Waar word je nou écht blij van?

1. 16 maart 2026, door Toon Berendsen
2. 0 reacties

U had hopelijk wat tijd voor reflectie met oud en nieuw. Want af en toe de balans opmaken - tel daarbij vooral ook uw zegeningen! - is belangrijk in het leven. Voor de mensen die hun leven een andere richting willen geven maar de stap niet aandurven, hebben we goed nieuws: er is een gerede kans dat u dit jaar op straat wordt gezet door uw werkgever. Van de grote, op winst gefocuste banken zijn we massaontslagen gewend, maar nu voegt ook duurzaamheidsbank Triodos zich in het rijtje. En ook pensioenuitvoerder APG laat zich niet onbetuigd. Dus zelfs in de ultraconservatieve pensioenwereld ben je je werkzame leven niet meer zeker! En u hapt nog wel zo fanatiek in het bedrijfsfruit dat tegenwoordig overal op kantoor staat om uw duurzame inzetbaarheid te borgen!

In de film ‘Up in the air’ vliegt George Clooney kriskras door Amerika om mensen te ontslaan in opdracht van laffe werkgevers. Hij geeft de slachtoffers mee dat dit dé kans is om hun leven een andere wending te geven. “Ik zie dat je hobby koken is, volg je passie en word kok!”

Ons advies zou zijn: word een blije AI-expert. Want al die organisaties die nu hele troepen loyale medewerkers eruit gooien, zeggen dat ze niet anders kunnen vanwege de opkomst van kunstmatige intelligentie. Intelligentie die bovendien de persoonlijke (sic) dienstverlening nog véél beter en véél mooier gaat maken. Wat ze eigenlijk bedoelen: met AI kunnen we kosten drukken en nog véél meer winst maken.

Bijkomend voordeel is dat het bonusplafond voor veel echelons in de financiële sector is gesneuveld (de Tweede Kamer heeft in ieder geval in die zin gestemd onlangs). Dus als AI-expert wordt dat cashen. Alleen van bestuurders blijft de variabele beloning begrensd op 20 procent. U hoort de tanden knarsen, maar laten we vooral niet vergeten waarom het bonusplafond er kwam; juist de zelfbenoemde ‘toppers’ in met name het bankwezen waren bezweken voor Gordon Gekko’s credo in de film Wall Street: greed is good .

Fundamentele herziening

De crisis van 2008 was de directe aanleiding voor het bonusplafond. Gedrags- en cultuurregels werden toen ook aangescherpt. Maar tot een fundamentele herziening van de financiële sector kwam het niet. En die gaat er natuurlijk ook niet komen totdat het financiële systeem instort en we wel moeten. En vergis u niet: de geschiedenis leert dat vrijwel geen enkel systeem (en geen enkele cultuur) het eeuwige leven heeft.

Triodos Bank probeerde onlangs nog maar weer eens de geesten rijp te maken voor verandering. De bank: “Wij vragen beleidsmakers, financiële instellingen en maatschappelijke organisaties om samen met ons het publieke belang in de financiële sector te herstellen en ervoor te zorgen dat kapitaal echt ten goede komt aan de reële economie. Als kapitaal blijft stromen op basis van alleen risico en rendement, worden maatschappelijke doelen niet vanzelfsprekend gediend.”

Oproepen als deze zijn niet nieuw. Lees bijvoorbeeld nog eens ‘Verandering van tijdperk’ van Jan Rotmans uit 2015 en dan speciaal het hoofdstuk ‘Hoe kunnen we de financiële sector laten kantelen?’. Maar te vrezen valt dat ook de oproep van Triodos Bank geen zoden aan de dijk gaat zetten. Tot het water er overheen klotst dus.

Reuring

Eindelijk weer eens wat reuring in het ingeslapen Nederlandse financiële wereldje! In geen tijden is er zó fel gereageerd door zowat iedere belangenorganisatie als nu de toezichthouders (eindelijk) harder doorpakken in hun niet aflatende strijd tegen de aflossingsvrije hypotheek.

Klanten van Rabobank en dochter Obvion kunnen vanaf 11 mei bij het afsluiten van een nieuwe hypotheek en bij herfinancieringen en verhogingen van een bestaande hypotheek nog maximaal 30 procent (was 50 procent) van de waarde van hun woning aflossingsvrij lenen, tot een maximum van 150.000 euro (voorheen geen maximum).

Opmerkelijk was dat Rabobank bij de bekendmaking nadrukkelijk schreef dat dit besluit genomen is op grond van gesprekken met toezichthouders DNB en AFM. Maar dat is natuurlijk meteen ook het verhaal: voor de bank en de hele sector – zo blijkt uit de reacties – hoeft het niet en is het nergens voor nodig.

