Praktische oplossingen om WIA uitvoerbaar te houden

Marjol Nikkels 2023

(Marjol Nikkels, CS Opleidingen, in Ken je vak! VVP 5-2023) De vereenvoudigde WIA-beoordeling voor 60-plussers wordt nog verlengd tot en met 31 december 2024. En vanaf 1 juli 2024 wordt er gestart met een tijdelijke maatregel Praktisch Beoordelen. Ook wijzigt de dagloonvaststelling van de WIA indien iemand vanuit de WW richting ZW en richting WIA gaat.

Werkgever en de 60-plus werknemer kunnen sinds 1 oktober 2022 samen besluiten om over te gaan tot de vereenvou digde WIA-beoordeling. De arbeidsdeskundige van het UWV voert dan de beoordeling van arbeidsongeschiktheid uit zonder inzet van de verzekeringsarts. Tenzij er een indicatie is voor volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid, dan moet de verzekeringsarts alsnog ingeschakeld worden.

Indien iemand niet werkt dan wordt er bij de vereenvoudigde WIA-beoordeling altijd een WGA 80-100 procent beschikking afgegeven. Wel moet de betrokkene aan re-integratie blijven werken indien er nog werk-mogelijkheden zijn. Indien iemand meer dan 65 procent van het maat - manloon verdient, is betrokkene minder dan 35 procent arbeidsonge schikt en heeft dus geen recht op een WIA-uitkering.

De keuringen van alle 60-plussers worden niet aan de werkgever toe gerekend binnen de Werkhervattingskas en niet binnen het eigen risicodragerschap WGA.

Deze maatregel is in 2023 van toepassing voor circa 3.500 WIA-claim beoordelingen. Door deze maatregel zijn de achterstanden bij de WIAclaimbeoordeling niet verder opgelopen. Daarom is besloten deze maat-regel te verlengen tot en met 31 december 2024. Voorwaarde voor een vereenvoudigde WIA-beoordeling is dat de werknemer 60 jaar of ouder is en einde wacht - tijd van 104 weken ziekte valt binnen de perio - de van 1 oktober 2022 tot en met 31 december 2024.

Praktisch beoordelen

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is samen met het UWV bezig om de tijdelijke maatregel Praktisch Beoordelen uit te werken. De arbeidsongeschiktheidsbeoordeling voor de WIA wordt dan gebaseerd op arbeid die feitelijk wordt verricht. Er vindt dan geen theoretische beoordeling van de mate van arbeidsongeschiktheid meer plaats dus hoeft de verzekeringsarts geen Functionele Mogelijkhedenlijst (FML) op te stellen.

‘1 juli 2024 wordt gestart met Praktisch Beoordelen’

De maatregel heeft een tijdelijk karakter voor de duur van drie jaar, met een beoogde ingangsdatum van 1 juli 2024. De verwachting is dat gedurende deze periode de achterstanden door de combinatie van inmiddels genomen maatregelen verder worden ingelopen. Het UWV doet nog onderzoek of deze nieuwe werkwijze Praktisch Beoordelen ook kan gelden bij de WIA-herbeoordelingen en de Eerstejaarsziektewetbeoordelingen (EZWB).

Bij het Praktisch Beoordelen worden de inkomsten die werknemer verdient met de feitelijke werkzaamheden bepalend bij de beoordeling van de mate van arbeidsongeschiktheid. Daarbij wordt getoetst dat de arbeid van de feitelijke werkzaamheden aansluit op de structureel functionele mogelijkheden van de betrokken werknemer. Als voorwaarden gelden dat het moet gaan om algemeen geaccepteerde arbeid, passend naar de belastbaarheid en bekwaamheden van de werknemer en waarmee een representatief en voldoende bepaalbaar inkomen wordt genoten. Hoe dit wordt beoordeeld, is nu nog niet duidelijk. Voor de private verzekeraars is objectivering hiervan wel van belang omdat zij immers UWV-volgend zijn bij de WIA-aanvullingsverzekeringen.

Rekenvoorbeeld

Onderstaand voorbeeld laat zien hoe de werkgever invloed kan uitoefenen in hoeverre werknemer dan wel of niet een WIA-recht krijgt. Stel: een werknemer verdient 4.000 euro bruto per maand. De werkgever bepaalt dat de verdiensten van de feitelijke werkzaamheden in een bepaalde loonschaal thuishoren die loopt van 2.000 tot 2.700 euro bruto in de maand.

Stel de werkgever neemt het hoogste bedrag uit de schaal, dus de werknemer verdient na de 104 weken wachttijd 2.700euro in de maand. Het loonverlies is dan 1.300 euro. Dit betekent dat de werknemer 32,5 procent ar beidsongeschikt is en geen WIA-recht krijgt.

De werkgever kan ook kiezen om de werknemer in te delen op het startpunt van de salarisschaal oftewel 2.000 euro. Dan heeft de werknemer een loonverlies van 2.000 euro en dat maakt dat de mate van arbeidsongeschikt uitkomt op 50 procent. Werknemer heeft dan wel recht op een WIA-uitkering. Dan heeft de werknemer over het loonverlies ook nog een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Eerst geldt een WGA loongerelateerde uitkering en daarna de WGA loonaanvulling. Vanaf de derde maand ontvangt de werknemer dan een WIA-uitkering van 1.400 euro. Inclusief het nieuwe loon van 2.000 euro komt de werknemer uit op een to - taal inkomen van 3.400 euro. Dit maakt dat de werknemer dus veel beter uit is bij een indeling in de start van de loonschaal dus met een nieuw loon van 2.000 euro.

