"Consumptief krediet hoort niet binnen de hypotheek thuis"

Klaas Jan Dantuma 2022

(door Klaas-Jan Dantuma, directeur NVF) De leennormen bij hypotheken moeten strenger, zo oordeelt de AFM onlangs. Het lijkt mij prima dat hier opmerkingen over gemaakt worden door de toezichthouder. Leennormen zouden strikter opgevolgd moeten worden, en er zou duidelijker en concreter invulling aan deze normen moeten worden gegeven. Daar kan niemand tegen zijn lijkt mij. De branche lijkt hierop te reageren door minder maatwerk te gaan toepassen maar is dat wel de kern van de boodschap? Volgens mij is en blijft maatwerk een goed instrument, mits op de bedoelde wijze gebruikt voor de juiste doelgroep én voldoende onderbouwd.

In essentie is een hypotheek een lening om een woning mee te kopen. Maatwerk helpt mensen die een (eerste) eigen woning willen kopen, maar die dit met de huidige normen net niet kunnen. Voor deze groep is het dan tot op zekere hoogte mogelijk om dit alsnog verantwoord te kunnen realiseren. Daar is maatwerk ook voor bedoeld. Maar het is niet bedoeld om consumptieve uitgaven te financieren of om consumptief gebruikte financieringen af te lossen uit de hypotheek. En dat is wat in de praktijk wel vaak gebeurt. Sterker nog, als we teruggaan naar de basis dan is een hypotheek in zijn algemeenheid daar niet voor bedoeld. Als we dit laatste nu eens in gedachte blijven houden dan kan er volgens mij geen probleem zijn.

Toch zien wij dat er de afgelopen jaren op dit vlak een ongewenste vervaging is opgetreden tussen hypothecair en consumptief krediet. Door het opnemen van consumptief gebruikte leningen in de hypotheek wordt de looptijd in de meeste gevallen uitgesmeerd naar 30 jaar, uitzonderingen daargelaten. Want alleen dan ontstaat een zo laag mogelijke maandlast en juist dat lijkt budgettair interessant. Over deze looptijd wordt daarentegen wel veel meer rente betaald. Het aangeschafte product heeft geen levensduur van 30 jaar en dus zal binnen de looptijd opnieuw en extra worden geleend. Hierdoor wordt krediet op krediet gestapeld. Dit blijft redelijk onder de radar omdat het in de hypotheek verdwijnt en niet in een reguliere lening. Het terugbrengen van schulden stond hoog op de agenda van de toezichthouder, maar op deze wijze wordt dit alleen oppervlakkig gerealiseerd. Maar dezelfde schulden zijn onzichtbaar in de hypotheek ondergebracht. Nu met een aanzienlijk langere looptijd en daarmee vormen zij op termijn een aanmerkelijk groter risico.

Want wat gaat er gebeuren wanneer woningen weer in waarde gaan dalen? Mensen die overwaarde hadden, maar deze geheel hebben 'opgenomen' en op basis hiervan een maximale hypotheek afsloten hebben een grote kans om met hun woning onder water te komen. Geschat wordt dat – bij een daling van de woningprijzen met 30 procent , maar liefst 33 procent van de huizen onder water komt te staan! Het verschil met de vorige restschuldencrisis is dat niemand kan zeggen niet te weten waardoor dit is ontstaan. Er zijn voldoende signalen gegeven….

Natuurlijk zien wij als branche liever dat voor consumptieve doeleinden ook consumptieve kredieten worden afgesloten. Hiermee kan veel beter op de individuele situatie worden ingespeeld en zo worden de verschillende financieringsvormen ook zuiver gehouden, zowel qua looptijd als fiscaal. Het klinkt allemaal logisch maar de praktijk wijst anders uit. 

Het is niet nieuw maar ik zou ervoor willen pleiten dat een hypotheek alleen nog gebruikt kan en mag worden voor aanschaf of verbouwing/verbetering aan de eigen woning. Consumptief (gebruikt) krediet hoort niet binnen de hypotheek thuis.

Zorg ervoor dat een hypotheek enkel gebruikt kan worden waarvoor hij bedoeld is; financiering van de eigen woning of verbouwing hiervan. Het zou zoveel duidelijker maken voor consument, branche en wetgever. Een verbod op consumptieve financiering of op het inlossen van consumptief gebruikte financieringen uit de hypotheek moet er gewoon snel kunnen komen, dat kan geen ingewikkelde ingreep zijn.

