AFM: “Eenvoudige toegang en bedieningsgemak komen met een prijs”

afm gebouw

Execution only mag niet te makkelijk zijn, want dan kan het zeker kwetsbare groepen verleiden tot onverstandige financiële beslissingen. Aldus de AFM in haar donderdag verschenen Trendzicht 2023. De toezichthouder: “Financiële keuzes hebben een forse uitwerking op huishoudens en weloverwogen keuzes moeten worden gemaakt. Dit vraagt om een kritische houding en reflectie. In de digitale omgeving wordt het steeds eenvoudiger om een frictieloze omgeving te creëren waarin de consument met subtiele nudges bewogen wordt. Op elk moment van de dag direct online aankopen kunnen doen en achteloos klikken op betaling achteraf. Of, gevoelig voor succesverhalen van gelijkgestemden en finfluencers, spontaan beleggen in, bijvoorbeeld, exotische of crypto-gerelateerde producten om de hype van de dag niet te missen.

“De meerwaarde van dit gemak kunnen huishoudens elke dag ervaren. Maar er schuilt ook een risico in. Het gemak wordt zo groot dat het te makkelijk wordt; het gemis van frictie waardoor onvoldoende kritische reflectie plaatsvindt of inwinning van advies achterwege blijft bij prijsgedreven consumenten die kiezen voor execution only.”

Feitelijk geweerd

De toezichthouder verder: “Niet iedereen ervaart de toegang tot financiële dienstverlening als gemakkelijk of gelijk. Onze voornaamste zorg is dat bepaalde groepen huishoudens hun weg niet kunnen vinden, bijvoorbeeld door beperkte vaardigheden (digibeet in combinatie met afname van fysieke kantoren) of taalbarrières. Daarnaast kunnen bepaalde klanten feitelijk geweerd worden door klantspecifieke beprijzing van de verzekeraar (personalised pricing) of door banken als gevolg van het imago dat aan hun bedrijfstak kleeft; deze klanten worden te duur door Wwft-controles. Gebrekkige toegang in de vorm van onverzekerbaarheid vindt ook plaats als gevolg van klimaatverandering. Zo is verzekeren tegen funderingsschade (verzakkingen) of overstromingen niet meer mogelijk, terwijl dit probleem steeds belangrijker wordt. Deze verschillende vormen van ontoegankelijkheid kunnen bepaalde groepen huishoudens kwetsbaarder maken.”

Pensioentransitie springt eruit

De AFM werkt in Trendzicht met risicokaarten. Binnen de financiële dienstverlening springt de pensioentransitie eruit. De toezichthouder: “De stelselwijziging is complex en heeft ingrijpende gevolgen voor miljoenen huishoudens. De transitie brengt bovendien impactvolle en onomkeerbare keuzes rondom de pensioendatum alsook tijdens de werkzame periode met zich mee. Daardoor neemt het belang van een zorgvuldige keuzebegeleiding toe. Daarnaast is er aandacht voor hoe de hoge inflatie en in het kielzog daarvan de stijgende rente zouden kunnen aangrijpen op het risico van overkreditering. Verder toont de risicokaart onder meer aandachtspunten met betrekking tot: de laagdrempelige toegang tot risicovolle producten zoals crypto’s, de druk die de consolidatietrend in de financiële dienstverleningssector kan leggen op de kwaliteit van de dienstverlening en consumenten die zich in kwetsbare situaties laten verleiden tot minder passende, of zelfs illegale, financiële dienstverlening.”

Geen oplossing

Een van de markten waar de AFM ook toezicht op houdt, is de Nederlandse gastermijnmarkt. Ondanks de uitzonderlijk hoge gasprijzen en volatiliteit is deze adequaat blijven functioneren. De roep om maatregelen om gasprijzen te verlagen is volgens de AFM begrijpelijk, “maar technische maatregelen op de gastermijnmarkt zijn geen oplossing voor de ontstane onbalans tussen vraag en aanbod. De gastermijnmarkt is het meest gebaat bij maatregelen die efficiënte prijsvorming en stabiele liquiditeit ondersteunen. Generieke ingrepen, zoals het instellen van een maximale prijs waartegen gas verhandeld mag worden, kunnen het functioneren van deze markt ernstig verstoren en onbedoelde negatieve gevolgen hebben. Effectiever is het aanpakken van het onderliggende probleem door de vraag naar gas te verminderen en een gezamenlijke Europese inkoop van gas te organiseren”.

Duurzame beleggers in kaart

Tegelijk met Trendzicht is de publicatie ‘Duurzame beleggers in kaart - Onderzoek naar doelstellingen en verwachtingen van duurzame retailbeleggers’ verschenen. Het onderzoek toont aan dat impact maken de belangrijkste motivatie is achter duurzaam beleggen, maar dat duurzame beleggers vaak niet in staat zijn om een passend aanbod te selecteren. Duurzame beleggers maken gebruik van subjectieve informatiebronnen en lijken niet goed geïnformeerd. Het onderzoek bevestigt het eerder gesignaleerde risico dat de invulling van duurzaam beleggen door aanbieders en de verwachtingen van beleggers uit elkaar kunnen lopen. De AFM vindt het belangrijk dat deze inzichten worden benut; door voorkeuren en doelstellingen van beleggers in kaart te brengen en het productaanbod daarop af te stemmen worden toekomstige teleurstellingen voorkomen.

