OCTAS presenteert varianten om arbeidsongeschiktheidsstelsel te vereenvoudigen

Werker via Pixabay cirkelzaag

De Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstel (OCTAS) heeft haar advies uitgebracht aan minister Van Gennip (SZW). In het advies presenteert OCTAS drie varianten waardoor het huidige te complexe stelsel voor ziekte en arbeidsongeschiktheid vereenvoudigd kan worden. Ook doet de commissie een aantal voorstellen om knelpunten voor mensen zonder (recent) arbeidsverleden aan te pakken.

Het advies dat OCTAS nu geeft, is een vervolg op de probleemanalyse die zijn afgelopen oktober heeft gepresenteerd. Daarin schetste de commissie uitvoerig de complexiteit van het huidige stelsel voor alle betrokkenen.

Huidig stelsel beter

‘Huidig stelsel beter’ is de eerste variant die OCTAS schetst. In deze variant stelt OCTAS een flink aantal maatregelen voor om het huidige stelsel minder complex, menselijker en begrijpelijker te maken. Zo wordt de WIA eenvoudiger door onder meer uit te gaan van één in plaats van de huidige drie regelingen. Ook komen door een regeling voor zelfstandigen en een lagere drempel voor arbeidsongeschiktheid meer mensen in aanmerking voor de WIA. Vooral mensen die eerder een flexibel contract hadden met een laag inkomen, hebben baat bij deze maatregelen.

Werk staat voorop

In de variant ‘Werk staat voorop’ ligt de nadruk op wat mensen wél kunnen, in plaats van wat ze níet kunnen. In deze variant schetst OCTAS een werkwijze waar eerst gekeken wordt naar de mogelijkheden van re-integratie. Tijdens deze periode van drie tot vijf jaar ontvangt iemand een re-integratieuitkering. Zo wordt voorkomen dat iemand snel het label ‘arbeidsongeschikt’ krijgt. Daarna volgt de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling. Mensen waarvan re-integratie niet haalbaar blijkt komen dan in aanmerking voor een arbeidsongeschiktheidseinduitkering (AO-einduitkering).

Basis voor werkenden

In de variant ‘Basis voor werkenden’ schetst OCTAS één gelijke regeling voor alle werkenden. Zowel werknemers als zelfstandigen komen hierdoor in dezelfde regeling terecht. Alle werkenden worden in deze variant op dezelfde manier beoordeeld, ondersteund en begeleid naar eventuele re-integratie. Eén regeling beoogt het stelsel geschikter te maken voor mensen die afwisselend of tegelijkertijd werken in loondienst en werken als zelfstandige. Voor werkenden is er een verplichte aanvullende verzekering, waardoor hun inkomensbescherming weinig verandert ten opzichte van de variant ‘huidig stelsel beter’.

Doolhof

Voor mensen zonder (recent) arbeidsverleden is het huidige stelsel vooral te veel een doolhof. OCTAS doet dan ook verschillende voorstellen om de dienstverlening te intensiveren en beter aan te sluiten bij de behoefte. Dit zijn geen keuzes maar minimaal noodzakelijke maatregelen om de knelpunten te verlichten.

Ongeacht welke variant wordt gekozen, is het volgens commissievoorzitter Roos Vermeij mogelijk veel zaken te versimpelen door uit te gaan van het perspectief van mensen. "Complexiteit is vaak een uiting van regeldrift en doelmatigheidsdwang. Wij vinden dat mensen moeten kunnen begrijpen wat hun rechten zijn, wat hun plichten zijn en wat hun perspectief is." Vermeij wijst er op dat om tot daadwerkelijk vereenvoudigingen te komen het nodig is dat alle betrokkenen meewerken aan de verdere uitwerking van de varianten. "De varianten zijn alternatieven waaruit gekozen kan worden. Zonder een keuze te maken, geven wij een visie op een stelsel voor mensen die ziek of arbeidsongeschikt worden en waarbij meer aandacht en meer zekerheid voor mensen is. Het is belangrijk dat daarbij wordt uitgegaan van wederzijds vertrouwen. Ook moeten werkgevers meer mogelijkheden krijgen om te ondersteunen bij re-integratie. Door regelgeving lopen zij nu nog tegen te veel beperkingen aan."

Reactie toevoegen

 
Meer over
Commissiedebat OCTAS nu op 24 april

Commissiedebat OCTAS nu op 24 april

Het Commissiedebat in de Tweede Kamer over het eindrapport OCTAS is opnieuw verzet, nu naar 24 april. Eerder was het debat verplaatst naar 14 mei. Het OCTAS-rapport...

UWV in jaarverslag: 60-plusmaatregel werkt

UWV in jaarverslag: 60-plusmaatregel werkt

UWV zag in 2023 voor het eerst sinds lange tijd een voorzichtige afname van het totaal aantal mensen dat wacht op een WIA‑claimbeoordeling, aldus het jaarverslag....

Lage-inkomensvoordeel voor werkgevers vervalt per 1 januari 2025

Lage-inkomensvoordeel voor werkgevers vervalt per 1 januari 2025

Vanaf volgend jaar vervalt de tegemoetkoming die werkgevers kunnen krijgen voor werknemers met een laag inkomen. De Eerste Kamer heeft ingestemd met het wetsvoorstel...

Eerste Kamer tegen extra verhoging wettelijk minimumloon

Eerste Kamer tegen extra verhoging wettelijk minimumloon

De Eerste Kamer heeft zoals verwacht tegen de extra verhoging van het wettelijk minimumloon gestemd. Hierdoor gaat de extra verhoging met 1,2 procent per 1 juli...

Wen er maar aan

Wen er maar aan

(Uit VVP 2-2024) Wat is hot en wat is not in de actualiteit van financieel adviseurs en verzekeraars? VVP pakt belangrijke actualiteiten op en voorziet ze van...

OCTAS-rapport is pas het begin

OCTAS-rapport is pas het begin

(Angelo Wiegmans, BedrijfPlus, in Ken je vak! VVP 2-2024) De varianten in het 29 februari verschenen OCTAS-rapport roepen soms vragen op. Sommige varianten kunnen...

Met vreugde geven wij kennis…

Met vreugde geven wij kennis…

(Annemieke Postema, AOVdokter, in Ken je vak! VVP 2-2024) Minimaal de helft van de ondernemers besteedt weinig aandacht aan de zwangerschapsuitkering. Hopelijk...

ZZUPER claimt disruptieve verzekeringsoplossing arbeidsongeschiktheid

ZZUPER claimt disruptieve verzekeringsoplossing arbeidsongeschiktheid

Sander Franken, bekend van Hera Life, heeft een nieuw initiatief gelanceerd: ZZUPER, dat zzp’ers in geval van arbeidsongeschiktheid een eenmalige uitkering...

Plannen voor eenvoudiger verlof opnemen voor goede balans werk en privé

Plannen voor eenvoudiger verlof opnemen voor goede balans werk en privé

Het kabinet stelt voor de verschillende verlofregelingen terug te brengen tot drie soorten verlof voor: 1) de zorg voor kinderen, 2) de zorg voor naasten en 3) persoonlijke...

BBB: "Aannames dat wij AOW willen ontkoppelen van minimumloon kloppen niet"

BBB: "Aannames dat wij AOW willen ontkoppelen van minimumloon kloppen niet"

Aannames dat BBB de AOW wil ontkoppelen van het minimumloon kloppen niet, schrijft de politieke partij op haar website. BBB bevestigt wel dat ook haar fractie in...