Rekenkamer geeft UWV en minister harde WIA-veeg uit pan

1. 3 december 2025
2. 0 reacties

Het systeem en de aansturing van de controles op WIA-uitkeringen bij UWV heeft jarenlang tekortgeschoten, zo wijst onderzoek van de Algemene Rekenkamer uit. Dit onderzoek is uitgevoerd op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat de uitvoeringsinstantie en het ministerie blind waren voor de signalen heeft tot tienduizenden verkeerd vastgestelde uitkeringen geleid. 

De Algemene Rekenkamer: "De regelgeving voor arbeidsongeschiktheid (WIA) is door de ingewikkeldheid al foutgevoelig. Medewerkers moeten daarnaast werken met veel verschillende en verouderde IT-systemen, en veel werkzaamheden handmatig verrichten. Bovendien was de aanpak bij UWV vooral gericht op het verminderen van de lange wachtlijsten voor nieuwe beoordelingen. De minister van SZW is te afwachtend geweest bij het vereenvoudigen van de regelgeving en heeft bovendien een blinde vlek gehad voor het zwakke kwaliteitsmanagement bij UWV. Het rechtmatigheidscijfer voor WIA-uitkeringen dat de minister met UWV heeft afgesproken, was steeds bijna 100 procent en werkte onterecht geruststellend.

"Op het ministerie schort het aan aandacht voor de kwaliteit van de bedrijfsvoering bij UWV. Informatie die wordt uitgewisseld over de kwaliteit van dienstverlening is weinig concreet en er wordt niet altijd doorgevraagd. Het toezicht van de minister heeft te beperkte diepgang en scherpte. Er is geen gemeenschappelijke agenda voor de WIA-regelgeving bij de minister van SZW en de raad van bestuur van UWV. Dit belemmert de resultaten voor burgers."

Reactie UWV

UWV reageert: "Wij herkennen en onderschrijven de bevindingen uit het rapport en hebben onze excuses aangeboden aan de betrokken cliënten. De conclusies van de Algemene Rekenkamer sluiten aan op onze eigen bevindingen dat we fouten niet tijdig hebben gezien en te weinig hebben gedaan om fouten te voorkomen. UWV heeft in een eerder stadium al verbetermaatregelen genomen om fouten te voorkomen en mensen beter en sneller te helpen." Bovendien loopt er een herstelactie.

Reactie minister

Minister Paul stelt in een reactie: "Alles bij elkaar zie ik de bevindingen als een ferme aansporing voor UWV en SZW om het de komende periode, beiden vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid, op tal van terreinen beter te doen. Dat strekt zich uit van een gezamenlijke vereenvoudigingsagenda tot verbetering van de samenwerking en scherpere afspraken over informatievoorziening en verantwoording. We moeten, beter dan voorheen, op basis van duidelijke uitvoeringsinformatie en onderling vertrouwen het gesprek voeren over knelpunten en risico’s in de uitvoering."

Hoger tempo nodig bij vereenvoudiging WIA

Eerder heeft de Algemene Rekenkamer al vastgesteld dat de uitvoering van de WIA onuitvoerbaar is geworden. Dat ligt aan de complexe regelgeving en het daarmee samenhangende tekort aan verzekeringsartsen. De demissionair minister van SZW denkt de WIA beter uitvoerbaar te kunnen maken en minder foutgevoelig. Zij verkent een herziening van de dagloonsystematiek. De Rekenkamer stelt dat een hoger tempo nodig is bij de vereenvoudiging van de WIA. Het is belangrijk dat de politieke partijen dit betrekken bij hun onderhandelingen over een coalitieakkoord voor een nieuw kabinet, geeft de Rekenkamer aan. Een goede uitvoerbaarheid van de WIA is nodig, ook om te voorkomen dat langdurig zieke werknemers in onzekerheid verkeren over het recht op en de hoogte en duur van hun uitkering.

De Rekenkamer: "Wil UWV sturen op de menselijke maat, dan moet eerst de basis voor het uitvoeren van wettelijke taken op orde zijn. Ministerieel toezicht op UWV moet zich scherper richten op de financiële risico’s die burgers lopen. Ook moeten uitkeringsgerechtigden zelf kunnen nagaan of de hoogte van hun uitkering plausibel is. Dit vereist een fundamentele aanpassing van de WIA. Die is ook voor de uitvoerbaarheid van deze wet noodzakelijk."

Aanbevelingen

Maak kwaliteit en kwaliteitsmanagement een vast onderdeel van de sturing en verantwoording.

Ontwikkel scherper inzicht in financiële risico’s voor burgers.

Versterk het inhoudelijk toezicht om u te verzekeren van de juistheid van de informatie over de rechtmatigheid van uitkeringen.

Maak het voor uitkeringsgerechtigden mogelijk om de plausibiliteit van hun beoordeling en uitkering te controleren.

Zorg voor voldoende kennis en diepgang in het toezicht van de minister op de bedrijfsvoering van UWV.

Zorg samen (minister en Kamer) voor uitvoerbare en minder foutgevoelige WIA-regelgeving.

 

Reactie toevoegen

Naam

E-mailadres

Reactie

Organisatie

Telefoonnummer

VVPVIP HypothekenVVP Innovatie PlatformVIP SchadeVVP Twitter

Toevoegen 

Meer over

• Algemene Rekenkamer

Abonnement aanvragen