Advocaten: BAZ zal nauwelijks instroom kennen door absoluut arbeidsongeschiktheidsbegrip

ZZP'er laptop via Pixabay

De Nederlandse Orde van Advocaten juicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen gebaseerd op een duaal stelsel op zich toe, maar meent dat een relatief arbeidsongeschiktheidsbegrip, een flexibele wachttijd en (meer) keuzevrijheid voor de huidige zelfstandigen voor wat betreft opting-out op zijn plaats zijn. Aldus de reactie van de Orde op de internetconsultatie Wetsvoorstel basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ). Inmiddels hebben meer dan 1.300 individuele ondernemers op het voorstel gereageerd, maar de reactie van de Orde is de eerste gepubliceerde reactie van een officiële organisatie.

Wajong

De Orde neemt het oordeel van haar wetgevingsadviescommissie arbeidsrecht: “Bij de invulling van het arbeidsongeschiktheidsbegrip is de relatie met het loondervingsbeginsel volledig losgelaten. Van belang is nog slechts het antwoord op de vraag of de zelfstandige ondanks zijn beperkingen het WML kan verdienen. Dat wordt getoetst aan de hand van één basisfunctie . Zodra met één basisfunctie het WML kan worden verdiend, is geen sprake van arbeidsongeschiktheid en bestaat dus geen recht op een uitkering. Dit wordt in de MvT een absoluut, vereenvoudigd arbeidsongeschiktheidsbegrip genoemd.

“De invoering van het begrip ‘basisfunctie’ doet denken aan het arbeidsongeschiktheidsbegrip zoals dat sedert 2015 voor de Wajong geldt en waar onder meer gewerkt wordt met het begrip ‘drempelfunctie’. Sinds de invoering van dat begrip is kent de Wajong nog nauwelijks instroom. De commissie vreest dat de BAZ eenzelfde lot beschoren is.”

Langere wachttijd dan één jaar

“Gekozen is voor een wachttijd van een jaar en daarbij wordt gewezen op het feit dat ook de WAZ destijds een wachttijd van een jaar kende. Dat klopt maar dat was wel in een tijd dat ook de WAO en artikel 7:629 BW nog een wachttijd van een jaar kenden. Inmiddels zijn die wachttijden, en die van de WIA al 20 jaar op twee jaar gesteld. Ook OCTAS stelt in zijn eindrapportage een wachttijd van twee jaar voor bij een toekomstige publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. De commissie acht het wenselijk dat de huidige keuze beter gemotiveerd wordt om een groter draagvlak te creëren. Ook wordt in overweging gegeven om onder invoering van een eigen risico te kunnen kiezen voor een langere wachttijd dan een jaar.”

Opt-out

“Alleen diegenen met een huidige verzekering die voldoet aan de in het wetsvoorstel gestelde voorwaarden, hebben de mogelijkheid van een opt-out. Een van die voorwaarden is dat de huidige verzekering een wachttijd van niet langer dan een jaar kent. Huidige, wellicht al jaren lopende verzekeringen, voldoen mogelijk niet aan die voorwaarde. Maar voor een dergelijke verzekering is destijds wel bewust door de zelfstandige gekozen. De commissie ziet dit als een keuze behorend bij niet alleen de ondernemersvrijheid maar ook het ondernemersrisico.

“De commissie geeft de wetgever dan ook in overweging om de huidige zelfstandigen de keuze te laten of zij willen deelnemen in het nieuwe stelsel en de BAZ alleen verplicht te stellen voor diegenen die zich na invoering van het wetsvoorstel bij de KvK inschrijven als zelfstandige.”

Ongelijk speelveld

“In de MvT wordt vermeld dat er een ongelijk speelveld bestaat tussen enerzijds verzekerde zelfstandigen en onverzekerde zelfstandigen, en anderzijds tussen werknemers en (onverzekerde) zelfstandigen. Onverzekerde zelfstandigen concurreren door het ontbreken van een inkomensvoorziening bij arbeidsongeschiktheid op een ongewenste manier op hun tarief met werknemers en verzekerde zelfstandigen. Dit is mede aanleiding om te komen tot het onderhavige wetsvoorstel. Het opheffen van dit ongelijke speelveld wordt als een van de doelen gezien.

