Advocaten: BAZ zal nauwelijks instroom kennen door absoluut arbeidsongeschiktheidsbegrip

De Nederlandse Orde van Advocaten juicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen gebaseerd op een duaal stelsel op zich toe, maar meent dat een relatief arbeidsongeschiktheidsbegrip, een flexibele wachttijd en (meer) keuzevrijheid voor de huidige zelfstandigen voor wat betreft opting-out op zijn plaats zijn. Aldus de reactie van de Orde op de internetconsultatie Wetsvoorstel basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ). Inmiddels hebben meer dan 1.300 individuele ondernemers op het voorstel gereageerd, maar de reactie van de Orde is de eerste gepubliceerde reactie van een officiële organisatie.
Wajong
De Orde neemt het oordeel van haar wetgevingsadviescommissie arbeidsrecht: “Bij de invulling van het arbeidsongeschiktheidsbegrip is de relatie met het loondervingsbeginsel volledig losgelaten. Van belang is nog slechts het antwoord op de vraag of de zelfstandige ondanks zijn beperkingen het WML kan verdienen. Dat wordt getoetst aan de hand van één basisfunctie . Zodra met één basisfunctie het WML kan worden verdiend, is geen sprake van arbeidsongeschiktheid en bestaat dus geen recht op een uitkering. Dit wordt in de MvT een absoluut, vereenvoudigd arbeidsongeschiktheidsbegrip genoemd.
“De invoering van het begrip ‘basisfunctie’ doet denken aan het arbeidsongeschiktheidsbegrip zoals dat sedert 2015 voor de Wajong geldt en waar onder meer gewerkt wordt met het begrip ‘drempelfunctie’. Sinds de invoering van dat begrip is kent de Wajong nog nauwelijks instroom. De commissie vreest dat de BAZ eenzelfde lot beschoren is.”
Langere wachttijd dan één jaar
“Gekozen is voor een wachttijd van een jaar en daarbij wordt gewezen op het feit dat ook de WAZ destijds een wachttijd van een jaar kende. Dat klopt maar dat was wel in een tijd dat ook de WAO en artikel 7:629 BW nog een wachttijd van een jaar kenden. Inmiddels zijn die wachttijden, en die van de WIA al 20 jaar op twee jaar gesteld. Ook OCTAS stelt in zijn eindrapportage een wachttijd van twee jaar voor bij een toekomstige publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. De commissie acht het wenselijk dat de huidige keuze beter gemotiveerd wordt om een groter draagvlak te creëren. Ook wordt in overweging gegeven om onder invoering van een eigen risico te kunnen kiezen voor een langere wachttijd dan een jaar.”
Opt-out
“Alleen diegenen met een huidige verzekering die voldoet aan de in het wetsvoorstel gestelde voorwaarden, hebben de mogelijkheid van een opt-out. Een van die voorwaarden is dat de huidige verzekering een wachttijd van niet langer dan een jaar kent. Huidige, wellicht al jaren lopende verzekeringen, voldoen mogelijk niet aan die voorwaarde. Maar voor een dergelijke verzekering is destijds wel bewust door de zelfstandige gekozen. De commissie ziet dit als een keuze behorend bij niet alleen de ondernemersvrijheid maar ook het ondernemersrisico.
“De commissie geeft de wetgever dan ook in overweging om de huidige zelfstandigen de keuze te laten of zij willen deelnemen in het nieuwe stelsel en de BAZ alleen verplicht te stellen voor diegenen die zich na invoering van het wetsvoorstel bij de KvK inschrijven als zelfstandige.”
Ongelijk speelveld
“In de MvT wordt vermeld dat er een ongelijk speelveld bestaat tussen enerzijds verzekerde zelfstandigen en onverzekerde zelfstandigen, en anderzijds tussen werknemers en (onverzekerde) zelfstandigen. Onverzekerde zelfstandigen concurreren door het ontbreken van een inkomensvoorziening bij arbeidsongeschiktheid op een ongewenste manier op hun tarief met werknemers en verzekerde zelfstandigen. Dit is mede aanleiding om te komen tot het onderhavige wetsvoorstel. Het opheffen van dit ongelijke speelveld wordt als een van de doelen gezien.
“De commissie vraagt zich af in hoeverre dit ongelijke speelveld tussen verzekerde en onverzekerde zelfstandigen opgeheven wordt door een maximale premie van 195 euro per maand te heffen en of de hoogte van deze premie gaat leiden tot substantieel hogere uurtarieven van de nu nog onverzekerde zelfstandigen of tot minder zelfstandigen. De Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden moet aan het laatste effect bijdragen.
“Verder verwacht de commissie dat van een ongelijk speelveld tussen onverzekerde zelfstandigen en werknemers minder sprake zal zijn na invoering van de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden.”
Reactie toevoegen
Meer over
UWV, verzekeraars en OVAL starten samenwerking bij WIA-beoordeling
UWV, Verbond van Verzekeraars en OVAL starten in samenwerking met Kwaliteit op Maat (KOM), Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en...
Verzuim: verzekeringsgraad onder werkgevers 60 procent
Door SEO in opdracht van SZW uitgevoerd onderzoek naar de verzekeringsgraad onder werkgevers en het aandeel MKB-verzuim-ontzorg-verzekeringen bevestigt het eerdere...
Adfiz: hybride WGA-stelsel is juist een kracht
Adfiz maant tot voorzichtigheid bij eventuele ingrepen in het arbeidsongeschiktheidsstelsel, in een reactie op het eind vorige week verschenen IBO-rapport 'Werk...
Verbond: "Schrappen IVA onnodig en onwenselijk"
Het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) naar de WIA bevestigt volgens het Verbond van Verzekeraars wat al langer zichtbaar is: de uitvoering van het...
Meer afstemming tussen bedrijfsarts en verzekeringsarts
De wet blijkt in de praktijk geen obstakel te zijn voor meer samenwerking tussen bedrijfsarts en verzekeringsarts. Dat stelt het Landelijk Instituut Sociale Zekerheid....
Raad van State: BAZ moet terug naar tekentafel
De Afdeling advisering van de Raad van State concludeert dat het wetsvoorstel BAZ niet of nauwelijks uitvoerbaar is, zeker zolang de problemen in de uitvoering van...
Geen lagere toeslagen als gevolg van vergoeding WIA
Mensen die een vergoeding krijgen vanwege fouten in hun arbeidsongeschiktheidsuitkering behouden hun toeslagen en andere inkomensafhankelijke regelingen. Het ministerie...
IBO: aanpassingen arbeidsongeschiktheidsstelsel noodzakelijk
In het vrijdag verschenen IBO-rapport Werk aan de WIA – naar een stelsel dat weer werkt” wordt onder meer geadviseerd om sociaal-medische beoordelingen...
(Uit VVP-special Verzekerd Wonen 2025) Inkomensverzekeringen zijn belangrijk voor wie onbezorgd wil blijven wonen en leven in zijn huis en omgeving. VVP zet belangrijke...
Formulier ‘Wijzigen betaling ERD werkgever’ nu online
Als eigenrisicodrager voor de WGA kan men sinds 1 december ook online de betaling van de uitkering wijzigen. Men kan ervoor kiezen om voortaan zelf de uitkering...









