Nog veel open einden in nieuw regeerakkoord

Kabinet Ken je vak inkomen 2022

(Marjol Nikkels, CS Opleidingen, in Ken je vak! VVP 01-2022) Nu Rutte-IV is gestart, is natuurlijk de vraag wat we van dit nieuwe kabinet kunnen verwachten op het gebied van sociale zekerheid en inkomen. Op hoofdlijnen is in het coalitieakkoord wel een richting geschetst, echter veel is nog altijd onduidelijk en zijn er nog vele open eindjes die ook binnen Rutte-III nog niet opgelost waren.

De loondoorbetaling bij ziekte blijft twee jaar, ook voor de kleine bedrijven. Wel geldt voor kleine bedrijven een lastenverlichting, waarvoor 300 miljoen euro per jaar beschikbaar is. Dit loopt via de gedifferentieerde premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof). Sinds 1 januari 2022 geldt voor bedrijven met een loonsom onder de 882.500 euro een lagere Aof-premie dan voor bedrijven met een hogere loonsom.

Wel kunnen er verbeteringen van het poortwachterproces komen. In het akkoord wordt benoemd dat re-integratie in het tweede ziektejaar zich volop dient te richten op het inzetten van het tweede spoor en het voorkomen van WIA-instroom.

Betaalbaarheid WIA

Er zijn zorgen over het betaalbaar houden van de WIA nu de WIA instroom maar blijft stijgen. In het coalitieakkoord zijn geen concrete maatregelen benoemd, maar wel de wens om de arbeidsparticipatie in de WIA te vergroten en om een aantal ‘hardheden’ op te lossen. Vermoedelijk wordt hier verwezen naar het ILO-verdrag 121. De sociale partners zijn van mening dat de WIA-wetgeving tegenstrijdig is met dit verdrag. Bij beroepsarbeidsongeschiktheid dient de werknemer voor ten minste 60 procent van het inkomensverlies gecompenseerd te worden. In Nederland kennen we echter geen onderscheid tussen risque social (privé gerelateerd) en risque professionel (werkgerelateerd) en is de ondergrens voor de WIA 35 procent arbeidsongeschiktheid. Daarom had de SER voorgesteld om de ondergrens voor de WIA terug te brengen naar vijftien procent. Dit concrete advies is niet overgenomen in het coalitieakkoord.

De SER adviseert verder de tienjarige doorbelasting in de WGA aan de werkgever terug te brengen naar vijf jaar. Dit sluit ook aan bij het advies van de commissie-Borstlap. Het is zeer aannemelijk dat hier in de nabije toekomst nader invulling aan gegeven wordt, uiteraard in overleg met de sociale partners.

‘Snelle invoering verplichte AOV zelfstandigen afhankelijk van capaciteit UWV’

Ook levert de uitvoerbaarheid van de WIA grote problemen op. Er zijn met name veel achterstanden bij de sociaal-medische beoordelingen door verzekeringsartsen. Hier zal komende jaren veel aandacht naar uitgaan. Wellicht gaan private partijen ondersteuning bieden bij de publieke claimbeoordeling.

Regulering arbeidsmarkt

Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau is 28 procent van de Nederlandse bevolking (financieel) kwetsbaar. En de toekomst is onvoorspelbaar, omdat de aard van ons werk verandert door digitalisering, robotisering en globalisering. Er komen daarom maatregelen die de bestaanszekerheid van lage- en middeninkomens versterken en de lasten verlagen. Het kabinet gaat 500 miljoen per jaar investeren in het hervormen van de arbeidsmarkt, re-integratie en het aanpakken van armoede en schulden. Werken moet lonender worden en de armoedeval moet verkleind worden.

Er komt een minimumuurloon op basis van de 36-urige werkweek. Het minimumloon wordt stapsgewijs verhoogd met 7,5 procent. De koppeling met de uitkeringen blijft in stand om het bestaansminimum te verstevigen. Maar dit geldt niet voor de AOW. Hiervoor worden ouderen wel tegemoetgekomen via een hogere ouderenkorting. Elke vier jaar zal het sociaal minimum herijkt worden om vast te stellen of dit toereikend is om van te leven en mee te doen in de samenleving.

Verkleinen verschil vast en flex

Het kabinet gaat door met het verkleinen van de verschillen tussen vast en flex. Te veel mensen in Nederland zijn afhankelijk van tijdelijke contracten. In lijn met het SER middellangetermijn-advies worden oproep-, uitzend- en tijdelijke arbeidscontracten beter gereguleerd. Om de interne flexibiliteit en wendbaarheid van bedrijven te vergroten, wordt in overleg met de sociale partners een budgettair neutrale deeltijd-WW uitgewerkt, met oog voor uitvoerbaarheid en betaalbaarheid.

Er komt meer aandacht om de overgang van werk-naar-werk en van uitkering-naar werk te stimuleren. Onderdeel hiervan zijn instrumenten voor om- en bijscholing die de overstap naar tekortberoepen ondersteunen. Ook breidt het kabinet het aantal beschutte werkplekken uit.

