Advocaten: BAZ zal nauwelijks instroom kennen door absoluut arbeidsongeschiktheidsbegrip

ZZP'er laptop via Pixabay

De Nederlandse Orde van Advocaten juicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen gebaseerd op een duaal stelsel op zich toe, maar meent dat een relatief arbeidsongeschiktheidsbegrip, een flexibele wachttijd en (meer) keuzevrijheid voor de huidige zelfstandigen voor wat betreft opting-out op zijn plaats zijn. Aldus de reactie van de Orde op de internetconsultatie Wetsvoorstel basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ). Inmiddels hebben meer dan 1.300 individuele ondernemers op het voorstel gereageerd, maar de reactie van de Orde is de eerste gepubliceerde reactie van een officiële organisatie.

Wajong

De Orde neemt het oordeel van haar wetgevingsadviescommissie arbeidsrecht: “Bij de invulling van het arbeidsongeschiktheidsbegrip is de relatie met het loondervingsbeginsel volledig losgelaten. Van belang is nog slechts het antwoord op de vraag of de zelfstandige ondanks zijn beperkingen het WML kan verdienen. Dat wordt getoetst aan de hand van één basisfunctie . Zodra met één basisfunctie het WML kan worden verdiend, is geen sprake van arbeidsongeschiktheid en bestaat dus geen recht op een uitkering. Dit wordt in de MvT een absoluut, vereenvoudigd arbeidsongeschiktheidsbegrip genoemd.

“De invoering van het begrip ‘basisfunctie’ doet denken aan het arbeidsongeschiktheidsbegrip zoals dat sedert 2015 voor de Wajong geldt en waar onder meer gewerkt wordt met het begrip ‘drempelfunctie’. Sinds de invoering van dat begrip is kent de Wajong nog nauwelijks instroom. De commissie vreest dat de BAZ eenzelfde lot beschoren is.”

Langere wachttijd dan één jaar

“Gekozen is voor een wachttijd van een jaar en daarbij wordt gewezen op het feit dat ook de WAZ destijds een wachttijd van een jaar kende. Dat klopt maar dat was wel in een tijd dat ook de WAO en artikel 7:629 BW nog een wachttijd van een jaar kenden. Inmiddels zijn die wachttijden, en die van de WIA al 20 jaar op twee jaar gesteld. Ook OCTAS stelt in zijn eindrapportage een wachttijd van twee jaar voor bij een toekomstige publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. De commissie acht het wenselijk dat de huidige keuze beter gemotiveerd wordt om een groter draagvlak te creëren. Ook wordt in overweging gegeven om onder invoering van een eigen risico te kunnen kiezen voor een langere wachttijd dan een jaar.”

Opt-out

“Alleen diegenen met een huidige verzekering die voldoet aan de in het wetsvoorstel gestelde voorwaarden, hebben de mogelijkheid van een opt-out. Een van die voorwaarden is dat de huidige verzekering een wachttijd van niet langer dan een jaar kent. Huidige, wellicht al jaren lopende verzekeringen, voldoen mogelijk niet aan die voorwaarde. Maar voor een dergelijke verzekering is destijds wel bewust door de zelfstandige gekozen. De commissie ziet dit als een keuze behorend bij niet alleen de ondernemersvrijheid maar ook het ondernemersrisico.

“De commissie geeft de wetgever dan ook in overweging om de huidige zelfstandigen de keuze te laten of zij willen deelnemen in het nieuwe stelsel en de BAZ alleen verplicht te stellen voor diegenen die zich na invoering van het wetsvoorstel bij de KvK inschrijven als zelfstandige.”

Ongelijk speelveld

“In de MvT wordt vermeld dat er een ongelijk speelveld bestaat tussen enerzijds verzekerde zelfstandigen en onverzekerde zelfstandigen, en anderzijds tussen werknemers en (onverzekerde) zelfstandigen. Onverzekerde zelfstandigen concurreren door het ontbreken van een inkomensvoorziening bij arbeidsongeschiktheid op een ongewenste manier op hun tarief met werknemers en verzekerde zelfstandigen. Dit is mede aanleiding om te komen tot het onderhavige wetsvoorstel. Het opheffen van dit ongelijke speelveld wordt als een van de doelen gezien.