Reactie toevoegen

 

Reacties

Albert van der Poll - Van der Poll Financiële Diensten 7 november 2022

Totale kosten hypotheekadvies en bemiddeling € 2.450,--. Passeerdatum verzet van eind december naar begin januari, hierdoor nog recht op toeslagen van € 4.200,--. Dat zeg ik, zelf doen is veel goedkoper hoor! Hou toch op met dat idee, de consument is ongeïnteresseerd onwetend en onbekwaam. De kans op grote brokken is behoorlijk groot, de kostenbesparing miniem. Je houd je hart vast als consumenten straks zelf beleggings- en pensioenbeslissingen moeten nemen. Maar vooral doorgaan.

Paul Schoo - Platter-Schoo FD 4 november 2022

Lees ik het nu goed? Heeft de AFM spijt van de uitfasering van de adviseur? Inderdaad de consument in z'n algemeenheid snapt niets van execution only. Maar dat hebben wij adviseurs altijd al geroepen. De gasprijs is voornamelijk instabiel gebleken, omdat de (reserve) voorraden chronisch verwaarloosd zijn. Dan krijg je inderdaad een hogere vraag dan aanbod met hoge prijzen tot gevolg. Bezuinigingsoperaties. Lang leve de overheid (en ik lees dus ook weer de AFM) die hierop toezicht diende te houden. Dus maak van Trendzicht maar Hernieuwd Inzicht. Zoals altijd wordt iedere keer weer geprobeerd het wiel uit te vinden. Heeft de AFM dan toch n menselijk trekje?

Meer over
AFM: "Toegang tot financiële dienstverlening niet vanzelfsprekend"

AFM: "Toegang tot financiële dienstverlening niet vanzelfsprekend"

De AFM roept in een nieuw rapport de financiële sector op om onderzoek te doen onder moeilijk bereikbare doelgroepen en kennis uit te wisselen om de toegankelijkheid...

AFM-bestuursvoorzitter: data en AI kunnen leiden tot discriminatie

AFM-bestuursvoorzitter: data en AI kunnen leiden tot discriminatie

"Niet iedereen is gebaat bij digitalisering van het financiële leven. Dat moeten we niet vergeten in ons enthousiasme voor de kansen", aldus AFM-bestuursvoorzitter...

AFM: we moeten samen aan de bak

AFM: we moeten samen aan de bak

De AFM ziet dat de ontwikkelingen op het gebied van digitalisering, duurzaamheid en internationalisering elkaar raken en versterken. En ze raken niet een enkeling,...

Grotere eigen onderzoeksplicht bij execution only

Grotere eigen onderzoeksplicht bij execution only

(Kifid-uitspraak GC 2023-0005) Hoezeer de Geschillencommissie ook begrip heeft voor de verdrietige situatie waarin de consument en haar echtgenoot zich bevinden,...

Jonge cryptobezitters nemen meeste risico's

Jonge cryptobezitters nemen meeste risico's

De meeste cryptobezitters zijn tussen de 25 en 45 jaar oud en de meerderheid is man, zo blijkt uit onderzoek onder 800 cryptobezitters vanaf 16 jaar van MWM2 in...

Nadere uitleg over toepassing van NHG beheercriteria bij ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid

Nadere uitleg over toepassing van NHG beheercriteria bij ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid

De AFM attendeert de sector op de regels die gelden bij ‘ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid’. De NHG beheercriteria kunnen zonder nadere onderbouwing...

AFM: “Consument steeds beter bediend”

AFM: “Consument steeds beter bediend”

(Adviesvak over vijf jaar volgens de AFM, VVP 06-2022) “Wij verwachten dat door het maken van keuzes en het onderkennen van kwetsbaarheden bij het verlenen...

AFM houdt vast aan richtpunt onafhankelijk advies

AFM houdt vast aan richtpunt onafhankelijk advies

De AFM houdt vast aan haar richtpunt dat onafhankelijkheid advies circa 60 procent van het totaal aantal aanbieders in beschouwing neemt met een maximum aantal van...

AFM wil duidelijk moment vaststellen vergelijkingsrente

AFM wil duidelijk moment vaststellen vergelijkingsrente

De AFM consulteert een aanvulling op de 'Leidraad vergoeding voor vervroegde aflossing van de hypotheek’. De toezichthouder: “Wij zien aanleiding om...

AFM: zelfbeleggers niet goed geïnformeerd over kosten

AFM: zelfbeleggers niet goed geïnformeerd over kosten

De informatie over kosten aan execution-only-beleggers, voorafgaand aan de transactie, schiet vaak tekort, aldus onderzoek van de AFM bij een aantal beleggingsondernemingen....