Afschaffing hypotheekrenteaftrek minder ingrijpend dan gevreesd
De gevolgen van de afbouw van de hypotheekrenteaftrek bij geleidelijke uitfasering over vijftien jaar zijn te overzien. Dat blijkt uit doorrekeningen van Van Bruggen.
“De hypotheekrenteaftrek schiet zijn doel voorbij,” zegt Jan Thale Haandrikman, directeur van Van Bruggen. “Het fiscale voordeel zorgt voor scheve bevoordeling van huizenkopers ten opzichte van huurders en jaagt de huizenprijzen verder op. Daarmee wordt een betaalbare koop- of huurwoning voor jonge mensen steeds minder bereikbaar.”
Bij een annuïteitenhypotheek van € 363.000, het gemiddelde hypotheekbedrag dat starters in 2025 aanvragen, stijgt de netto hypotheeklast bij de huidige regels van € 1.255 in jaar 1 naar € 1.338 in jaar 10. Wordt de renteaftrek in 15 jaar afgebouwd, dan loopt de netto maandlast in jaar 10 op naar € 1.560. Dat is een extra stijging van € 222 in 10 jaar tijd. Per jaar gaat het dus om een stijging van ongeveer twee tientjes per maand in vergelijking met de huidige situatie, aldus Van Bruggen.
Inkomens groeien in de praktijk echter harder. "Tussen 2015 en 2025 steeg het modale inkomen met 41%. Hierdoor neemt het deel van het inkomen dat naar de hypotheek gaat nog steeds af. Daardoor is een hoger maandbedrag aan hypotheeklasten voor de meeste mensen prima te behappen."
Ook wijst Van Bruggen erop dat de overheid nu nog jaarlijks zo'n 11,,2 miljard euro misloopt aan inkomsten door de hypotheekrenteaftrek. "Dat bedrag kan bij een afschaffing worden herverdeeld. Wanneer deze middelen deels worden gebruikt voor bijvoorbeeld een verlaging van de inkomstenbelasting, kan dat de lastenstijging voor huiseigenaren aanzienlijk verzachten."
Volgens Van Bruggen zullen starters de impact van een lagere renteaftrek sterker voelen dan huiseigenaren die al langer een hypotheek hebben. Verder speelt ook de hypotheekrente zelf een rol. "Veel huiseigenaren hebben vóór 2022 hun rente langdurig vastgezet tegen een laag tarief van 1 tot 2%. Voor hen valt de verlaging van de aftrek relatief mee. Starters daarentegen sluiten vaak een hypotheek af met een rente van 3,5% tot 4,0%, waardoor de afbouw harder voelbaar is."
Van Bruggen benadrukt dat de afschaffing van de hypotheekrenteaftrek op zichzelf het woningtekort niet oplost. Daarvoor zijn aanvullende maatregelen noodzakelijk. “Wij roepen de politiek op om met de vrijgekomen middelen ook te investeren in woningbouw, zodat er daadwerkelijk meer betaalbare koop- en huurwoningen beschikbaar komen."
Haandrikman onderstreept verder het belang van transparantie: “We merken dat veel mensen zich zorgen maken als ze horen over de afschaffing van de renteaftrek. Die reactie is heel begrijpelijk. Tegelijkertijd zien we dat de gevolgen minder ingrijpend zijn dan wordt gevreesd, mits er wordt gekozen voor afbouw over tenminste 15 jaar. De uitdaging voor een nieuw kabinet is om helder te communiceren wat er verandert en wat dit betekent. En voor consumenten geldt: laat je goed informeren. Een hypotheekadviseur kan inzicht geven in wat de afbouw in jouw persoonlijke situatie betekent.”
