Hét moment om door te pakken
(Hergen Dutrieux, Viisi, in Ken je vak! in VVP 1-2021) De verkiezingen staan voor de deur en wederom komt de hypotheekrenteaftrek op de agenda. Voorheen een heet hangijzer waar partijen zich liever niet aan brandden, maar er komt steeds meer draagvlak voor afschaffing. Hopelijk pakt de politiek nu eindelijk door.
De hypotheekrenteaftrek is een verouderd principe. Hoe verouderd? Zeg maar gerust antiek. Voor de oorsprong van deze maatregel moeten we helemaal terug naar 1893, het jaar waarin de eerste inkomstenbelasting in Nederland werd geheven. Daarbij werd voortaan belasting geheven over het eigenwoningbezit (wat later het eigenwoningforfait werd). Tegenover die belasting stond dat eigenaren aftrekbare kosten mochten opvoeren, zoals de hypotheekrente. Dat de hypotheekrenteaftrek de staat meer kostte dan opleverde was jammer, maar dat kon nu eenmaal niet anders volgens de nieuwe inkomstenbelasting. En omdat eigenwoningbezit in die tijd alleen voor de elite was weggelegd, liep het niet gelijk in de papieren.
Inmiddels is eigenwoningbezit allang niet meer elitair. Per saldo is de hypotheekrenteaftrek alleen maar meer gaan kosten. In 2020 was het bedrag aan eigenwoningregelingen circa 7 miljard euro. Die regelingen afbouwen gaat de schatkist dus miljarden opleveren. Deze opbrengsten kunnen prima worden gebruikt worden om de woningmarkt structureel vooruit te helpen door meer te bouwen, met name betaalbare huur- en koopwoningen.
Minder is meer
Naast het directe financiële voordeel zijn er meer redenen om te stoppen met de ingewikkelde hypotheekrenteaftrek. De belastingdienst kan z’n tijd bijvoorbeeld heel wat nuttiger besteden. Wellicht verkleint dat de kans op een nieuw debacle als de toeslagenaffaire. Minder administratieve rompslomp voor de belastingdienst is een mooi voorbeeld van less is more. Ook de ingewikkelde bijleenregeling of de afbouw van de Wet Hillen kunnen we zo schrappen.
Moet de eigen woning dan belast worden in box 3? Wellicht op termijn. Voor nu zou je een uitzondering in box 3 kunnen maken voor de eigen woning, bijvoorbeeld met een hoge vrijstelling. Zo ontstaat er geen verkeerde stimulans om schulden aan te houden om daarmee de belastinggrondslag te verlagen.
Overigens merken wij nu al dat de hypotheekrenteaftrek geen doorslaggevende factor meer is voor aspirant-huizenkopers. Vooral de lage rente is bepalend in de keuze tussen huur of koop. Voor huisbezitters die nog wél een hogere rente betalen kan een afbouwregeling worden bedacht van pakweg tien jaar.
‘Het is alleen nog een politieke keuze’
Het afschaffen van deze regeling kan de prijsstijging van huizen in de toekomst bovendien helpen beteugelen, zodat op de lange termijn een gezondere prijsstelling van woningen in Nederland ontstaat. En dat zou goed zijn voor starters.
Hét moment
De hypotheekrenteaftrek is een verworvenheid die al jaren geen doel meer dient. Het échte doel zou moeten zijn: voor iedereen in Nederland een betaalbare woning. De hypotheekrenteaftrek past niet in dat streven. Sterker, de regeling heeft juist een averechtse werking op een gebalanceerde huizenmarkt. Met de verkiezingen voor de deur is dit hét moment om de hypotheekrenteaftrek en het eigenwoningforfait overboord te gooien. Al jarenlang wordt vanuit verschillende richtingen gepleit voor afbouw. Het is dus nu alleen nog een politieke keuze.
Reactie toevoegen
Meer over
Van Bruggen: "Onverwachte stijging netto hypotheeklast dreigt"
Een meerderheid (56 procent) van de huiseigenaren van 40 tot en met 67 jaar met een aflossingsvrije hypotheek weet niet wanneer hun recht op hypotheekrenteaftrek...
Nieuw kabinet zet in op doorstroombank of doorstroomhypotheek
Het nieuwe kabinet wil een doorstroombank of een aantrekkelijk hypotheekproduct voor ouderen (doorstroomhypotheek) zodat stenen makkelijker in geld kunnen worden...
Huishoudens tot 65 jaar vaakst aftrek eigen woning
Net als het woningbezit neemt het gebruik van de aftrek eigen woning toe met de leeftijd, tot 65 jaar. Daarna neemt het af. Huishoudens van 55 tot 65 jaar gebruiken...
Aftrek eigen woning voor tweede jaar op rij toegenomen
In 2024 hebben huiseigenaren bij hun belastingaangifte 24,8 miljard euro van hun inkomen afgetrokken vanwege hun woning, zeven procent meer dan een jaar eerder....
D66 en CDA willen hypotheekrenteaftrek verder afbouwen
In hun dinsdag gepubliceerde 'positieve agenda' bouwen D66 en CDA de hypotheekrenteaftrek verder af. De agenda leest: "Om de woningmarkt toegankelijker te maken...
"Geef prioriteit aan bouwen, doorstroming en duidelijk beleid rond hypotheken"
De Hypotheekshop roept het nieuwe kabinet op om juist de punten waar wél overeenstemming over is snel op te pakken, zodat er eindelijk meer gebouwd kan worden....
"Geleidelijke afschaffing hyoptheekrenteaftrek is te overzien"
"De gevolgen van het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek zijn te overzien, mits het belastingvoordeel over tien tot vijftien jaar gelijkmatig wordt afgebouwd...
"Afschaffen hypotheekrenteaftrek helpt jongeren op termijn op de woningmarkt"
Bijna driekwart (72 procent) van alle Nederlandse starters zegt dat de woningmarkt een rol speelt in hun keuze voor een politieke partij bij de aankomende Tweede...
Adfiz: hypotheekrenteaftrek verder aanpakken lost probleem niet op
"Wat je ook vindt van afbouwen of afschaffen van de hypotheekrenteaftrek; het is geen oplossing voor de krapte op de woningmarkt." Dat stelt Adfiz-directeur Enno...
Sterke pitches twaalf genomineerden Advies Award in beeld
De twaalf genomineerden van de VVP Advies Award 2025 gaven op 24 september bij gastheer BHB Dullemond een pitch van maximaal vier minuten over hun adviesonderneming....