Verplichte aov zelfstandigen

Er komt een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zelfstandigen. In het regeerakkoord wordt benoemd dat deze verzekering zo wordt vormgegeven dat oneerlijke concurrentie en te grote inkomensrisico’s voor individuen worden voorkomen. Hiermee houdt het kabinet rekening met de randvoorwaarden uit het pensioenakkoord. De vorige regering heeft reeds een wetsvoorstel hiervoor uitgewerkt. Deze kon nog niet worden ingediend bij de Tweede Kamer vanwege de val van kabinet Rutte-III. De verwachting is dat er een verplichte verzekering komt met een wachttijd van 52 weken voor de zelfstandige zonder personeel en de directeur-grootaandeelhouder. Een uitkering is gebaseerd op maximaal het minimumloon. De Belastingdienst int de premie en het UWV is verantwoordelijk voor uitvoering van de verzekering. De gedachte is wel dat indien ZZP’ers al een arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben, zij een vrijstelling krijgen van deze verplichte publieke verzekering. Of de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering er al op korte termijn komt, zal zeker afhangen van de mogelijkheden tot uitvoering binnen het UWV. Er is al een groot tekort aan verzekeringsartsen bij het UWV.

Wet DBA

Het regeerakkoord is zeer globaal over de oplossing die dringend nodig is voor de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (wet DBA). De wens is om vooraf duidelijkheid te krijgen over de arbeidsrelatie (ZZP’er of werknemer). Het kabinet Rutte-III zette in op het invoeren van een webmodule, waarbij zowel de werkgever/opdrachtgever als de werknemer inzicht krijgen in de kwalificatie van de arbeidsrelatie. De webmodule is een vragenlijst waarbij aan elk gegeven antwoord een aantal punten werd gekoppeld als indicatie voor de mate van (on)zelfstandigheid. Voorlopig is de webmodule alleen als voorlichtingsinstrument beschikbaar en kent geen juridische status.

Rutte-IV moet bepalen of er rechten aan deze uitkomsten van de webmodule gegeven gaan worden. Voorlopig is het devies om de arbeidsrelatie bij de inhuur van personeel goed te regelen en het advies is om daarbij de geel gemarkeerde tekst van de modelovereenkomsten goed te bewaken.

Reactie toevoegen

 
Geen experiment eerder inzetten no-riskpolis

Geen experiment eerder inzetten no-riskpolis

Minister Van Gennip ziet af van een experiment met het eerder inzetten van de no-riskpolis tijdens de periode van loondoorbetaling bij ziekte. Met het experiment...

STAP-regeling wordt strenger en strakker

STAP-regeling wordt strenger en strakker

Minister Van Gennip neemt maatregelen om het STAP-budget gerichter te besteden en om misbruik en oneigenlijk gebruik beter tegen te gaan en te voorkomen. De keurmerken...

MKB verzuim-ontzorg-verzekering 10.000 keer gesloten

MKB verzuim-ontzorg-verzekering 10.000 keer gesloten

Per 2022 zijn naar schatting 10.000 MKB verzuim-ontzorg-verzekeringen afgesloten. Ongeveer 60 procebt hiervan zijn werkgevers met minder dan vijf werknemers. Ongeveer...

Dick Heederik voorzitter adviescommissie Lijst Beroepsziekten

Dick Heederik voorzitter adviescommissie Lijst Beroepsziekten

Dick Heederik wordt voorzitter van de adviescommissie Lijst beroepsziekten. De adviescommissie gaat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op wetenschappelijke...

Start onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel

Start onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel

Roos Vermeij wordt voorzitter van de onafhankelijke commissie toekomst arbeidsongeschiktheidsstelsel. Deze commissie is door minister Van Gennip van Sociale Zaken...

RSC: aanbevelingen vereenvoudigde WIA-beoordeling 60-plus

RSC: aanbevelingen vereenvoudigde WIA-beoordeling 60-plus

Het Register Specialistisch Casemanagement (RSC) doet in een notitie zeven aanbevelingen voor een vereenvoudigde WIA-beoordeling 60-plus. De eerste zes aanbevelingen...

Minister wil door met wetsvoorstel RIV-toets UWV

Minister wil door met wetsvoorstel RIV-toets UWV

Minister Van Gennip wil door met het wetsvoorstel dat regelt dat het medisch advies van de bedrijfsarts over de belastbaarheid van de werknemer leidend wordt bij...

Beperkt verzekeringstechnisch verlies op WGA-ERD door vrijval van voorzieningen

Beperkt verzekeringstechnisch verlies op WGA-ERD door vrijval van voorzieningen

Voor recente schadejaren verwachten verzekeraars nog steeds een (beperkt) verzekeringstechnisch verlies WGA-ERD. Aldus DNB, dat opnieuw onderzoek heeft gedaan naar...

Werknemers relatief lang afwezig bij verzuim door werkdruk

Werknemers relatief lang afwezig bij verzuim door werkdruk

Bijna 520.000 werknemers (6,7 procent) van 15 tot 75 jaar noemden in 2021 werkdruk als belangrijkste reden voor hun laatste verzuim op het werk. Deze werknemers...

Schenkkringen

Schenkkringen

(Annemieke Postema, AOVDokter.nl, in VVP 5) Als financieel adviseur denk je bij schenkkringen niet aan cirkelvormige koffievlekken op de salontafel maar aan arbeidsongeschiktheidsvoorzieningen....