Extra stijging aantal WIA-uitkeringen in 2021 vooral bij mensen zonder werkgever

Ziek Smiley via Pixabay

In 2021 was de stijging van het aantal mensen dat een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) kreeg toegekend hoger dan verwacht. UWV heeft onderzoek gedaan naar de oorzaken van deze extra instroom in de WIA. Uit de analyse blijkt dat de stijging van de instroom vooral te zien is bij mensen die geen werkgever meer hebben op het moment dat zij een aanvraag doen voor de WIA, bijvoorbeeld omdat ze werkloos waren toen ze ziek werden of hun tijdelijke contract afliep tijdens hun ziekte. Deze zogeheten vangnetters stromen dan vanuit de Ziektewet door naar de WIA.

Bijna de helft van de instroom in de WIA bestaat uit mensen die géén werkgever (meer) hebben, omdat ze bijvoorbeeld ziek werden vanuit de WW of hun tijdelijke contract afliep terwijl ze ziek waren. Zij doen daarom tijdens hun eerste twee jaar ziekte een beroep op het vangnet van de Ziektewet (ZW). UWV is dan verantwoordelijk voor het verstrekken van de ZW-uitkering en de re-integratie. De extra toename van 2.900 WIA-uitkeringen, die niet verklaarbaar is uit de bekende factoren, zit vooral (90 procent) bij deze groep: in 2021 stromen 2.600 meer vangnetters door naar de WIA dan verwacht.

UWV heeft de vangnetters die in 2019 ziek werden niet optimaal kunnen begeleiden, waardoor meer van hen de maximale ziekteduur bereikten en in 2021 een WIA-aanvraag indienden.

Meerdere oorzaken

Uit de analyse blijkt dat hiervoor meerdere oorzaken zijn aan te wijzen. Allereerst speelt een rol dat UWV in 2019 bezig was met het invoeren van een nieuwe werkwijze voor de begeleiding voor deze groep, waardoor de resultaten tijdelijk minder waren. Voor deze groep is het sowieso een stuk lastiger om te re-integreren, want ze hebben geen werkgever bij wie ze stap voor stap weer aan het werk kunnen gaan.

In het voorjaar van 2020 stak corona de kop op waardoor fysieke spreekuren niet mogelijk waren en sociaal-medische beoordelingen moesten worden uitgesteld. Vangnetters hadden het extra moeilijk, omdat de isolatie voor hen relatief groot was en omdat het tijdens de pandemie nog moeilijker was om voor hen een werkgever te vinden bij wie ze konden re-integreren. Deze Ziektewet-arbobegeleiding kwam in deze jaren verder onder druk te staan door het toenemende tekort aan beoordelingscapaciteit bij UWV.

Eerder bleek al dat de coronapandemie ook een aandeel heeft gehad in de extra WIA-instroom. Als gevolg van coronaklachten, bovenop hun bestaande aandoening, zijn in 2021 ongeveer 300 extra mensen in de WIA terecht gekomen. Sinds begin 2022 stromen de eerste mensen met long covid de WIA in.

Reactie toevoegen

 
Adfiz: "BAZ goed doordacht geheel"

Adfiz: "BAZ goed doordacht geheel"

Adfiz betitelt het Wetsvoorstel basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) als een goed doordacht geheel. In haar reactie op de internetconsultatie...

Geen Eerstejaars Ziektewetbeoordeling-convenant

Geen Eerstejaars Ziektewetbeoordeling-convenant

UWV werkt momenteel hard om de achterstanden in de WIA weg te werken. Deze prioritering heeft consequenties, waardoor UWV op dit moment geen Eerstejaars Ziektewetboordeling-convenant...

SharePeople: "Verruim wachttijd BAZ naar twee jaar"

SharePeople: "Verruim wachttijd BAZ naar twee jaar"

SharePeople roept op de wachttijd van de voorgestelde BAZ te verruimen van één naar twee jaar. Dit in haar reactie op de internetconsultatie Wetsvoorstel...

"Onbegrijpelijk dat BAZ 195 euro per maand moet kosten"

"Onbegrijpelijk dat BAZ 195 euro per maand moet kosten"

"Het is voor ons onbegrijpelijk dat er voor een dergelijke minimale dekking van de BAZ een premiebetaald dient te worden van 195 euro per maand." Dat stelt ZZP Nederland...

Kennissessie NN VVP-event Inkomen: samen ziekteverzuim verlagen

Kennissessie NN VVP-event Inkomen: samen ziekteverzuim verlagen

Nationale-Nederlanden riep in haar kennissessie op het VVP-event Inkomen adviseurs op te helpen bij het verlagen van het ziekteverzuim in Nederland. Ga in gesprek...

Gedifferentieerde premies WGA en Ziektewet gaan in 2025 omhoog

Gedifferentieerde premies WGA en Ziektewet gaan in 2025 omhoog

De premies voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WGA) en de Ziektewet (ZW) waarvoor werkgevers zich bij UWV kunnen verzekeren gaan omhoog. De gemiddelde premie...

Verbond: "BAZ optimale invulling van verzekeringsplicht voor zelfstandigen"

Verbond: "BAZ optimale invulling van verzekeringsplicht voor zelfstandigen"

Verzekeraars zien het wetsvoorstel BAZ "als optimale invulling van de verzekeringsplicht voorzelfstandigen", leest de reactie van het Verbond van Verzekeraars op...

Kennissessie apc holland VVP-event Inkomen: pragmatische blik

Kennissessie apc holland VVP-event Inkomen: pragmatische blik

Laten we samen werkgevers de zorg rond ziekte en verzuim uit handen nemen, op een pragmatische manier. Aldus product manager Jorn Soethout tijdens de kennissessie...

Advocaten: BAZ zal nauwelijks instroom kennen door absoluut arbeidsongeschiktheidsbegrip

Advocaten: BAZ zal nauwelijks instroom kennen door absoluut arbeidsongeschiktheidsbegrip

De Nederlandse Orde van Advocaten juicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen gebaseerd op een duaal stelsel op zich toe, maar meent dat een...

Uniform uitvraagformulier WGA-ERD geactualiseerd en fors afgeslankt

Uniform uitvraagformulier WGA-ERD geactualiseerd en fors afgeslankt

Het uniform uitvraagformulier WGA-ERD is weer geactualiseerd en tegelijkertijd handzamer gemaakt. Adfiz: "In de loop der jaren zijn er de nodige toevoegingen gedaan...