Raad van State: BAZ moet terug naar tekentafel

Document gesprek kantoor via Pixabay

De Afdeling advisering van de Raad van State concludeert dat het wetsvoorstel BAZ niet of nauwelijks uitvoerbaar is, zeker zolang de problemen in de uitvoering van de WIA niet zijn opgelost. Daarom is het advies aan de regering om eerst op korte termijn deze problematiek aan te pakken door de WIA sterk te vereenvoudigen.

Vanwege het belang van een begrijpelijke en uitvoerbare verzekering die voor zelfstandigen voldoende meerwaarde heeft, adviseert de Afdeling daarnaast om het voorstel opnieuw te bezien. Dit kan in samenhang met of volgend op de noodzakelijke herziening van de WIA. Een integrale benadering van aanpassingen aan de WIA en dit wetsvoorstel ligt hierbij in de rede.

Complexer

Volgens de Afdeling advisering "maakt de voorgestelde basisverzekering het stelsel van de sociale zekerheid complexer. Dit komt onder meer doordat de verzekering een apart stelsel naast de WIA is en zelfstandigen van een opt-out gebruik kunnen maken. Het is juist wenselijk dat dit stelsel wordt vereenvoudigd. Wet- en regelgeving die steeds complexer wordt, zorgt voor steeds grotere problemen bij burgers en bij uitvoeringsinstanties. Dit geldt in het bijzonder voor het UWV en de Belastingdienst, die de basisverzekering moeten gaan uitvoeren. Beide uitvoeringsorganisaties kampen momenteel al met grote beperkingen in de uitvoering. Het wetsvoorstel is voor de Belastingdienst onder voorwaarden pas uitvoerbaar vanaf 2030, terwijl andere wijzigingen in de inkomstenbelasting hierdoor lange tijd niet mogelijk zullen zijn. Het UWV kan het voorstel alleen uitvoeren als er voldoende capaciteit beschikbaar is voor de benodigde sociaal-medische beoordelingen. Op dit moment zijn er in het kader van de WIA grote achterstanden in deze beoordelingen en die zullen naar verwachting zelfs nog verder toenemen. Dit zet de uitvoerbaarheid van de WIA door het UWV verder onder druk, waarmee de uitvoerbaarheid van de voorgestelde basisverzekering verder uit beeld raakt".

Doelen worden slechts deels bereikt

De gemaakte keuzes bij de vormgeving van de basisverzekering zorgen er bovendien voor dat de doelen van inkomenszekerheid en een gelijker speelveld voor werkenden slechts gedeeltelijk worden bereikt. Door de combinatie van een relatief lage uitkering en een wachttijd van twee jaar leidt de basisverzekering maar in beperkte mate tot een adequate inkomensvoorziening voor zelfstandigen. Ook blijven tussen werkenden de verschillen groot in hun bescherming tegen het risico op arbeidsongeschiktheid.

 

Reactie toevoegen

 

Reacties

Sven - Van IJperen Bemiddelingen 16 december 2025

Uit de voorwaarden van de BAZ valt op te maken dat deze AOV niet bedoeld is om tot uitkering te komen en louter meer inkomsten voor de te genereren en/of de ondernemer op kosten te jagen. Als het echt om de financiële zekerheid van de thans onverzekerde IB-ondernemer gaat, zou een ruimere openstelling van de huidige vrijwillige ZW verzekering voldoende zijn geweest. Hiermee zouden lastige tot onmogelijk verzekerbare ondernemers alsnog een alternatief hebben

Annemieke Postema - AOVdokter 16 december 2025

Beste Rob, In hoofdstuk 5 sub a van het advies schrijft de Raad van State het volgende: "De combinatie van een beperkte uitkeringshoogte en een lange wachttijd heeft per saldo tot gevolg dat de BAZ maar in beperkte mate bijdraagt aan het dekken van de gevolgen van arbeidsongeschiktheid. De druk op de eigen middelen, voor zover een zelfstandige die heeft, blijft groot en zelfstandigen die een hogere inkomensvoorziening wensen zullen zich net als nu aanvullend moeten verzekeren. (...) De BAZ biedt daarmee weliswaar een minimumzekerheid, maar realiseert het beleidsdoel van een adequate inkomensvoorziening slechts ten dele. Dit roept de vraag op of de BAZ voldoende toegevoegde waarde biedt naast de bestaande regelingen."

