Transparantie? Ten aanzien van de juiste zaken graag!

Robin van Beem 2018 Polis Advocaten

Het begin van een nieuw jaar is altijd een goed moment om terug te kijken en vooruit te kijken. Als adviseur bevindt u zich in een branche die als geen ander altijd in beweging is. En dat wordt voorlopig niet anders.

Wat heeft u de afgelopen jaren al niet voor uw kiezen gehad? Een nieuw vakbekwaamheidsgebouw (inclusief PE-examens), een provisieverbod voor complexe producten, beheerst beloningsbeleid, de eed, de algemene zorgplicht en de invoering van de IDD. Oh ja, en tussendoor ook nog even de AVG.

‘Bij hypotheken bijvoorbeeld zie je nog steeds vrijwel geen schriftelijke afspraken’

Dan zou het toch wel even genoeg zijn geweest? Niet voor minister Hoekstra. Die schrijft in zijn brief aan de Eerste Kamer van 20 december 2018, houdende de Agenda voor de financiële sector dat het vertrouwen in de financiële sector nog steeds onvoldoende is. Als reden daarvoor verwijst hij onder meer naar de recente schandalen bij banken, met name de ophef over de beloning van Ralph Hamers en het witwasdebacle bij ING. In de brief schrijft hij niets waaruit zou moeten blijken dat de advieskwaliteit van financieel adviseurs onvoldoende zou zijn. Of dat de adviseurs het klantbelang onvoldoende centraal zouden stellen. Desondanks meent hij dat de consument ‘weerbaarder’ moet worden. In dat kader is volgens hem nodig: “Vergroten van transparantie over provisies en dienstverlening voor consumenten die schadeverzekeringen afsluiten.”

Gebrekkige communicatie

Over de roep van Ministerie en AFM om actieve provisietransparantie zal ik in dit verband niet verder ingaan. Daarover is al veel gezegd. Ik volsta met de vaststelling dat nog steeds niet blijkt voor welk probleem actieve transparantie een oplossing zou zijn.

Interessant aan de brief van Hoekstra is wel, dat hij de transparantie niet alleen betrekt op de provisie, maar ook op de dienstverlening. Daar valt inderdaad nog wel een wereld te winnen. Als je kijkt naar uitspraken van rechters en van het Kifid over zorgplicht van de adviseur valt op dat het conflict tussen de klant en de adviseur vrijwel altijd te maken heeft met gebrekkige communicatie. Door niet vooraf duidelijk af te spreken met de klant wat je voor hem doet in elke fase van het traject (advisering, bemiddeling en tijdens de looptijd van het product) kan er een verschil optreden tussen wat de adviseur aan diensten levert en wat de klant aan dienstverlening had verwacht. En dan is de adviseur vaak de klos.

Wij pleiten er daarom in onze artikelen en presentaties al lang voor dat adviseurs de omvang van hun dienstverlening schriftelijk vastleggen. Bij provisieverbod producten is dat inmiddels al aardig ingeburgerd aan het raken. Met name bij pensioen. En in iets mindere mate bij AOV. Maar bijvoorbeeld bij hypotheken zie je nog steeds vrijwel geen schriftelijke afspraken. Zeker niet over de dienstverlening die wel of niet tijdens de looptijd geleverd wordt. En bij schadeverzekeringen op basis van provisie is het nog steeds zo dat er meestal in het geheel geen schriftelijke afspraken gemaakt worden.

Waarde zichtbaar maken

Transparantie over de dienstverlening is overigens niet alleen goed als strategie om jezelf in te dekken als er iets mis zou gaan. Het maken van schriftelijke afspraken is ook commercieel goed. Adviseurs zijn over het algemeen hardwerkende professionals met hart voor de klant en een passie voor hun vak. Zij doen veel werk voor de klant, maar voor een groot gedeelte achter de schermen. Deze adviseurs doen zichzelf tekort als zij hun dienstverlening niet (meer) zichtbaar maken. Zeker als zij straks mogelijk verplicht worden om actief transparant te zijn over hun beloning. Want je kunt pas echt duidelijk maken aan je klant wat jouw dienstverlening kost, als hij ook beseft wat het oplevert. Als de adviseur daar goed in slaagt, is ook meteen duidelijk waarom een vergelijking met de kosten bij een direct writer of een gebonden bemiddelaar mank gaat. Want natuurlijk is een onafhankelijk risicoadvies een heel ander product dan het gekleurde en eenzijdige productadvies van de direct writer. Met ook een heel andere waarde voor de klant. Het helpt daarbij overigens uiteraard wel als deze direct writers nu eens echt gedwongen worden om hun kosten van advies en distributie op een heldere manier transparant te maken.

