Betalingsachterstanden vooral bij koopstarter met hoge hypotheek

In de groep koopstarters met hoge hypotheken komen betalingsachterstanden het meest voor. Dat blijkt uit een AFM-analyse van de financiële situatie van huishoudens die hypotheken hebben afgesloten in de periode 2012 tot en met 2017. Betalingsachterstanden komen in Nederland echter nog relatief weinig voor.
In de datastudie ‘Maximaal lenen voor de hypotheek?’ analyseert de AFM de samenhang tussen leenbedragen en betalingsachterstanden. De hypothecaire financieringslastnorm, de zogeheten LTI-norm, is het uitgangspunt.
De AFM: “Uit de analyse blijkt dat er veel hoge hypotheken zijn afgesloten in de onderzoeksperiode. De leencapaciteit onder de financieringslastnorm was nagenoeg constant tussen 2013 en 2017, ondanks de steeds lagere hypotheekrente. Tegelijkertijd steeg het gemiddelde bruto-inkomen, waardoor huishoudens hoger hypotheken kon dragen. We observeren dat ongeveer 20 procent van de nieuwe hypotheken een hogere hypotheekschuld had dan maximaal te verwachten was op basis van de beschikbare financiële gegevens. Dit percentage is hoog, ook als we rekening houden met onzekerheden in de meetmethode die we toepassen. De huishoudens in deze groep hebben lagere inkomens. Koopstarters lenen niet vaker boven de norm dan overige huishoudens, maar lenen wel het meest in verhouding tot de norm. Zestien procent van de koopstarters had in 2017 een gecombineerde LTI- en LTV-benutting dichtbij de hypothecaire normgrenzen.
“We observeren dat betalingsachterstanden zijn oververtegenwoordigd in de groep met hoge hypotheken. Betalingsachterstanden komen in Nederland relatief zelden voor, maar nemen toe met stijgende LTI-benutting. Dertig procent van alle achterstanden in de onderzoeksperiode komt voor in de groep met hoge hypotheken (terwijl deze groep maar achttien procent uitmaakt van alle nieuwe hypotheken). We observeren in elk individueel jaar vaker achterstand bij koopstarters dan bij overige huishoudens. In de groep koopstarters met hoge hypotheken komen betalingsachterstanden het meest voor: 1,6 procent in 2017, ten opzichte van 0,7 procent in de totale groep met nieuwe hypotheken.”
Onder druk
De fors gestegen inflatie, met name de energieprijzen, kunnen in de toekomst mogelijk wel tot meer betalingsproblemen leiden. De AFM: “De uitzonderlijke koopkrachtdaling in 2022 zet de financieringslastsystematiek/leennormen onder druk. De leennorm is niet afgesteld op de extreme koopkrachtdaling die huishoudens in 2022 meemaken. De vraag is dan ook of de herziene hypothecaire leennorm die per 1 januari 2023 ingaat niet leidt tot te veel leencapaciteit, vanwege het vierjaargemiddelde.”
Reactie toevoegen
Meer over
"Consolidatie hypotheekmarkt zet bestaande klant buitenspel"
De Hypotheekshop roept geldverstrekkers en toezichthouders op bestaande klanten beter te beschermen bij overnames, portefeuilleverkopen en het stoppen van labels....
Winnaars Gouden Lotus Awards bekend
InFinance heeft de winnaars bekend gemaakt van haar Gouden Lotus Awards. Dit zijn de winnaars van een of meerdere Gouden Lotus Awards 2026: Hypotheekverstrekker...
AFM en DSI verlengen convenant met verbeteringen
AFM en DSI zijn van plan hun convenant te verlengen. Hierbij willen ze de aanbevelingen die KWINK groep nu geeft, ter harte nemen, zoals het ontwikkelen van een...
AFM: meer consumenten kunnen beleggen
Ongeveer 800.000 Nederlandse huishoudens hebben voldoende financiële middelen om te beleggen, maar doen dit niet - terwijl zij op de lange termijn mogelijk...
AFM-boete voor Arrowstreet Capital
De AFM heeft Arrowstreet Capital een bestuurlijke boete van 297.000 euro opgelegd wegens het structureel verkeerd melden van haar netto shortposities in twee aan...
Interactief AFM-pensioenevent over kostentransparantie
De AFM organiseert op 4 juni 2026 een interactief pensioenevent over kostentransparantie. Pensioen opbouwen bij een pensioenuitvoerder brengt kosten met zich...
Adviseurs live in gesprek met de AFM over nieuwe leidraden
Op donderdag 23 april om 15:00 uur organiseert SEH, in samenwerking met de AFM een kosteloos live webinar over de nieuwe leidraden. Er is tijdens deze extra...
Wijzigingen in leennormen nu niet opportuun
Het Financieel Stabiliteitscomité (FSC) benadrukt dat prudente leennormen essentieel blijven voor financiële stabiliteit en dat wijzigingen in de leennormensystematiek...
AFM: zorg voor verantwoorde financiering funderingsherstel
Nieuw onderzoek van de AFM geeft inzicht in de herstel- en financieringsopgave voor woningeigenaren met funderingsproblemen. Een half miljoen woningeigenaren heeft...
AFM moet nog geregeld wijzen op belang naleven basisnormen door adviseurs en bemiddelaars
In 2025 verstuurde de AFM 868 norminformerende brieven aan adviseurs, bemiddelaars en gevolmachtigd agenten. Dat is te lezen in het maandag gepubliceerde jaarverslag...









