Raad van State: BAZ moet terug naar tekentafel
De Afdeling advisering van de Raad van State concludeert dat het wetsvoorstel BAZ niet of nauwelijks uitvoerbaar is, zeker zolang de problemen in de uitvoering van de WIA niet zijn opgelost. Daarom is het advies aan de regering om eerst op korte termijn deze problematiek aan te pakken door de WIA sterk te vereenvoudigen.
Vanwege het belang van een begrijpelijke en uitvoerbare verzekering die voor zelfstandigen voldoende meerwaarde heeft, adviseert de Afdeling daarnaast om het voorstel opnieuw te bezien. Dit kan in samenhang met of volgend op de noodzakelijke herziening van de WIA. Een integrale benadering van aanpassingen aan de WIA en dit wetsvoorstel ligt hierbij in de rede.
Complexer
Volgens de Afdeling advisering "maakt de voorgestelde basisverzekering het stelsel van de sociale zekerheid complexer. Dit komt onder meer doordat de verzekering een apart stelsel naast de WIA is en zelfstandigen van een opt-out gebruik kunnen maken. Het is juist wenselijk dat dit stelsel wordt vereenvoudigd. Wet- en regelgeving die steeds complexer wordt, zorgt voor steeds grotere problemen bij burgers en bij uitvoeringsinstanties. Dit geldt in het bijzonder voor het UWV en de Belastingdienst, die de basisverzekering moeten gaan uitvoeren. Beide uitvoeringsorganisaties kampen momenteel al met grote beperkingen in de uitvoering. Het wetsvoorstel is voor de Belastingdienst onder voorwaarden pas uitvoerbaar vanaf 2030, terwijl andere wijzigingen in de inkomstenbelasting hierdoor lange tijd niet mogelijk zullen zijn. Het UWV kan het voorstel alleen uitvoeren als er voldoende capaciteit beschikbaar is voor de benodigde sociaal-medische beoordelingen. Op dit moment zijn er in het kader van de WIA grote achterstanden in deze beoordelingen en die zullen naar verwachting zelfs nog verder toenemen. Dit zet de uitvoerbaarheid van de WIA door het UWV verder onder druk, waarmee de uitvoerbaarheid van de voorgestelde basisverzekering verder uit beeld raakt".
Doelen worden slechts deels bereikt
De gemaakte keuzes bij de vormgeving van de basisverzekering zorgen er bovendien voor dat de doelen van inkomenszekerheid en een gelijker speelveld voor werkenden slechts gedeeltelijk worden bereikt. Door de combinatie van een relatief lage uitkering en een wachttijd van twee jaar leidt de basisverzekering maar in beperkte mate tot een adequate inkomensvoorziening voor zelfstandigen. Ook blijven tussen werkenden de verschillen groot in hun bescherming tegen het risico op arbeidsongeschiktheid.
Reactie toevoegen
Reacties
Sven - Van IJperen Bemiddelingen 16 december 2025
Uit de voorwaarden van de BAZ valt op te maken dat deze AOV niet bedoeld is om tot uitkering te komen en louter meer inkomsten voor de te genereren en/of de ondernemer op kosten te jagen. Als het echt om de financiële zekerheid van de thans onverzekerde IB-ondernemer gaat, zou een ruimere openstelling van de huidige vrijwillige ZW verzekering voldoende zijn geweest. Hiermee zouden lastige tot onmogelijk verzekerbare ondernemers alsnog een alternatief hebben
Annemieke Postema - AOVdokter 16 december 2025
Beste Rob, In hoofdstuk 5 sub a van het advies schrijft de Raad van State het volgende: "De combinatie van een beperkte uitkeringshoogte en een lange wachttijd heeft per saldo tot gevolg dat de BAZ maar in beperkte mate bijdraagt aan het dekken van de gevolgen van arbeidsongeschiktheid. De druk op de eigen middelen, voor zover een zelfstandige die heeft, blijft groot en zelfstandigen die een hogere inkomensvoorziening wensen zullen zich net als nu aanvullend moeten verzekeren. (...) De BAZ biedt daarmee weliswaar een minimumzekerheid, maar realiseert het beleidsdoel van een adequate inkomensvoorziening slechts ten dele. Dit roept de vraag op of de BAZ voldoende toegevoegde waarde biedt naast de bestaande regelingen."
Peter van Dijken - René de Jonge Financieel Adviseurs 16 december 2025
De BAZ is er primair voor bedoeld om een einde te maken aan schijnzelfstandigheid. Dat wordt niet hardop uitgesproken, maar is uiteindelijk wel de achterliggende bedoeling. Om die schijnzelfstandigheid vervolgens te bestrijden met een verplichte aov die onuitvoerbaar is, is een slechte politieke keuze die nergens toe leidt. De kritiek van de RvS op de wetgeving is volstrekt terecht en ik ben benieuwd hoe een volgend kabinet hiermee om gaat. Wat zeker is: deze klus is bij lange na nog niet geklaard.
Rob Waltmans - Waltmans Assurantiën BV 16 december 2025
Vreemd dat ik in het advies niets lees over de ondermaatse dekking. Een zelfstandige heeft weinig tot niets aan de BAZ. Wat mij betreft is dit een onnuttig product.
UWV verruimt selectie voor WIA-herstel
UWV gaat meer WIA-uitkeringen controleren en eventueel herstellen dan aanvankelijk voorzien. Sommige uitkeringen met een mogelijke fout waren in de eerste selectie...
(Annemieke Postema, AOVdokter en RADI AOV, in Ken je vak! VVP 2-2026) ‘Ken je vak’ betekent ook ‘ken je (nieuwe) klant’. Iedere twee jaar...
Verzekering geen prikkel voor preventie op het werk
Een verplichte aansprakelijkheidsverzekering lijkt weinig potentieel te hebben om preventieve investeringen op de werkvloer te stimuleren. Aldus SEO in het onderzoeksrapport...
"Wij zien duidelijke uitdagingen voor zowel werkgevers als pensioenfondsen op het WIA-dossier.” Dat zegt Frank Driessen, Director Wealth, Aon Nederland. Driessen:...
Wetsvoorstel: advies bedrijfsarts leidend bij RIV-toets
Het kabinet is gekomen met een wetsvoorstel dat het advies van de bedrijfsarts leidend maakt bij de RIV-toets. De beoogde datum van inwerkingtreding van deze nieuwe...
Uit onderzoek van MoneyView blijkt dat momenteel slechts de helft van de aanbieders de mogelijkheid biedt om een AOV te laten doorlopen tot de werkelijke AOW-leeftijd. Van...
Vanaf 1 september vergoeding voor gedupeerden WIA
De minister heeft de vergoedingsregeling voor mensen bij wie fouten zijn gemaakt in de WIA vastgesteld. De regeling start per 1 september en UWV kan daardoor dit...
Werkgeverspremies WGA en Ziektewet omhoog
De werkgeverspremies voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WGA) en Ziektewet (ZW) – ook bekend als premies Werkhervattingskas (Whk) - stijgen verder in...
Advies bedrijfsarts leidend na twee jaar
Het kabinet zet het wetsvoorstel door dat het advies van de bedrijfsarts leidend maakt bij de UWV-toets na twee jaar ziekte. De ministerraad heeft met het voorstel...
De Eerste Kamer heeft ingestemd met de wet ‘meer zekerheid flexwerkers’. Werknemers met een flexibel arbeidscontract krijgen daardoor per 1 januari 2028...