Feitelijke werkzaamheden

Als de verzekerde feitelijke werkzaamheden verricht, vormen de inkomsten die daarmee verdiend wordt het uitgangspunt voor de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling. Wanneer er een praktische beoordeling op basis van daadwerkelijke verdiensten plaatsvindt, dan wordt de theoretische schatting niet meer gedaan. De Arbeidsdeskundige hoeft dan niet in het CBBSmodel op zoek te gaan naar drie functies die betrokkene nog kan verrichten. Het CBBS staat voor claimbeoordeling- en borgingssysteem.

Momenteel is er bij het UWV al sprake van een praktische beoordeling. Nu geldt nog dat er naast een praktische ook een theoretische beoordeling moet plaatsvinden. De hoogste restverdiencapaciteit bepaalt het arbeidsongeschiktheidspercentage. Hoe hoger de verdiensten, hoe lager de mate van arbeidsongeschiktheid. Het loonverlies is immers bepalend voor de mate van arbeidsongeschiktheid.

Wijziging dagloonsystematiek

Wanneer mensen hun laatste salaris krijgen in de maand waarin zij nog werkten, en daarna recht krijgen op WW, kan een loonloos tijdvak ontstaan. Er is sprake van een loonloos tijdvak als er gedurende een maand (tijdvak) in de referteperiode helemaal geen loon is genoten. Dit ontstaat doordat de WW-uitkering over de voorbije maand wordt uitgekeerd. Er is dan dus één maand waarin iemand al geen salaris meer krijgt, maar ook nog geen WW. Dit kan negatief doorwerken in de hoogte van het dagloon die bepalend is voor de hoogte van de WIA-uitkering.

De oplossingsrichting die is gekozen is om het WW-dagloon over te nemen. Indien mensen na de Ziektewet instromen in de WIA en dan met een loonloos tijdvak worden geconfronteerd gaat het UWV medio 2024 uit van het WW-dagloon. Hiervoor is een Algemene maatregel van bestuur in de maak.

Marjol Nikkels is vaktechnisch directeur CS Opleidingen BV.

Reactie toevoegen

 

Reacties

WJ Diemeer - Anbo 15 november 2023

Behalve de manier van beoordelen veranderen moet ook de manier van belastinginhouden anders. Je betaald teveel belasting omdat de arbeidskorting vervalt. Een korting bedoeld om werken te stimuleren maar door ziekte domweg niet mogelijk is.

Meer over
BBB: "Aannames dat wij AOW willen ontkoppelen van minimumloon kloppen niet"

BBB: "Aannames dat wij AOW willen ontkoppelen van minimumloon kloppen niet"

Aannames dat BBB de AOW wil ontkoppelen van het minimumloon kloppen niet, schrijft de politieke partij op haar website. BBB bevestigt wel dat ook haar fractie in...

Beter inzicht in opleidingsniveau voor een leven lang ontwikkelen

Beter inzicht in opleidingsniveau voor een leven lang ontwikkelen

Om een leven lang ontwikkelen te stimuleren, komt er een wettelijke, onafhankelijke beoordeling om opleidingen in te schalen. Werkenden, werkzoekenden en werkgevers...

RSC publiceert 'Standpunt Casemanagement bij Private Uitvoering en Verzekering'

RSC publiceert 'Standpunt Casemanagement bij Private Uitvoering en Verzekering'

Het Register Specialistisch Casemanegement (RSC) heeft het 'Standpunt Casemanagement bij Private Uitvoering en Verzekering' gepubliceerd. Het RSC: "Professioneel...

Debat in Tweede Kamer over OCTAS-rapport verplaatst naar 14 mei

Debat in Tweede Kamer over OCTAS-rapport verplaatst naar 14 mei

Het debat in de Tweede Kamer over het eind februari verschenen OCTAS-rapport is verplaatst naar 14 mei (13.00 uur - 17.00 uur).  Dit vanwege een samenloop op...

UWV verwacht toename werkgeversbezwaren door ‘Praktisch beoordelen’

UWV verwacht toename werkgeversbezwaren door ‘Praktisch beoordelen’

UWV verwacht als gevolg van ‘Praktisch beoordelen’ vooral een toename van werkgeversbezwaren. Aldus minister Van Gennip in antwoord op vragen vanuit...

NN: "Advies Octas biedt opties voor oplossen hardheden WIA"

NN: "Advies Octas biedt opties voor oplossen hardheden WIA"

Nationale-Nederlanden is positief dat het rapport van OCTAS aandacht heeft voor de noodzaak van preventie en draagt graag hiervoor mogelijke praktische oplossingsrichtingen...

Kabinet: OCTAS-varianten vragen om nadere uitwerking

Kabinet: OCTAS-varianten vragen om nadere uitwerking

Er is bij de OCTAS-varianten "bijna altijd sprake van dilemma’s of compromissen. Bovendien zijn de dilemma’s en compromissen nog niet in omvang (financieel...

Wet Meer zekerheid flexwerkers naar Raad van State

Wet Meer zekerheid flexwerkers naar Raad van State

Minister Van Gennip stuurt het wetsvoorstel Meer zekerheid flexwerkers naar de Raad van State voor advies. Het wetsvoorstel bevat verschillende maatregelen om flexibele...

"Afzien van extra verhoging wettelijk minimumloon per 1 juli"

"Afzien van extra verhoging wettelijk minimumloon per 1 juli"

Zet een streep door de voorgenomen extra verhoging van het wettelijk minimumloon per 1 juli aanstaande. Die oproep doen VNO-NCW en MKB-Nederland in een brief aan...

Variant: Basis voor werkenden

Variant: Basis voor werkenden

In deze OCTAS-variant ligt de nadruk op één gelijke regeling voor alle werkenden: werknemers en zelfstandigen. OCTAS: “Eén stelsel voor...