Tot nu toe probeerden geldverstrekkers vooral klanten te bewegen tot aflossen. De NVB bedacht in dit verband zelfs de campagne ‘Aflossingsblij’. Ondertussen hielden geldverstrekkers en adviseurs zich niet in. Dat lijkt nu dus te veranderen, onder druk van de toezichthouders waarvan we dan maar hopen dat zij het grote plaatje goed zien. Maar er zit zeker iets in de kritiek dat je niet tussentijds de regels moet willen veranderen, een aanpassing die voor klanten een naar staartje kan krijgen in de vorm van flink hogere maandlasten. Met ‘aflossingsblij’ is het dan snel gedaan!

Provisiegebod

Dan het provisiegebod bij consumentenkrediet. Het ministerie van Financiën vroeg stakeholders via een internetconsulatie naar noodzaak en wenselijk van dit gebod (lees het goed: ge bod, dus niet ver bod). NVF en VFN reageerden dat aanpassen niet nodig is, Independer wil ook geen provisieverbod maar raadt een modernisering van de huidige systematiek aan inclusief (enige) afsluitprovisie. Dat laatste is interessant voor de provisieliefhebbers. Want als er nou één woord is waarvan ze in Den Haag echt niet blij worden, is het afsluitprovisie. Maar misschien biedt de suggestie van Independer toch een opening?

Toenmalig minister van Financiën Dijsselbloem vond het in 2016 nog niet nodig de - doorlopende - provisie bij consumentenkrediet te verbieden. Dijsselbloem: “Indien consumenten gaandeweg bekneld raken, dan kan de bemiddelaar worden benaderd door de consument zonder dat daar extra kosten aan verbonden zijn.”

Je zou zeggen: geldt deze redenering niet bij verzekeringen? Zijn voorgangers vonden kennelijk van niet, want zij rekenden af met alle provisie bij complexe en nog een handvol financiële producten.

Wie weet nog dat provisie ook bij verzekeringen ooit wettelijk voorgeschreven was? Maar ja, in die tijd heette een verzekeringsadviseur nog assurantiebezorger. En menig adviseur ging wekelijks met zijn Solex bij de klant langs om de premie te innen. Naar die tijd willen we toch niet terug?

Advieskwaliteit verbeteren

Zijn we er dan? Nog niet helemaal, meent de AFM. We lezen in de Agenda 2026 van de toezichthouder: “Partijen dragen zorg voor een beheerste en integere bedrijfsvoering en voldoen aan de vergunningeisen, terwijl een aanzienlijk aantal de kwaliteit van hun advies verder weet te verbeteren.” Met andere woorden: de toezichthouder ziet dus nog ruimte voor verbetering van de advieskwaliteit. Helaas schrijft de AFM in de Agenda niet waar het dan nog aan zou schorten, ondanks alle voorschriften, leidraden, PE-examens, enzovoort.

We hebben de toezichthouder om opheldering gevraagd en dit was het antwoord: “Zoals we ook in 2024 hebben aangegeven, in ons rapport ‘Kwaliteit Hypotheekadvies 2024’, zien we goede voorbeelden maar ook oude en nieuwe aandachtspunten die nog niet in alle adviezen goed gaan. De AFM verwacht van hypotheekadviseurs dat ze aan de hand van het rapport bekijken welke onderdelen van hun adviesdienstverlening zij kunnen verbeteren. Deze verwachtingen gelden nog steeds.”

De opmerking van de AFM geldt dus specifiek hypotheekadvies. Dat had wel wat duidelijker in de Agenda genoemd mogen worden, want nu lijkt het alsof álle advies voor verbetering vatbaar is. Terwijl we toch mogen hopen dat de meeste financiële adviezen – trouwens ook op hypotheekvlak – de toets der kritiek kunnen doorstaan.

PE-examen

Het PE-examen is nog altijd een doorn in het oog van veel adviseurs. Hen zal het plezieren dat de AFM deze PE-periode de knelpunten in kaart zal brengen. Dit nadat de minister verklaarde naar het PE-examen te gaan kijken in het kader van het verminderen van de regeldruk.

Wij moeten het nog zien gebeuren dat het PE-examen wordt geschrapt. Vooralsnog verandert er in ieder geval weinig. We kijken even naar de aanpassingen in de toetstermen voor het nieuwe PE-jaar. In de module Schadeverzekeringen Particulier, bijlage 3, is toetsterm 1d.9 aangepast, “omdat zij uitsluitend zag op een verzekeringsvorm, de ongevallenverzekering inzittenden, die nog maar weinig voorkomt, en dan op de zeldzame kwestie wat er gebeurt met een uitkering van deze verzekering als blijkt dat na een ongeval het aantal inzittenden hoger is dan het aantal verzekerde zitplaatsen. Dit is bijna niet aan de orde.