Gratuit

Tot slot wil ik nog benadrukken dat ik hoop dat alle regels die over de branche worden uitgestort niet gaan leiden tot een race to the bottom ten aanzien van de prijs van advies. Goed advies is van een grote waarde en mag dus ook een faire prijs hebben. Wat een punt van zorg is en blijft, is dat er in Nederland een grote groep is die deze prijs niet kan betalen. Ook niet als zij overtuigd is van de waarde van het advies.

De minister signaleert dat in zijn brief aan de Eerste Kamer ook. Hij schrijft: “Daar hoort ook bij dat de financiële sector zich inzet voor een inclusieve samenleving. Dit betekent dat er een goede toegang moet zijn tot financiële diensten, ook voor mensen voor wie die toegang niet vanzelfsprekend is.” Helaas blijft het bij deze gratuite opmerking en biedt de minister geen steun aan de branche op dit gebied. Dat is wat mij betreft beleidsmatig een gemiste kans. De minister kan mijns inziens niet zomaar weglopen voor het feit dat die toegang mede verslechterd is door de regels die de afgelopen jaren aan de branche zijn gesteld. Dan mag je ook van een regelgever actie verwachten om de ongewenste effecten van die regels te verzachten. En dan volstaat het dus niet om alleen naar de branche zelf te wijzen voor een oplossing.

Reactie toevoegen

 

Reacties

Willem van Spronsen - Intermediair 27 februari 2019

Het is natuurlijk altijd goed zaken schriftelijk goed vast te leggen. Maar hoever moet je gaan? Daar zou wel wat dieper op in kunnen worden gaan. Ongetwijfeld zal dat per bedrijf afhangen en of dat dan meer maatwerk zou moeten zijn. Niet een must maar gewoon de vrijheid om dat verder in te richten. Wat me wel opvalt is dat weer het woord ''beloning'' wordt gebruikt in het betoog. Laten we nu gewoon duidelijk vaststellen dat het woord beloning niet juist of passend is, maar dat we spreken over een vergoeding.

Editie
Meer over
Samenvatting in beeld finale Advies Award 2020

Samenvatting in beeld finale Advies Award 2020

'Wakker worden met een glimlach.' Dat was de kop van de e-mail die de jury van de Advies Award van Leen Keijzerwaard ontving. Het winnen van de Advies Award 2020...

Volg vanmiddag live de spetterende finale van de Advies Award 2020

Volg vanmiddag live de spetterende finale van de Advies Award 2020

Woon vanmiddag 16.00 uur gratis de spectaculaire live-uitzending bij van de finale van de Advies Award 2020 en bepaal wie zich het komende jaar het meest klantvriendelijke...

En de finalisten van de Advies Award 2020 zijn...

En de finalisten van de Advies Award 2020 zijn...

Gabriël Financiële Bescherming, Assurantiekantoor Keijzerwaard en Uiterwijk Winkel Verzekeringen zijn de finalisten van de Advies Award 2020. De finaleronde,...

Uiterwijk Winkel op weg naar finale Advies Award 2020

Uiterwijk Winkel op weg naar finale Advies Award 2020

Uiterwijk Winkel ( provinciewinnaar Drenthe) is één van de drie finalisten van de Advies Award 2020. De finale, die op 7 oktober plaatsvindt in...

Gabriël op weg naar finale Advies Award 2020

Gabriël op weg naar finale Advies Award 2020

Gabriël Financiële Bescherming (provinciewinnaar Utrecht) is één van de drie finalisten van de Advies Award 2020. De finale, die op...

De weg naar de finale van de Advies Award 2020

De weg naar de finale van de Advies Award 2020

De drie finalisten van de Advies Award 2020 zijn bekend. Van de spannende halve finale, die 16 september werd gehouden, heeft Jeffrey Korte een sfeerimpressie...

Gabriël, Keijzerwaard en Uiterwijk Winkel finalisten Advies Award 2020

Gabriël, Keijzerwaard en Uiterwijk Winkel finalisten Advies Award 2020

Gabriël Financiële Bescherming, Assurantiekantoor Keijzerwaard en Uiterwijk Winkel Verzekeringen zijn de finalisten van de Advies Award 2020. De finaleronde,...

Jury maakt finalisten Advies Award 2020 op 18 september bekend

Jury maakt finalisten Advies Award 2020 op 18 september bekend

Welke drie excellent klantgerichte advieskantoren gaan door naar de finale van de Advies Award? Na de enerverende, hoogstaande en spannende halve finale van 16...

Van Campen & Dijkstra zesde halve finalist Advies Award 2020

Van Campen & Dijkstra zesde halve finalist Advies Award 2020

Van Campen & Dijkstra, winnaar van de Advies Award in de provincie Friesland, is een van de zes halve finalisten van de Advies Award 2020. De halve finale...

Keijzerwaard vierde halve finalist Advies Award 2020

Keijzerwaard vierde halve finalist Advies Award 2020

Assurantiekantoor Keijzerwaard, winnaar van de Advies Award in de provincie Zuid-Holland, is een van de zes halve finalisten van de Advies Award 2020. De halve...