“De commissie vraagt zich af in hoeverre dit ongelijke speelveld tussen verzekerde en onverzekerde zelfstandigen opgeheven wordt door een maximale premie van 195 euro per maand te heffen en of de hoogte van deze premie gaat leiden tot substantieel hogere uurtarieven van de nu nog onverzekerde zelfstandigen of tot minder zelfstandigen. De Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden moet aan het laatste effect bijdragen.

“Verder verwacht de commissie dat van een ongelijk speelveld tussen onverzekerde zelfstandigen en werknemers minder sprake zal zijn na invoering van de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden.”

Reactie toevoegen

 
Meer over
Dat éne telefoontje

Dat éne telefoontje

(Jos Besselink, WijZijnLoek, in VVP-special Verzekerd Wonen 2025) Onlangs werd ik gebeld door een hypotheekadviseur. We hadden elkaar jaren geleden gesproken over...

Wetsvoorstel beperken compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag door langdurige arbeidsongeschiktheid

Wetsvoorstel beperken compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag door langdurige arbeidsongeschiktheid

Het wetsvoorstel ‘Beperken van de compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid tot kleine werkgevers’...

Adfiz: verdubbelen beslistermijn WIA-aanvragen zorgelijk

Adfiz: verdubbelen beslistermijn WIA-aanvragen zorgelijk

Adfiz noemt het zorgelijk dat UWV de beslistermijn voor WIA-aanvragen per 1 januari verdubbelt van acht naar zestien weken. Adfiz: "Het aanpassen van regels en termijnen...

Acture: einde van het 'corona-effect'

Acture: einde van het 'corona-effect'

Uit de nieuwste cijfers van de Acture Virusmonitor blijkt dat het verzuim door virussen (griep, corona en verkoudheid) in 2025 fors is gedaald. Het totale virusverzuimvolume...

Voorstellen van verzekeraars voor 2025-2030

Voorstellen van verzekeraars voor 2025-2030

Vanuit hun expertise en rol bij de uitvoering doen verzekeraars per brief aan de informateur voorstellen over vier onderwerpen. Verzekeraars zien vanuit de praktijk...

Handboek 'BAZ in de praktijk' van RADI AOV en Adfiz

Handboek 'BAZ in de praktijk' van RADI AOV en Adfiz

Tijdens een gezamenlijke bijeenkomst van RADI AOV en Adfiz is het eerste exemplaar van het nieuwe handboek ‘BAZ in Praktijk’ officieel overhandigd. Het...

UWV verbetert dienstverlening aan werkgevers

UWV verbetert dienstverlening aan werkgevers

UWV treft meerdere specifieke maatregelen, onder meer om de werkgeversdienstverlening te verbeteren. Zo kunnen werkgevers sinds kort beeldbellen...

Investeren in gezonde werknemers aantrekkelijker maken

Investeren in gezonde werknemers aantrekkelijker maken

Het nieuwe kabinet moet investeringen van werkgevers in de gezondheid van hun medewerkers fiscaal aantrekkelijker maken. Uitgaven voor onder meer periodiek medisch...

Uitvoeren WIA-herbeoordelingen snel en structureel herstellen

Uitvoeren WIA-herbeoordelingen snel en structureel herstellen

Het uitvoeren van WIA-herbeoordelingen moet snel en structureel worden hersteld, meent het Verbond van Verzekeraars in zijn reactie op de internetconsulatie Wetsvoorstel...

Adfiz: werkgever niet laten opdraaien voor systeemfalen UWV

Adfiz: werkgever niet laten opdraaien voor systeemfalen UWV

Adfiz vindt dat kwijtgescholden WIA-voorschotten niet via het Aof verhaald moeten worden op de werkgever, maar betaald moeten worden uit de algemene middelen. Dat...