Afm: dienstverlening banken aan mkb moet beter

De dienstverlening van sommige banken aan het mkb bij het afsluiten van rentederivaten is voor verbetering vatbaar. Dit blijkt uit een verkennend onderzoek van de AFM.

Voor mkb-ondernemingen is het naar mening van de AFM bij uitstek van belang dat zij kunnen rekenen op een adequate dienstverlening op het gebied van rentederivaten. "Mkb-ondernemingen vormen een kwetsbare groep vanwege de vaak relatief beperkte financiële middelen en gebrek aan kennis en ervaring met rentederivaten. Daarnaast kunnen mkb-ondernemingen drempels ervaren om bijstand in te roepen, bijvoorbeeld vanwege kosten of de vrees dat dit de relatie met de bank zou schaden", aldus de toezichthouder die niet heeft onderzocht in hoeverre de afgesloten producten passend zijn voor de betreffende cliënten.

De AFM constateert dat sommige banken hun cliënten niet altijd voldoende duidelijk maken dat zij bij het aanbieden van rentederivaten geen advies geven. Dit terwijl ze in de regel vaak tegelijkertijd wel adviseren over andere bankproducten. De meeste banken boden in de onderzochte periode rentederivaten aan op basis van execution only dienstverlening. Wanneer een bank advies geeft, geldt een zwaardere zorgplicht. Banken moeten daarom helder zijn over welke dienstverlening zij leveren, aldus de AFM. "Verwarring over de aard van de dienstverlening kan ongewenste risico’s opleveren. De cliënt ziet het verschil tussen beide vormen van dienstverlening vaak niet, waardoor hij de perceptie kan hebben dat hij advies kreeg over rentederivaten. Het moet voor de cliënt heel duidelijk zijn dat de bank hem niet over het rentederivaat adviseert, zodat hij zich bewuster is van zijn eigen verantwoordelijkheden."

Volgens de AFM geeft de informatieverstrekking over rentederivaten vaak een te gunstig beeld van de verwachtingen. "Negatieve scenario’s blijven onderbelicht. Cliënten kunnen daardoor onverwacht met tegenvallers worden geconfronteerd, bijvoorbeeld wanneer een derivaat met negatieve marktwaarde voor het einde van de looptijd wordt beëindigd." Banken informeren hun cliënten daarnaast vaak onvoldoende of zij als professioneel of als niet-professioneel worden geclassificeerd en welke consequenties dit voor hen heeft. Deze informatie is belangrijk omdat de zorgplicht van banken voor professionele cliënten beperkter is dan voor niet-professionele cliënten.

Uit het onderzoek is ook gebleken dat de dossiervorming door banken te wensen over laat. In de dossiers ontbrak vaak een goede periodieke herziening van de cliëntrelatie. Daarnaast ontbraken vaak gespreksverslagen waaruit de gang van zaken rond het tot stand komen van de transactie kan worden gereconstrueerd. Ook was niet goed vast te stellen of (en hoe) banken hebben beoordeeld of de dienstverlening passend was.
In de tweede helft van 2013 doet de AFM aanvullend onderzoek naar de dienstverlening van banken aan het mkb met betrekking tot rentederivaten. Een aantal banken heeft stappen ter verbetering aangekondigd.

Reactie toevoegen

 
Meer over
AFM: zorg voor verantwoorde financiering funderingsherstel

AFM: zorg voor verantwoorde financiering funderingsherstel

Nieuw onderzoek van de AFM geeft inzicht in de herstel- en financieringsopgave voor woningeigenaren met funderingsproblemen. Een half miljoen woningeigenaren heeft...

AFM moet nog geregeld wijzen op belang naleven basisnormen door adviseurs en bemiddelaars

AFM moet nog geregeld wijzen op belang naleven basisnormen door adviseurs en bemiddelaars

In 2025 verstuurde de AFM 868 norminformerende brieven aan adviseurs, bemiddelaars en gevolmachtigd agenten. Dat is te lezen in het maandag gepubliceerde jaarverslag...

Beleid bij AI-gebruik blijft achter

Beleid bij AI-gebruik blijft achter

Uitkomsten van AFM-onderzoek laten zien dat in de Nederlandse assetmanagementsector het AI-gebruik toeneemt, terwijl beleid en afspraken achterblijven.  De...

AFM en DNB: "Verruiming leennormen voor huizenkopers onwenselijk"

AFM en DNB: "Verruiming leennormen voor huizenkopers onwenselijk"

Een verruiming van de leennormen voor mensen die een huis willen kopen kan volgens AFM en DNB leiden tot hogere biedingen en hogere schulden bij kopers (vooral starters)...

AMLA-testuitvraag zorgt voor grote belasting bij adviseurs

AMLA-testuitvraag zorgt voor grote belasting bij adviseurs

Adfiz heeft bij de AFM bezwaren geuit om met name kleine advieskantoren te belasten met testuitvragen over risicomodellen. Toch roept Adfiz kantoren op om te reageren...

AFM Marktmonitor 2026: periodieke Wwft-uitvraag keert terug

AFM Marktmonitor 2026: periodieke Wwft-uitvraag keert terug

De AFM start vanaf 9 februari met de Marktmonitor 2026 (MMAB), zo laat Adfiz weten. "Voor de meeste adviseurs is de vragenlijst nagenoeg gelijk aan vorig jaar, maar...

AFM ziet ruimte voor verbetering advieskwaliteit

AFM ziet ruimte voor verbetering advieskwaliteit

Dat een aanzienlijk aantal partijen de advieskwaliteit weet te verbeteren. Dat is een van de opdrachten die de AFM zichzelf geeft in haar maandag gepubliceerde Agenda...

AFM bouwt aan uitgebreider AI-toezicht

AFM bouwt aan uitgebreider AI-toezicht

In 2026 zal de AFM intensiever toezicht houden op digitale weerbaarheid en de verantwoorde inzet van AI. Daarnaast wordt de aanpak van financiële criminaliteit...

AFM beboet BDO voor examenfraude

AFM beboet BDO voor examenfraude

De AFM heeft aan BDO Audit & Assurance een boete opgelegd van 765.000 euro omdat zij met haar stelsel van kwaliteitsbeheersing en bedrijfsvoering niet heeft...

AFM: schade door beleggingsfraude mogelijk 750 miljoen euro

AFM: schade door beleggingsfraude mogelijk 750 miljoen euro

De schade door beleggingsfraude is vermoedelijk honderden miljoenen euro’s per jaar en kan zelfs oplopen tot €750 miljoen, aldus onderzoek van de AFM....