“Daarnaast is toetsterm 1h.8 in de module Inkomen, bijlage 6, aangepast. Er is een aanpassing doorgevoerd van kennisniveau (K) naar begripsniveau (B). Voor een adviseur Inkomen is toegepaste kennis omtrent de medische acceptatie van groot belang. Dit vraagt niet alleen om het in hoofdlijnen kunnen beschrijven van de wettelijke kaders met betrekking tot het uitvragen van medische informatie, de verschillende keuringsgrenzen en de daarbij behorende medische acceptatie-richtlijnen. Dit vraagt ook om deze kennis toe te kunnen passen in een concrete situatie. Daarom is ‘beschrijven’ vervangen door ‘uitleggen’.”

Dat schiet lekker op…

Geen eeuwige roem

Is het u wel eens opgevallen dat overleden topmannen uit het verzekeringsbedrijf (ja, de vorige generaties bestuurders van verzekeraars bestonden nog altijd vooral uit mannen) zelden worden herinnerd om hun prestaties in het verzekeringsbedrijf? Neem Carlo de Swart, na een lang ziekbed gestorven op 4 december jongstleden. Als eerste wordt dan toch zijn voorzitterschap van Feyenoord aangehaald.

Er zijn ook maar weinig verzekeringskopstukken over wie een boek verschenen is. Een enkeling schrijft zelf een boek. Maar ook dan gaat het minder om wat deze persoon heeft gepresteerd in het verzekeringsbedrijf dan over andere, soms heftige zaken. Willem Boellaard (Olveh, later Aegon) bijvoorbeeld schreef ‘De angst voor lafheid’ over zijn belevenissen als verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog. Een dagboek waarin Boellaard onder meer verhaalt over zijn verhoor door Himmler en tijd in concentratiekamp Dachau.

Uri Coronel (1946-2016), erelid van Adfiz, schreef ook een boek. Maar dat gaat vooral over zijn joodse achtergrond en natuurlijk de tijd dat hij bestuurder was van Ajax. Ook hier geldt: Coronol wordt vanwege die rol meer herinnerd dan als bestuurder van Bekouw Mendes Verzekeringen.

Wil je als verzekeraar onsterfelijk worden, moet je dus buiten de bedrijfstak scoren, anders rest de vergetelheid. Misschien dat de verzekeringsbranche zelf eens wat toppers op een voetstuk kan plaatsen, bijvoorbeeld in een Hall of Fame? Krijgen ze in ieder geval in eigen kring nog wat erkenning.

Storm in glas water

De AFM publiceerde afgelopen jaar twee onderzoeken: een naar margepersonalisatie en een naar hyperpersonalisatie. De toezichthouder noemde de uitkomsten van het eerste onderzoek “zorgelijk. Als blijkt dat loyalere klanten hogere premies betalen zonder verschillen in risicoprofiel, of een andere gegronde reden, kan er sprake zijn van een overtreding van de wettelijke normen over productontwikkeling.” In december, na verder onderzoek, stelde de AFM: “Alle verzekeraars gaven aan dat ze klantduur niet meenemen bij het vaststellen van de hoogte van premies. Wij hebben dan ook geen beleid aangetroffen waarbij de premies van loyale klanten stelselmatig worden verhoogd.” Een beetje een storm in een glas water dus.

Hyperpersonalisatie dan. De AFM: “Door de grote hoeveelheden individuele data en de inzet van AI, kunnen ondernemingen klantprofielen steeds verder verfijnen en online keuzeomgevingen steeds nauwkeuriger personaliseren. Inhoud, toon, volgorde en vormgeving kunnen worden afgestemd op persoonlijke kenmerken, voorkeuren en gedrag van consumenten. In vergaande vorm wordt dit hyperpersonalisatie genoemd.”

De AFM verder: “In vergelijking met andere sectoren maken financiële ondernemingen nog beperkt gebruik van (hyper)personalisatie van de keuzeomgeving. (…) Financiële ondernemingen willen in de toekomst inzetten op het (verdergaand) personaliseren van de keuzeomgeving, blijkt uit onze verkenning. Ze verwachten daarbij dat conversational AI een steeds belangrijkere rol zal spelen.”

Maar waarom zou je je als financiële instelling eigenlijk in allerlei dure bochten wringen om hyperpersonalisatie te realiseren? Doe nou gewoon zaken via financieel adviseurs, want die kennen hun klant hyperpersoonlijk!

Reactie toevoegen

Naam

E-mailadres

Reactie

Organisatie

Telefoonnummer

VVPVIP HypothekenVVP Innovatie PlatformVIP SchadeVVP Twitter

Toevoegen 

Meer over

• PE-examen
• Actueel op de korrel
• margepersonalisatie
• hyperpersonalisatie