AFM en DNB: "Verruiming leennormen voor huizenkopers onwenselijk"

Huis te koop TB 2021

Een verruiming van de leennormen voor mensen die een huis willen kopen kan volgens AFM en DNB leiden tot hogere biedingen en hogere schulden bij kopers (vooral starters) en daarmee tot hogere risico’s voor huishoudens en financiële instellingen. Bovendien zou een versoepeling van de normen de huizenprijzen verder opdrijven. Een verruiming is daarom onwenselijk, vinden de toezichthouders op basis van cijfers in hun nieuwe jaarlijkse monitor over hypothecaire leennormen en financiële stabiliteit.

De monitor is opgesteld op verzoek van de minister van Financiën en beoogt inzicht te geven in de risico’s van kredietverlening, zodat financiële stabiliteit nadrukkelijker wordt betrokken bij het vaststellen van de leennormen. Tegelijkertijd publiceert het Centraal Planbureau (CPB) een monitor waarin gekeken is naar de relatie tussen leennormen en de toegankelijkheid van de koopwoningmarkt.

AFM en DNB: "Om de problemen op de woningmarkt aan te pakken en de risico’s voor de financiële stabiliteit te verkleinen is een brede mix van beleidsmaatregelen nodig: afbouw van fiscale stimulering van het eigenwoningbezit en uitbreiding van het woningaanbod. Beide elementen kunnen bijdragen aan het beperken van schuldopbouw en stabiliteitsrisico’s."

LTV

AFM en DNB: "Waar een verruiming van de normen onwenselijk is, is een eventuele verlaging van de LTV (Loan-to-Value)-limiet op dit moment ook geen goed plan, ook al heeft Nederland in vergelijking met andere landen een hoge LTV-limiet. Een verlaging van die limiet beperkt weliswaar de risico’s voor de financiële stabiliteit, maar zou het nu vooral voor starters nog moeilijker maken om een koopwoning te bemachtigen. In een toekomstige, meer evenwichtige woningmarkt met ook een beter functionerende huurmarkt, geldt dat probleem voor starters minder en is een lagere LTV-limiet belangrijk om de financiële stabiliteit te bevorderen."

Cijfers uit de monitor

Uit de monitor blijkt dat huizenprijzen sinds medio 2023 met 21 procent zijn gestegen, harder dan de inkomens, die in die periode veertien procent stegen.

Het aandeel woningtransacties waarbij de vraagprijs werd overboden bedroeg in 2025 bijna 75 procent.

De totale hypotheekschuld ten opzichte van de omvang van onze economie ligt net onder de 80 procent, wat hoog is vergeleken met de eurozone (circa 50 procent).

De gemiddelde LTV van hypotheken ligt net boven de 50 procent; acht procent van de hypotheken heeft een LTV hoger dan 90 procent. Bij starters sluit meer dan de helft een lening af met een LTV boven de 90 procent.

Starters benutten gemiddeld 92 procent van hun maximale LTI; doorstromers 83 procent.

Herfinancieringsrisico’s zijn op korte termijn beperkt door lange rentevaste periodes, maar door recente rentestijgingen krijgen huishoudens die hun rente moeten herzien vaak te maken met hogere lasten.

Het aandeel aflossingsvrije leningen daalt, maar vormt nog bijna 40 procent van de hypotheekschuld. Deze leningen hebben doorgaans een lage LTV, maar zijn in andere opzichten risicovoller.

Kredietrisico’s voor banken blijven laag (0,8 procent niet-presterende leningen), maar het aandeel hypothecaire leningen dat als meer risicovol is bestempeld is recent toegenomen door aanscherpingen die banken hebben doorgevoerd in de risicobeheersing van aflossingsvrije leningen. 

 

 

Reactie toevoegen

 

Reacties

Berend Tooms - Tooms Beheer 6 maart 2026

Verruimen leennormen staat gelijk aan vraagprijsopdrijven en leidt tot (nog) grotere financiële risico’s. De huizenmarkt kantelt vast wel binnen een jaar of 10. “Huis onder water” staat nog steeds in de Dikke Van Dale.

Meer over
Conservatrix: DNB in cassatie tegen oordeel dat zij bedrog heeft gepleegd

Conservatrix: DNB in cassatie tegen oordeel dat zij bedrog heeft gepleegd

In zijn antwoord op Kamervragen bevestigt minister Heinen dat DNB in cassatie is gegaan tegen het oordeel van de rechtbank dat de toezichthouder  in 2017...

Adfiz: "Elke hypotheek is maatwerk"

Adfiz: "Elke hypotheek is maatwerk"

Adfiz blijft pleiten voor advies op maat als fundament van de hypotheekadvisering. Dat schrijft zij in reactie op de dinsdag verschenen monitors van AFM, DNB en...

CPB: vermogen doorslaggevend geworden op koopwoningmarkt

CPB: vermogen doorslaggevend geworden op koopwoningmarkt

Voor steeds meer huishoudens is het kopen van een huis onbereikbaar geworden. Dat blijkt uit de eerste editie van de Toegankelijkheidsmonitor Koopwoningmarkt van...

Nederlandse verzekeraars staan er goed voor

Nederlandse verzekeraars staan er goed voor

De Nederlandse verzekeraars, aldus Toezicht in beeld 2025-2026 van DNB, staan er over het algemeen goed voor met stevige kapitaalbuffers en voldoende liquiditeit....

Achmea Bank krijgt groen licht van DNB voor gebruik A-IRB model voor kapitaalberekening

Achmea Bank krijgt groen licht van DNB voor gebruik A-IRB model voor kapitaalberekening

Nadat DNB in september 2023 de Advanced Internal Rating-Based (A-IRB) status heeft verleend aan Achmea Bank, heeft zij nu ook na uitgebreide toetsing goedkeuring...

AMLA-testuitvraag zorgt voor grote belasting bij adviseurs

AMLA-testuitvraag zorgt voor grote belasting bij adviseurs

Adfiz heeft bij de AFM bezwaren geuit om met name kleine advieskantoren te belasten met testuitvragen over risicomodellen. Toch roept Adfiz kantoren op om te reageren...

Rechtbank Amsterdam: DNB pleegde bedrog tegenover Conservatrix

Rechtbank Amsterdam: DNB pleegde bedrog tegenover Conservatrix

(Rechtspraak) De Rechtbank Amsterdam heeft op 5 februari 2026 bepaald dat DNB bedrog heeft gepleegd bij de onteigening van Conservatrix in 2017.  Volgens de...

AFM Marktmonitor 2026: periodieke Wwft-uitvraag keert terug

AFM Marktmonitor 2026: periodieke Wwft-uitvraag keert terug

De AFM start vanaf 9 februari met de Marktmonitor 2026 (MMAB), zo laat Adfiz weten. "Voor de meeste adviseurs is de vragenlijst nagenoeg gelijk aan vorig jaar, maar...

Uitvraag DORA informatieregister in maart 2026 van start

Uitvraag DORA informatieregister in maart 2026 van start

Sinds de inwerkingtreding van DORA moeten financiële instellingen een informatieregister bijhouden voor alle contractuele overeenkomsten over het gebruik van...

Renteaftrek bij VvE-lening voor verduurzaming

Renteaftrek bij VvE-lening voor verduurzaming

(Lindenhaeghe in Ken je vak! VVP 4-2025) De verduurzaming van appartementencomplexen vraagt steeds vaker om gezamenlijke financiering via de Vereniging van Eigenaren...