“De commissie vraagt zich af in hoeverre dit ongelijke speelveld tussen verzekerde en onverzekerde zelfstandigen opgeheven wordt door een maximale premie van 195 euro per maand te heffen en of de hoogte van deze premie gaat leiden tot substantieel hogere uurtarieven van de nu nog onverzekerde zelfstandigen of tot minder zelfstandigen. De Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden moet aan het laatste effect bijdragen.

“Verder verwacht de commissie dat van een ongelijk speelveld tussen onverzekerde zelfstandigen en werknemers minder sprake zal zijn na invoering van de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden.”

Reactie toevoegen

 
Meer over
VVP-special Verzekerd Wonen: cruciaal advies!

VVP-special Verzekerd Wonen: cruciaal advies!

Cruciaal advies! Dat biedt de financieel adviseur aan huiseigenaren en huurders die er zeker van willen zijn dat ze ook bij onverhoopte tegenslag in hun woning kunnen...

Loonkostensubsidie ook bij WIA-uitkering 80-100

Loonkostensubsidie ook bij WIA-uitkering 80-100

Minister Paul is van plan loonkostensubsidie ook mogelijk maken voor mensen met een WIA-uitkering 80-100. Dat schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer. De...

Re-integratiedienstverlening UWV: positief effect op arbeidsparticipatie WGA-gerechtigden

Re-integratiedienstverlening UWV: positief effect op arbeidsparticipatie WGA-gerechtigden

Meer mensen die deels arbeidsongeschikt zijn komen weer aan het werk dankzij de re-integratiedienstverlening van UWV. Dat blijkt uit een grootschalig effectonderzoek,...

Internetconsultatie van start Wetsvoorstel wijziging toets op re-integratie-inspanningen

Internetconsultatie van start Wetsvoorstel wijziging toets op re-integratie-inspanningen

SZW is de internetconsultatie gestart van het Wetsvoorstel wijziging toets op re-integratie-inspanningen. Reageren kan tot en met 17 november. Het kabinet...

Minder kindgebonden budget voor hogere inkomens in 2027?

Minder kindgebonden budget voor hogere inkomens in 2027?

Ouders met een inkomen van meer dan 60.000 euro krijgen vanaf 2027 mogelijk minder kindgebonden budget. Minister Mariëlle Paul van Sociale Zaken en Werkgelegenheid...

Bijstand meer gericht op werk, taal en meedoen

Bijstand meer gericht op werk, taal en meedoen

De Eerste Kamer heeft met algemene stemmen het wetsvoorstel Participatiewet in balans aangenomen. Het bevat meer dan 20 maatregelen die eraan bijdragen dat mensen...

Niet je specialisme, wél je verantwoordelijkheid

Niet je specialisme, wél je verantwoordelijkheid

(Jos Besselink, WijZijnLoek, in VVP 3-2025) Terwijl ik deze eerste column schrijf, wacht heel ondernemend Nederland op nieuws over de verplichte AOV voor zelfstandigen....

Inloop versus uitloop

Inloop versus uitloop

(Angelo Wiegmans, BedrijfPlus, in Ken je vak! VVP 3-2025) Een werkgever denkt zijn zaken goed voor elkaar te hebben: de verzuimverzekering is keurig geregeld,...

De beste stuurlui staan aan wal

De beste stuurlui staan aan wal

(Annemieke Postema, AOVdokter en RADI AOV, in Ken je vak! VVP 3-2025) Iedere inkomensadviseur krijgt vroeg of laat te maken met een ernstig zieke klant. Je wilt...

Subsidie voor mbk’er die technologie inzet voor werknemer met arbeidsbeperking

Subsidie voor mbk’er die technologie inzet voor werknemer met arbeidsbeperking

Werkgevers in het mkb kunnen vanaf 1 oktober subsidie aanvragen voor de helft van het totale bedrag dat zij investeren in inclusieve technologie voor hun medewerkers....