomen. Maar de vraag is of het morele appel dat het kabinet nu feitelijk doet, genoeg is voor de toekomst. De Consumentenbond stelde in de Consumentengids van oktober dat er verzekeraars zijn die de aanpassing zelfs op particuliere inboedel- en opstalpolissen niet willen doen. De gids raadt dan ook aan nadrukkelijk te zoeken naar verzekeraars die wél overstromingsschade dekken.

Dus waterdicht is het nog niet. Een acceptatieplicht dan maar? Zou kunnen, maar dan moeten meteen ook de premies aan banden worden gelegd om te voorkomen dat verzekeraars via die omweg de acceptatieplicht fnuiken. Want het zou vreemd zijn als verzekeraars bepaalde zakelijke risico’s waar ze anders niet tuk op zijn, nu ineens met open armen zouden ontvangen.

Het feit dat verzekeraars sommige risico’s niet meer of alleen tegen hele stringente condities in de boeken wilden hebben, heeft mede gemaakt dat adviseurs zijn uitgeweken naar buitenlandse risicodragers. Maar die, zo is gebleken, bieden echter niet per se (adequate) overstromingsdekking.

Gevolgschade

Ondertussen staat er nog een hele grote olifant in het water. Niemand staat te springen om gevolgschade door overstromingen – zelfs al ontstaat deze alleen door het falen van secundaire waterkeringen – op te vangen.

Het kabinet kon het onmiddellijke probleem in Limburg oplossen door ondernemers met gevolgschade toegang te geven tot de coronasteun. Maar een structurele verzekeringsoplossing, daarvoor moet waarschijnlijk nog heel veel water door de Rijn stromen. Maar hopen dan dat al dit water binnen de dijken blijft…

Reactie toevoegen

 
Coulanceregeling voor schade wateroverlast Limburg en Noord-Brabant

Coulanceregeling voor schade wateroverlast Limburg en Noord-Brabant

De ministerraad heeft ingestemd met een coulanceregeling voor schade waarvoor gedupeerden niet verzekerd waren tijdens de wateroverlast in Limburg en Noord-Brabant...

Verbond wil solidair systeem compensatie bij overstroming grote rivier

Verbond wil solidair systeem compensatie bij overstroming grote rivier

Het Verbond van Verzekeraars roept de overheid op om samen met verzekeraars aan de slag te gaan met het ontwikkelen van een goed functionerend compensatiesysteem,...

Watersnood Limburg: eenmalige omzetdervingsregeling

Watersnood Limburg: eenmalige omzetdervingsregeling

Het kabinet publiceert voor de door de watersnood getroffen ondernemers in Limburg, met ten minste 50 procent omzetderving in het derde en vierde kwartaal van 2021,...

Merendeel claims wateroverlast afgehandeld

Merendeel claims wateroverlast afgehandeld

Uit een tweede inventarisatie van het Verbond van Verzekeraars blijkt dat verzekeraars inmiddels zo'n 70 procent van de particuliere schades en circa 50 procent...

VVP 5-2021: hoe ontstaat nu écht die killer propositie voor de klant?

VVP 5-2021: hoe ontstaat nu écht die killer propositie voor de klant?

Cyberverzekeraars stellen hogere eisen, aldus Aon en Klap in het Katern Cyber in VVP 5-2021. In deze nieuwe VVP ook weer veel aandacht voor actief klantbeheer. Martin...

Water over de dijken kan banken fors raken

Water over de dijken kan banken fors raken

Banken blijken volgens een stresstest van DNB niet goed bestand tegen overstromingen die delen raken van Nederland die beschermd zijn door dijken en waar relatief...

Financiële instellingen kunnen fors geraakt worden door overstromingen

Financiële instellingen kunnen fors geraakt worden door overstromingen

Een nieuwe klimaatstresstest door DNB leert dat financiële instellingen via hun vastgoedblootstellingen fors geraakt kunnen worden door overstromingen, vooral...

Valkenburgse burgemeester na watersnood: “AFM zou dit soort polissen moeten verbieden”

Valkenburgse burgemeester na watersnood: “AFM zou dit soort polissen moeten verbieden”

In een interview met het AD roept burgemeester Prevoo van Valkenburg a/d Geul de AFM op ‘exotische’ polissen te verbieden die niet uitkeren aan door...

Lloyd’s meldt zich bij minister na watersnood Limburg

Lloyd’s meldt zich bij minister na watersnood Limburg

Lloyd’s heeft de minister van Financiën benaderd om hun rol en verantwoordelijkheid met betrekking tot de dekking van schades als gevolg van de wateroverlast...

Schaderegeling wateroverlast Limburg en Noord-Brabant

Schaderegeling wateroverlast Limburg en Noord-Brabant

Om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming moet iemand schade hebben geleden in het vastgestelde gebied. Het schadegebied bestaat uit delen die zijn getroffen...