Reactie toevoegen
Reacties
Tim Hamoen - Releva BV 29 augustus 2025
De rekensommen bruto netto blijken vooral gebaseerd op de huidige rentestand en het huidige fiscale kader. Het zou fijn zijn, wanneer duidelijk wordt vermeld, wat de uitgangspunten precies zijn bij de berekeningen. Gaan we uit van een hogere rentestand, dan zijn de toekomstige huizenbezitters beduidend slechter af, bij bijvoorbeeld 7% rente. Een heel gebruikelijk voorkomend percentage over de afgelopen 50 jaar. Ik kan me zelfs rentepercentages van 13% herinneren. Gaan we dan uit van enkel bruto woonlasten voor de huizenbezitter, dan is die eigen woning bezitter beduidend minder goed af, dan de huurder. De berekeningen van Van Bruggen laat overigens goed zien, dat de negatieve effecten van afschaffing van de hypotheekrente aftrek afnemen bij een langere duur. Daarom zou het goed zijn, juist ook voor de starter, wanneer de hypotheek over een langere looptijd kan worden verstrekt, bijvoorbeeld 40 jaar. Wat mij verder opvalt is dat geen aandacht wordt besteedt aan een andere fiscaal aspect. De hypotheek rente aftrek valt nu in BOX 1. Afschaffing van de hypotheekrenteaftrek, zou heel makkelijk kunnen betekenen dat wonen helemaal uit BOX 1 verdwijnt. Een verhuizing naar BOX 3 ligt dan plotseling voor de hand. Daar wordt in het model van Van Bruggen geen aandacht aan besteed. Bij een volledig doorrekenen van de gevolgen van afschaffing van de hypotheekrenteaftrek had dat toch op zijn minst onderdeel moeten zijn van de afwegingen. Er wordt tenslotte ook gesteld dat de hypotheekrenteaftrek tot gevolg zou hebben, dat de woningprijzen toenemen, terwijl een historie over de afgelopen 75 jaar dat nou niet per-sé laat zien. Volgens mij speelt veel meer, dat de huizenprijzen sterk stijgen en zijn gestegen, door de ontstane woning schaarste . Het economisch principe van vraag en aanbod zorgt dan ervoor, dat bij gebrek aan aanbod de huizenprijzen sterk stijgen. Dat is echt geen gevolg van de hypotheekrenteaftrek. Het relatief geringe verschil tussen bruto en netto woonlast dat het rekenmodel van Van Bruggen laat zien, bewijst dat. De kanttekening daarbij blijft dan, dat het wel gaat om een rekenmodel gebaseerd op de huidige tamelijk lage rentestand. Zoals al aangehaald, afschaffing van de hypotheekrenteaftrek is mogelijk, maar zorg dan voor een langere looptijd van de hypotheek en denk na of de eigen woning in BOX 1 dient te blijven, waardoor het opgebouwde vermogen onbelast blijft.
Meer over
Hypotheekrenteaftrek blijft verplicht
Het nieuwe kabinet maakt de hypotheekrenteaftrek niet optioneel. Dat schrijft de nieuwe staatssecretaris van Financiën Menno Snel. Met het afschaffen van de...
NVM voorziet weinig impact op woningmarkt versneld afbouwen hypotheekrenteaftrek
De NVM verwacht dat het stapsgewijs afbouwen van de hypotheekrenteaftrek, met fiscale compensaties via het eigenwoningforfait en verlaging van de inkomstenbelasting,...
Ga dialoog aan over vervallen hypotheekrenteaftrek
In 2031 vervalt voor veel Nederlanders het recht op hypotheekrenteaftrek. De AFM roept financieel dienstverleners op klanten inzicht te bieden in het besteedbaar...
"Geen keuze met betrekking tot aftrek hypotheekrente"
Er is geen keuze met betrekking tot hypotheekrenteaftrek, herhaalt staatssecretaris Wiebes in antwoord op vragen van Pieter Omtzigt (CDA). Afzien van de aftrek...
"Bouw renteaftrek hypotheek verder af"
Centraal Plambureau (CPB) en Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) stellen dat verder afbouwen van de hypotheekrenteaftrek kan bijdragen aan een efficiënter...
Oeso: "aftrek hypotheekrente verder beperken"
"Nederland doet er verstandig aan de hypotheekrenteaftrek verder af te bouwen." Dit zegt plaatsvervangend secretaris-generaal Stefan Kapferer van de Oeso...
Dnb: "hypotheekrenteaftrek verder afbouwen"
DNB pleit voor verdere afbouw van de hypotheekrenteaftrek, een verdere versobering van het Witteveenkader en het introduceren van een zekere mate van keuzevrijheid...
Dnb: fiscale prikkels lenen en sparen afbouwen
Nederlandse huishoudens sparen te veel én lenen te veel. Volgens DNB komt dit onder meer door de fiscale prikkels op het gebied van pensioen en de eigen woning....
Baarsma: "hypotheekrenteaftrek versneld afbouwen"
De hypotheekrenteaftrek moet in versneld tempo worden afgebouwd. Dat zegt Barbara Baarsma, directeur van onderzoeksbureau SEO en hoogleraar aan de UvA, in het nieuwe...
Herziening belastingstelsel kan woningmarkt vlot trekken
Vervanging van de huidige vier inkomstenbelastingtarieven door twee tarieven van 37 en 49 procent, volledige afschaffing van de overdrachtsbelasting, verhoging van...