Reactie toevoegen

 

Reacties

Oscar - Kapitala 12 augustus 2022

Stelt u zich eens voor: Een wereld waarin volwassen mensen de vrijheid hebben om op vrijwillige basis een overeenkomst aan te gaan met een financiële instelling. Beide partijen maken een weloverwogen beslissing om met elkaar in zee te gaan. Maar dan slaat het noodlot toe. Eén van de (vooraf bekende) risico's wordt werkelijkheid, de prijs van het onderpand daalt 30%. Ik walg van de gedachte, wat dachten de betrokkenen wel niet? Dat zij zelf capabel genoeg zijn om hun financiële huishouden vorm te geven? Dat zij zelf in staat zijn om een bedrijf te runnen? Belachelijk! Gelukkig hebben wij Klaas-Jan Dantuma om voor ons te bepalen wat acceptabel is en wat niet. Fijn dat deze benodigde beperking in de vrijheid van het individu er snel kan komen. Ik kan me immers niet voorstellen dat het een ingewikkelde ingreep zal zijn.

Meer over
Bank mocht dividenduitkeringen meenemen bij bepalen leencapaciteit

Bank mocht dividenduitkeringen meenemen bij bepalen leencapaciteit

(Rechtspraak) Rabobank mocht dividenduitkeringen meenemen bij het bepalen van de leencapaciteit van een ondernemer de de geldverstrekker nu beschuldigt van overkreditering....

Vierjaarsmiddeling financieringslastpercentages onder vuur vanwege hoge inflatie

Vierjaarsmiddeling financieringslastpercentages onder vuur vanwege hoge inflatie

De vierjaarsmiddeling maakt dat de hoge inflatie van nu onvoldoende meeweegt in de nieuwe financieringslastpercentages, vrezen AFM en DNB. De toezichthouders in...

Consumptief krediet hoort niet binnen de hypotheek thuis

Consumptief krediet hoort niet binnen de hypotheek thuis

(door Klaas-Jan Dantuma, directeur NVF) De leennormen bij hypotheken moeten strenger, zo oordeelt de AFM onlangs. Het lijkt mij prima dat hier opmerkingen over...

Toch lichte stijging maximale hypotheek

Toch lichte stijging maximale hypotheek

De Hypotheekshop denkt dat de maximale hypotheek toch iets zal stijgen, ondanks de dalende financieringslastpercentages. De adviesketen: “Wegens de hoge inflatie...

Kredietaanbieders verkleinen leenruimte

Kredietaanbieders verkleinen leenruimte

Geldverstrekkers houden sinds 15 juli bij het bepalen van de leenruimte consumptief krediet rekening met de inflatie en daarin de stijgende energieprijzen. Door...

DNB: “Woningvraag minder stimuleren”

DNB: “Woningvraag minder stimuleren”

De overheid moet de vraag naar woningen minder stimuleren. Aldus DNB-president Klaas Knot in gesprek met de Tweede Kamer over de financiële stabiliteit. Knot:...

Leennormen en energielabel mogelijk nadrukkelijker gekoppeld

Leennormen en energielabel mogelijk nadrukkelijker gekoppeld

Bekeken wordt of de leenruimte voor de hypotheek nadrukkelijker kan worden gekoppeld aan het energielabel dat een woning bij aankoop heeft of na verduurzamingsmaatregelen...

Invoering basisbeurs voor alle studenten in hoger onderwijs

Invoering basisbeurs voor alle studenten in hoger onderwijs

Het kabinet wil in het studiejaar 2023-2024 de basisbeurs opnieuw invoeren voor alle studenten in het hoger onderwijs, ook voor studenten die dan al studeren. In...

Doorlopende kredieten van de markt verdwenen

Doorlopende kredieten van de markt verdwenen

Begin deze maand zijn de laatste twee doorlopende kredieten van de markt gehaald. Daarmee is er een eind gekomen aan deze flexibele leenvorm, schrijft MoneyView...

Oosterbaan: “Onverantwoorde kredietverlening tegengaan”

Oosterbaan: “Onverantwoorde kredietverlening tegengaan”

“Ons goedbedoelde systeem van maximale leennormen”, meent Jurjen Oosterbaan (Bureau DFO), “duwt groepen consumenten richting schuldposities die...