Peter van Dijken - René de Jonge Financieel Adviseurs 16 december 2025

De BAZ is er primair voor bedoeld om een einde te maken aan schijnzelfstandigheid. Dat wordt niet hardop uitgesproken, maar is uiteindelijk wel de achterliggende bedoeling. Om die schijnzelfstandigheid vervolgens te bestrijden met een verplichte aov die onuitvoerbaar is, is een slechte politieke keuze die nergens toe leidt. De kritiek van de RvS op de wetgeving is volstrekt terecht en ik ben benieuwd hoe een volgend kabinet hiermee om gaat. Wat zeker is: deze klus is bij lange na nog niet geklaard.

Rob Waltmans - Waltmans Assurantiën BV 16 december 2025

Vreemd dat ik in het advies niets lees over de ondermaatse dekking. Een zelfstandige heeft weinig tot niets aan de BAZ. Wat mij betreft is dit een onnuttig product.

SAVE THE DATE! VVP-event Inkomen 2026

SAVE THE DATE! VVP-event Inkomen 2026

SAVE THE DATE! VVP organiseert woensdagmiddag 1 juli bij AFAS in Leusden haar jaarlijkse kennisevent Inkomen. Met als vertrouwde sprekers Janthony Wielink (Enkwest)...

Schouten Zekerheid lanceert online leeromgeving InRegie

Schouten Zekerheid lanceert online leeromgeving InRegie

Om organisaties beter toe te rusten in de eerste twee jaar van ziekteverzuimbegeleiding introduceert Schouten Zekerheid de online leeromgeving InRegie. De leeromgeving...

Flitspeiling SZW: minste steun voor snoeien in uitkering bij arbeidsongeschiktheid

Flitspeiling SZW: minste steun voor snoeien in uitkering bij arbeidsongeschiktheid

De meningen over de verschillende plannen uit het coalitieakkoord op het gebied van SZW lopen sterk uiteen. Aldus een op 3 en 4 februari in opdracht van het ministerie...

SER pleit voor acht weken betaald mantelzorgverlof

SER pleit voor acht weken betaald mantelzorgverlof

Acht weken betaald mantelzorgverlof gefinancierd door de overheid, en een passend en toereikend aanbod van vervangende zorg. Daarvoor pleit de SER in een advies...

Houden verzekeraars WGA-ERD-markt voor gezien?

Houden verzekeraars WGA-ERD-markt voor gezien?

Het risico dat verzekeraars zich terug trekken uit de WGA-ERD-markt is reëel. Dat stelt Daan Schmitz, beleidsadviseur bij het Verbond van Verzekeraars,...

a.s.r.: "Problemen oplossen binnen huidige arbeidsongeschiktheidsstelsel"

a.s.r.: "Problemen oplossen binnen huidige arbeidsongeschiktheidsstelsel"

Bij de presentatie van de jaarcijfers riep a.s.r. op terughoudend te zijn met ingrepen in het arbeidsongeschiktheidsstelsel. CEO Jos Baeten: "Als grootste inkomensverzekeraar...

Aangepast wetsvoorstel BAZ zo snel mogelijk naar Tweede Kamer

Aangepast wetsvoorstel BAZ zo snel mogelijk naar Tweede Kamer

"Ten aanzien van de BAZ heeft de Raad van State recent een advies uitgebracht. Op grond van dit advies wordt het wetsvoorstel nu voorbereid om aan de Tweede Kamer...

Aantal zzp’ers in 2025 gedaald met 62.000

Aantal zzp’ers in 2025 gedaald met 62.000

In het eerste kwartaal van 2025 liep het aantal zzp’ers voor het eerst sinds jaren terug, en dit zette de rest van het jaar door. Aldus het CBS.  Het...

RSC: meer nodig dan aanbevelingen uit IBO-rapport WIA

RSC: meer nodig dan aanbevelingen uit IBO-rapport WIA

Het Register Specialistisch Casemanagement (RSC) roept op tot bijstellen op vier punten van het IBO-rapport over de WIA, dat het nieuwe kabinet volgens het Register...

Gamechanger

Gamechanger

(Marjol Nikkels, Sensio Opleidingen, in Ken je vak! VVP 4-2025) Het ministerie van SZW heeft in oktober 2025 het Wetsvoorstel wijziging toets op reintegratie-inspanningen...